ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਚਲਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਵਾਲੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿੰਡੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਗਟੀਆਂ ਬਹੁਤ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਗੱਲਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਹੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਅਗਲੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨਹੀਂ ਵਿਆਹਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਬਹੁਤ ਖੁਰਦਰੀ ਹੋਵੇ, ਅੱਖਾਂ ਕਬੂਤਰ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਹੱਥ-ਪੈਰ ਮੋਟੇ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭੰਵਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਦੰਦ ਵਧੇਰੇ ਦੂਰੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਅਗਲੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਆਗਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਆਹ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਕੁੜੀ ਮਾਂ-ਪਾਸੇ ਪੰਜਵੀਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਪਾਸੇ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਹ ਵਿਆਹ ਦੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਰੂਪਾਂ—ਬ੍ਰਾਹਮਾ, ਦੈਵ, ਆਰਸ਼, ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ, ਆਸੁਰ, ਗਾਂਧਰਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪੈਸ਼ਾਚ—ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਸ ਰੂਪ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਵਰਗ ਲਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਰੂਪ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਨਿਯਮ-ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ; ਇਹ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੰਯੋਗ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਆਉਰਵ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ। ਇਹ ਆਚਰਨ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕੋਈ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਗਰਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਨਗਰਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਗਰਾ ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਤਿੰਨ ਵਰਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਭ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਗਰਾ ਕਹਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹਨ; ਜੇ ਕੋਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਗਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਥਾ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਕਥਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਹਰਾਦਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਦੇਵਤਾ ਦੁੱਧ-ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਤਟ ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਸਤੋਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਜ ਭਗਵਾਨ ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਜੰਮਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ-ਸਤਿ ਵਡਿਆਈ ਕੌਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਫਿਰ ਵੀ, ਅਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਸਤਿ-ਸਤਿ ਵਡਿਆਈ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।" "ਤੂੰ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ; ਤੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਇੰਦ੍ਰੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਤੇਰਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਭੀ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ—ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ, ਰੁਦ੍ਰ, ਵਸੁ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਮਰੁਤ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੀ—ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਖੰਡ, ਅਗਿਆਨ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸਯਮ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੈਤਿਆ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਹੀਂ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਮੰਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਯਕਸ਼-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਉਹ ਤੇਰਾ ਡਰਾਉਣਾ, ਨਿਰਦਈ, ਤੇ ਕਾਲਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਮਾਯਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਰੂਪ—ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਣ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਧਰਮ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੁਸ਼, ਅਸੰਗ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਉਡਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਸਿੱਧਾ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਹੇ ਹਰੀ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਦੁਵਾਂਗੀ ਜੀਭ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਨਾਗ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਜਾਗਰੂਕ, ਸ਼ਾਂਤ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ, ਅਤੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੈ—ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਰੂਪ—ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਕਾਲ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਉਸ ਰੁਦ੍ਰ-ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਨਿਗਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਾਚਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਰਜਸ ਗੁਣ ਨਾਲ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਹੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ, ਤੇਰਾ ਉਹ ਰੂਪ, ਜੋ ਤਮਸ ਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਅਠਾਈ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭਟਕਣ ਵਾਲਾ, ਪਸ਼ੂ-ਆਤਮਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।" "ਉਸ ਮੂਲ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਯਜਨ ਦਾ ਅੰਗ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੁੱਖ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ, ਮਨੁੱਖ, ਦੇਵ, ਆਕਾਸ਼, ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।" "ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਮੂਲ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਬੁੱਧੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ, ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੰਗ, ਲੰਬਾਈ, ਘਣਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਅਜਨਮਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ ਨੂੰ ਵਿਆਹ, ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੀ ਕਥਾ ਗੰਭੀਰ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਈ।