ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਦ੍ਰੌਣੀ ਵਿਅਾਸ ਬਣੇਗਾ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਦਵੈਪਾਯਨ ਦੇ ਬਾਅਦ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਅੱਖਰ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ 'ਓਮ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਦੀਵੀ ਪ੍ਰਣਵ 'ਭੂ:','ਭੁਵ:','ਸਵ:' ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਿਗ, ਯਜੁਸ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਅਥਰਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਲਯ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਅਥਾਹ, ਅਸੀਮ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਆਸਰਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਅਤੇ ਕਿਰਿਆ ਮਨੁੱਖੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸਾਂਖਿਆ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਮਾਰਗ ਹੈ; ਉਹ ਅਲਖ, ਅਮਰ, ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸਭ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਭਾਗ, ਸ਼ੁੱਧ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੰਨਤਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਭਿੰਨ ਵੀ ਹੈ; ਹਰ ਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਭਿੰਨ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਿਗ, ਸਾਮ ਅਤੇ ਯਜੁਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੈ; ਉਹ ਰਿਗ, ਯਜੁਸ ਅਤੇ ਸਾਮ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਉਹ, ਜੋ ਵੇਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ ਕੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸ਼ਾਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਾਖਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹੈ, ਲਗਨ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੁਢਲਾ ਵੇਦ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ, ਇਹ ਪੂਰਾ ਯਜਨ, ਜੋ ਦੱਸ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹੈ। ਫਿਰ, ਅਠਾਈਵੀਂ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਅਾਸ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਨੇ ਇੱਕ ਚੌਥਾ ਵੇਦ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਵੇਦ ਵੰਡੇ, ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਰ ਵਿਅਾਸਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵੰਡੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਇਹ ਸਮਝ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਵੀ ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਦਵੈਪਾਯਨ ਵਿਅਾਸ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ; ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਜੋ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋਵੇ? ਮੇਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਵੰਡੇ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ; ਹੁਣ ਸੁਣ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਵੇਦ ਵੰਡਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆ ਚੁਣੇ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਸਨ। ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ ਪੈਲਾ ਨੂੰ ਰਿਗਵੇਦ ਲਈ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੂੰ ਯਜੁਰਵੇਦ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ, ਜੈਮਿਨੀ ਸਾਮਵੇਦ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬਣੇ, ਤੇ ਸੁਮੰਤੁ ਨੇ ਅਥਰਵੇਦ ਲਈ ਵਿਦਵਿਆਨ ਵਿਅਾਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਸੂਤ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਲਈ ਚੇਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਕਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਯਜੁਰਵੇਦ ਸੀ; ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ। ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਧਵਰਯੁ, ਰਿਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਤ੍ਰ, ਸਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਉਦਗਾਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਅਥਰਵ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪਦ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਿਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਯਜੁਰਵੇਦ, ਅਤੇ ਸਾਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਵੇਦ ਬਣਾਇਆ। ਅਥਰਵੇਦ ਰਾਹੀਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਸੀ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪਦ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵੇਦ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਵੰਡਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ, ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਟੰਗ ਤੋਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੈਲਾ ਨੇ ਰਿਗਵੇਦ ਨੂੰ ਦੋ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇੱਕ ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਦੂਜੀ ਬਾਸਕਲ ਨੂੰ। ਫਿਰ, ਬਾਸਕਲ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੰਹਿਤਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਜਿਹੜੇ ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬੌਧਯਾ ਤੋਂ। ਬੌਧਯ, ਅਗਨਿਮਠਰ, ਉਦਾਲਕ, ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ ਅਤੇ ਪਰਾਸ਼ਰ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਰੇਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਖਾ ਸੰਭਾਲੀ। ਇੰਦਰਪ੍ਰਮਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਸੰਹਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਾਂਡੂਕਾਯਾ ਨੂੰ ਸਿਖਾਈ। ਉਸ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੇਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਉਹ ਸੰਹਿਤਾ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਪੰਜ ਚੇਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਮੁਦੁਗਲ, ਗੋਮੁਖ, ਵਾਤ੍ਸਯ, ਸ਼ਾਲੀਯਾ ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ। ਸ਼ਾਕਪੂਰਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਜ੍ਵਤੁ ਨੇ ਨਿਰੁਕਤ ਰਚਿਆ। ਕ੍ਰੌਂਚ, ਵੈਤਾਲਿਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਬਲਾਕਾ—ਇਹ ਨਿਰੁਕਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੋਰ ਉਪ-ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ; ਬਾਸਕਲੀ ਨੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਦੇ ਚੇਲੇ ਕਾਲਾਯਨੀ, ਗਾਰਗਯ ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਕਥਾਜਵ ਸਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਸੰਹਿਤਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਵੀ ਜਾਣੇ ਗਏ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਿਅਾਸ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਚੇਲੇ ਵੈਸ਼ੰਪਾਇਨ ਨੇ ਯਜੁਰ ਵੇਦ ਦੀਆਂ ਸਤਾਈ (27) ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਚੇਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਯਾਜ਼੍ਨਵਲਕਯ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਾਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ। ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਮਹਾਮੇਰੂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਵੰਡ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਰ ਵਿਆਖਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ।