ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸਤਿ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਜੋ ਵੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਤਮ-ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਗੁਰੂ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਆਦਿ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਲਾਂ, ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਧ੍ਰੁਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਕੀ ਮੰਵੰਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ। ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ: ਮੰਵੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਜੋ ਮੰਵੰਤਰਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੰਵੰਤਰ ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਮਾਨਵ ਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉੱਤਮ, ਤਾਮਸ, ਰੈਵਤ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼। ਇਹ ਛੇ ਮਾਨਵਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੈਵਸਵਤ ਮਾਨਵ, ਮੌਜੂਦਾ ਮੰਵੰਤਰ ਦੇ ਮਾਨਵ ਹਨ। ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਮੰਵੰਤਰ ਦੀ ਕਥਾ, ਉਸ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮੰਵੰਤਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾਵਤ ਅਤੇ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਸੀ; ਵਿੱਪਸਚਿਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਸੀ। ਉਰਜਾ, ਸਤੰਭ, ਪ੍ਰਾਣ, ਵਾਤ, ਰਿਸ਼ਭ, ਨਿਰਯਾ ਅਤੇ ਪਰੀਵਾਨ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਚੈਤ੍ਰ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਮੰਵੰਤਰ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋ ਗਈ—ਹੁਣ ਅਗਲੇ ਦੀ ਸੁਣੋ। ਤੀਜੇ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਮਾਨਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ: ਸੁਧਾਮਨ, ਸਤਿਆ, ਜਪਾ, ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ, ਅਤੇ ਵਸ਼ਵਰਤਿਨ—ਇਹ ਪੰਜ, ਬਾਰਾਂ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੀ। ਅਜਾ, ਪਰਸ਼ੁਦੀਪਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਉੱਤਮ ਮਾਨਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਤਾਮਸ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਪਾਰਸ ਅਤੇ ਹਰਯਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ; ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਿਆ—ਇਹ ਸੱਤਾਈ ਸਮੂਹ ਸੀ। ਇੰਦਰ, ਸ਼ਿਵੀ, ਜੋ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਜੋਤਿਰਧਾਮਾ, ਪੁਥੁ, ਕਾਟਿਆ, ਚਿਤ੍ਰਾਗਨੀ, ਧਨਕਾ, ਪੀਵਰਾ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਨਰਾ, ਖਿਆਤੀ, ਕੇਤੁਰੂਪ, ਜਾਨੁਜੰਘਾ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਤਾਮਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ। ਪੰਜਵੇਂ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਮਾਨਵ ਦਾ ਨਾਮ ਰੈਵਤ ਸੀ, ਇੰਦਰ ਵਿਭੂ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਅਮਿਤਾਭਾ, ਭੂਤਰਯਾ, ਵੈਕੁੰਠ, ਅਤੇ ਸੁਸਮੇਧਾ—ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਸਮੂਹ ਸੀ। ਹਿਰਣਯਰੋਮ, ਵੇਦਾਸ਼੍ਰੀ, ਉਰਧਵਬਾਹੁ, ਵੇਦਬਾਹੁ, ਸੁਧਾਮਾ, ਪਰਜਨਯ, ਅਤੇ ਅਵਿਆ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਰੈਵਤ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਬਲਬੰਧੂ, ਸੰਭਾਵਿਆ, ਸਤਿਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ—ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਬਣੇ। ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼, ਉੱਤਮ, ਤਾਮਸ, ਅਤੇ ਰੈਵਤ—ਇਹ ਚਾਰ ਮਾਨਵ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਮੰਵੰਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਛੇਵੇਂ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਮਾਨਵ ਦਾ ਨਾਮ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਸੀ; ਇੰਦਰ ਮਨੋਜਵਾ ਸੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਆਪਿਆ, ਪ੍ਰਸੂਤਾ, ਭਵਿਆ, ਪ੍ਰਥੁਕਾ, ਅਤੇ ਲੇਖਾ—ਇਹ ਪੰਜ, ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਠ ਸਮੂਹ ਬਣੇ। ਸੁਮੇਧਾ, ਵਿਰਜਾ, ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ, ਉੱਤਮ, ਮਧੁ, ਅਤਿਨਾਮਾ, ਅਤੇ ਸਹਿਸ਼ਣੁ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਰੁ, ਪੂਰੁ, ਅਤੇ ਸ਼ਤਦ੍ਯੁਮਨਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਾਨਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣੇ। ਗੁਰੂ ਜੀ, ਮੌਜੂਦਾ ਸੱਤਵੇਂ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਾਨਵ, ਵੈਵਸਵਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਰਾਧਦੇਵ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਾ ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਹਨ; ਪੁਰੰਦਰਾ, ਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਅਤ੍ਰਿ, ਜਮਦਗਨੀ, ਗੌਤਮ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ—ਇਹ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣੇ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਨ੍ਰਿਗ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਸ਼ਰਯਾਤੀ, ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਭਾਗ, ਅਤੇ ਇਸ਼ਟਾ—ਇਹ ਵੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਰੂਸ਼ਾ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਧਰਾ, ਅਤੇ ਸੁਮਹਾਨ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ—ਇਹ ਵੈਵਸਵਤ ਮਾਨਵ ਦੇ ਨੌ ਧਰਮਿਕ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਹਰ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦਿਵਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਵਾਇੰਭੂਵ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਯਜਨ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਪਹਿਲੇ ਮੰਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਮਨ-ਜਨਮਿਆ ਦੇਵਤਾ ਆਕੂਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਜਦ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮੰਵੰਤਰ ਆਇਆ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਤੋਂ ਆਜਿਤ ਵਜੋਂ, ਤੁਸ਼ਿਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਨਮਿਆ। ਤੀਜੇ ਮੰਵੰਤਰ, ਉੱਤਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਫਿਰ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਵਜੋਂ ਸੀ; ਸਤਿਆ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਤਿਆ ਬਣਿਆ, ਉੱਤਮ ਸਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।