ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ, ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੂਪ ਜੋ ਜਾਗਰੂਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗਾ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਉਹ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਰੂਪ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜੋ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਰੂਦ੍ਰ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਇਲਾਹਾਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੇ ਖਾ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਜੋਗੁਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਤਮੋਗੁਣੀ ਹੈ, ਅਠਾਈਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭਟਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਸ ਮੁੱਖ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਯਜਨਾ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਧੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਰੁੱਖਾਂ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਵਿਸ਼ਵ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵਤੇ, ਆਕਾਸ਼, ਧੁਨੀ ਆਦਿਕ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ, ਉਹ ਅਦਿ-ਰੂਪ, ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਹੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰੰਗ, ਲੰਬਾਈ, ਘਣਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਭ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਇਹ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ, ਅਜਨਮਾ, ਸਦਾ-ਥਿਰ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ, ਗਰੁੜ ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਦੇਵਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: “ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ।” ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਹੜਪ ਲਿਆ ਹੈ, ਹਿਰਦਾ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵੀ ਉਲੰਘੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ!” “ਅਸੀਂ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਭੇਦ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਦੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।” “ਹੇ ਅਣਮਾਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕੀਏ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਮਾਇਆ ਦੀ ਭਟਕਾਵਾ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ ਉਹਨਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇਗਾ; ਫਿਰ ਉਹ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।” “ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ—ਚਾਹੇ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਦੈਤਿਆ, ਜਾਂ ਹੋਰ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਉਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਡਰੋ ਨਾ; ਇਹ ਮਾਇਆ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਲਾਭ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਇਸਨੂੰ ਲੈ ਜਾਓ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਾਇਆ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਸਨ, ਉਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਤਰੇਯਾ, ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਨੰਗਾ, ਮੁੰਡਿਆ ਸਿਰ, ਮੋਰਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।” “ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਦੱਸੋ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰੀ ਫਲ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਲਈ?” ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਅਸੀਂ, ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?” ਮਾਇਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ।” “ਇਹ ਧਰਮ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਸ਼ਕਤੀਵਾਨ, ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਰਕਾਂ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ। “ਇਹ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਅਧਰਮ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਇਹ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾ ਲੱਭੋ।” “ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਕਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਅਕਰਮ ਹੈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ। ਨੰਗਿਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਵੱਖਰਾ, ਬਹੁਤ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਣਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਦਲੀਲਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਛੱਡਵਾ ਦਿੱਤੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹੀ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਬਣ ਗਏ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਅਸੁਰ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਬੈਠੇ; ਮੈਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਗਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਹੋਰਾਂ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਹੋਰਾਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਵੇਦੀ ਮਾਰਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦਾ ਭਟਕਾਵਾ, ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ, ਹੋਰ ਅਸੁਰਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ, ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ। “ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਸਵਰਗ ਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਸੁਰੋ, ਜੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਜੰਤੂ-ਹਿੰਸਾ ਆਦਿ ਖ਼ਰਾਬ ਧਰਮ ਛੱਡੋ—ਸੁਣੋ। ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।” “ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਅਸਲ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਝੂਠੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਕਾਮਾਦਿਕ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸੰਸਾਰੀ ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, “ਸਮਝੋ! ਜਾਗੋ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ!” ਆਦਿ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਜਨਮਾ (ਸਦੀਵੀ) ਧਰਮ ਛੱਡਵਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਟਕਾਵੇ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਫਲ ਹੋਇਆ।