ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਰੱਖੇ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ, ਰਤਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਵਸਤੂ ਲਈ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਵੀ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਹੀ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗੁਣ ਹੈ। ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਵੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਜੀਵਨ-ਉਪਾਅ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੰਮ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਆਦਿ ਦੇ ਫਲ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰਣ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ, ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕਰਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜੀਵਨ-ਉਪਾਅ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਪਾਠ, ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਤਵਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਦੁਜਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਲਾ ਤੋਂ। ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਨਮਰਤਾ, ਸਫਾਈ, ਸੇਵਾ, ਮਾਲਕ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਬਿਨਾ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਯਜਨ, ਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ, ਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਨੌਕਰਾਂ ਆਦਿ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਲਈ ਹਰ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਠੀਕ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਵਰਨਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਧੀਰਜ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤਤਾ, ਸਚਾਈ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤਤਾ, ਮੰਗਲਤਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਗੁਣ ਹਨ। ਮਿੱਤਰਤਾ, ਲੋਭ ਰਹਿਤਤਾ, ਕੰਜੂਸੀ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰਨੀ—ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਆਮ ਹਨ। ਹੁਣ, ਹਰੇਕ ਵਰਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਤਵਾਂ ਸੁਣੋ। ਦੂਜੀ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਦਾ ਕਰਤਵ, ਅਤੇ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ ਦਾ ਕਰਤਵ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਕਰਤਵ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਸਮਰਥ ਹੋਣ ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਾਤੀਆਂ ਇਹ ਕਰਤਵ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਨਾ ਮਿਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵ ਸੁਣ। ਔਰਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੁੰਡਾ ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਰਹੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪਾਠ ਕਰੇ। ਉਥੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਖੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਗੁਰੂ ਚਲੇ, ਤਾਂ ਪਿੱਛੇ ਜਾਵੇ; ਗੁਰੂ ਬੈਠੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਬੈਠੇ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਕਰੇ; ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਹੀ ਭਿੱਖਾ ਖਾਏ। ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹਾਵੇ ਨਾ, ਤੇ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ, ਲੱਕੜ ਆਦਿ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇਵੇ। ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਰਿਣ ਚੁਕਾ ਕੇ। ਫਿਰ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤਨੀ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਧਨ ਕਮਾ ਕੇ, ਗ੍ਰਹਸਥ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਪੂਰੇ ਕਰੇ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਗਵਾਨੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਵੇਦ ਦਾ ਪਾਠ, ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਵਨ ਦੇਵੇ, ਦੁਨੀਆ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰੇ; ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਿੱਖਾ ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਉਹ ਵੀ ਇਥੇ ਹੀ ਆ ਕੇ ਟਿਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੇਦ ਪਾਠ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਗ੍ਰਹਸਥ ਹੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਨਿਯਮਤ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਜਾਵੇ ਉਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵੀ ਗ੍ਰਹਸਥ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ; ਜੋ ਘਰ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿਓ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਹਿਮਾਨ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਪੁੰਨ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਪਾਪ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰਹਸਥ ਲਈ ਅਸੱਤਕਾਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਪਖੰਡ, ਦੁਖੀ ਕਰਨਾ, ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾ ਬੋਲਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜੋ ਗ੍ਰਹਸਥ ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਿਯਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਮਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ 'ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਹੋਏ, ਜਟਾ ਅਤੇ ਦਾਢੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਤ ਕੇ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਗਵਾਨੀ ਕਰੇ। ਉਸਦੇ ਕੱਪੜੇ ਚਮੜੇ, ਛਾਲ ਜਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਣ, ਤੇ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹਵਨ, ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਉਸ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਤੇਲ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਮਲਵੇ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੇ, ਗਰਮੀ-ਸਰਦੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਸਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਵਰਣਾਂ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਹੈ।