ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦਵਾਦਸ਼ (ਬਾਰਵੀਂ) ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਵਰਣਿ ਮਨੁ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਨਾਮ ਰਿਤੁਧਾਮਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਹਰਿਤਾ, ਰੋਹਿਤਾ, ਸੁਮਨਸ, ਸੁਕਰਮਾਣ, ਅਤੇ ਸੁਰਾਪਾ—ਇਹ ਪੰਜ ਗਣ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਦਸ-ਦਸ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਉਸ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਦੇ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਤਪਸਵੀ, ਸੁਤਪ, ਤਪੋਮੂਰਤੀ, ਤਪੋਰਤੀ, ਤਪੋਧ੍ਰਿਤ, ਦ੍ਯੁਤੀ ਅਤੇ ਤਪੋਧਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਦੇਵਵਾਨ, ਉਪਦੇਵ, ਦੇਵਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੈਰਵੀਂ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੁਚਿ ਨਾਮਕ ਮਨੁ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣ ਹਨ: ਸੂਤ੍ਰਾਮਾਣ, ਸੁਕਰਮਾਣ, ਸੁਧਰਮਾਣ ਅਤੇ ਅਮਰਾ—ਇਹ ਤੈਤੀਸ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਗਣ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਦਿਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣਗੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਹੋਣਗੇ। ਉਸ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੱਚ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਾ, ਅਟੱਲ, ਵਾਸਨਾ ਰਹਿਤ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਦੂਜਾ ਸੁਤਪ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ। ਹੁਣ ਉਸ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ: ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ, ਚੌਦਵੀਂ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁ ਦਾ ਨਾਮ "ਮਨੁ" ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਇੰਦ੍ਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗਣ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼, ਪਵਿਤ੍ਰ, ਕਣਿਸ਼ਠ, ਭ੍ਰਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਾਚਵ੍ਰਿਧ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਅਗਨੀਬਾਹੁ, ਸ਼ੁਚਿ, ਸ਼ੁਕਰ, ਮਾਗਧ, ਅਗਨੀਧ੍ਰ, ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਜਿਤ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ: ਊਰੁਗ, ਗੰਭੀਰ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਗੇ। ਜਦੋਂ ਚਾਰੋਂ ਯੁੱਗ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭਰਮ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਮਨੁ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨੁ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤੇ, ਰਾਜੇ—ਜੋ ਮਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਹੋਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਮਨੁਵੰਤਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਕਲਪ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਰਾਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਜਲ-ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਮਕ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਨਾਰਦਨ—ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ—ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਮੁੜ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ, ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਰਜੋਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁ, ਰਾਜੇ, ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤੇ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ—ਇਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੱਤਵਿਕ ਅੰਸ਼ ਹਨ। ਉਹੀ ਵਿੱਅਕਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਕੰਮ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਚਾਰੋਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕਪਿਲ ਆਦਿ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਅਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚਤ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਸਮਰਾਟ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਸ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਿ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹਰਿ ਕਲਕੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਕੁਕਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਦਾ ਪੰਥ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਨੰਤ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਖਿਆ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਲਯ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਤ ਸਥਿਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੁਵੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਿਚ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਵਿਆਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਵਿਆਸ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ? ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਇੱਕ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ ਅਤੇ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਵੀ ਸਮਝਾਓ। ਤਦ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣੋ। ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਿਆਸ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਘਟਦੀ ਹੋਈ ਤਾਕਤ, ਉਰਜਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਵੇਦ ਵੰਡਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਦਵਿਆਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਆਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਵੈਵਸਵਤ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਦੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੈਤਾਈ (28) ਵਾਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੇਦ ਵੰਡੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਠਾਈ ਪਿਛਲੇ ਵੇਦਵਿਆਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਵੇਦ ਨੂੰ ਚਾਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਉਹ ਇਹ ਹਨ... (ਇੱਥੇ ਆਖਾਣ ਅੱਗੇ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਅੱਗੇ ਵੇਦਵਿਆਸਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।