ਰਿਭੁ ਨੇ ਨਿਦਾਘ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਉੱਤੇ ਹਾਂ ਤੇ ਤੂੰ ਹੇਠਾਂ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਉਦਾਹਰਨ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗੂ ਹੈਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇ ਮੈਂ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਖੜਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਦੱਸ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਂ ਕੌਣ ਹਾਂ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਦਾਘ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਵਡੇ ਗੁਰੂ ਰਿਭੁ ਹੋ, ਤੇ ਮੈਂ ਨਿਦਾਘ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਮਨ ਅਧਿਆਪਕ ਵਾਂਗ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਢਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਢਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਈ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉੱਚੇ ਸਤਿ ਦਾ ਤੱਤ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਿਭੁ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਸੀ, ਨਿਦਾਘ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਨਿਦਾਘ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰਮ ਸਤਿ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਨੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਸਤ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੋਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਮਾਨਤਾ ਰੱਖੀਂ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ—ਚਿੱਟਾ, ਨੀਲਾ ਆਦਿ—ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਆਤਮਾ ਵੀ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭ੍ਰਮ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਉਹ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਉਹ ਹੈਂ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਹੀ ਹੈ; ਇਹ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦਾ ਭ੍ਰਮ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਛੱਡ ਦੇ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭੇਦ-ਭਾਵ ਦੀ ਮੰਨਤਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਪਰਮ ਤੱਤ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਤੇ ਸੱਚੀ ਗਿਆਨ ਮਿਲੀ, ਤੇ ਉਸੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ।" "ਜੇਹੜਾ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਦੀ ਗਾਥਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਪ-ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਗੁਰੂ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੂਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਤੁਸੀਂ ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀਆਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣਾਓ।" "ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਜੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਅਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਆਏ, ਫਿਰ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਤਤਮ, ਤਾਮਸ, ਰੈਵਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼। ਇਹ ਛੇ ਮਨੂ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੈਵਸਵਤ, ਮੌਜੂਦਾ ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਮਨੂ ਹਨ।" "ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨਵੰਤਰਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਜੀ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾਵਤ ਤੇ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਤੇ ਸਨ; ਇੰਦਰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਵਿਪਸਚਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਇਹ ਸਨ: ਊਰਜਾ, ਸਤੰਭ, ਪ੍ਰਾਣ, ਵਾਤ, ਰਿਸ਼ਭ, ਨਿਰਯ, ਤੇ ਪਰੀਵਾਨ। ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੈਤਰ, ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੀ ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋਈ—ਹੁਣ ਤੀਜੀ ਸੁਣੋ।" "ਤੀਜੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਮਨੂ ਦਾ ਨਾਮ ਉਤਤਮ ਸੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ਾਂਤੀ ਸੀ। ਉਤਤਮ ਮਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਜ, ਪਰਸ਼ੁਦੀਪਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ। ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਸੁਧਾਮਨ, ਸਤਿਆ, ਜਪਾ, ਪ੍ਰਤਾਰਦਨ ਤੇ ਵਸ਼ਵਰਤਿਨ—ਇਹ ਪੰਜ ਬਾਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਚੌਥੀ ਤਾਮਸ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਸੁਪਾਰ, ਹਰਯ, ਸਤਿਆ ਤੇ ਸੁਧਿਯਾ ਸਨ—ਇਹ ਸਤਾਈ ਸਮੂਹ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਇਹ ਸਨ: ਜੋਤਿਰਧਾਮਾ, ਪੁਥੁ, ਕਾਟਿਆ, ਚਿਤ੍ਰਾਗਨੀ, ਧਨਕ, ਪੀਵਰਾ। ਤਾਮਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਰਾ, ਖਿਆਤੀ, ਕੇਤੁਰੂਪ, ਜਾਨੁਜੰਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ।" "ਪੰਜਵੀਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਦਾ ਨਾਮ ਰੈਵਤ ਸੀ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਿਭੂ ਸੀ। ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਮਿਤਾਭਾ, ਭੂਤਰਯਾ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੇ ਸੁਸਮੇਧਾ ਸਨ—ਇਹ ਚੌਦਾਂ ਸਮੂਹ ਸਨ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ: ਹਿਰਣਯਰੋਮਾ, ਵੇਦਾਸ਼੍ਰੀ, ਊਰਧਬਾਹੁ, ਵੇਦਬਾਹੁ, ਸੁਧਾਮਾ, ਪਰਜਨਯ ਤੇ ਅਵਯਯਾ। ਰੈਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਲਬੰਧੂ, ਸੰਭਾਵਯ, ਸਤਯਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ, ਜੋ ਸਭ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਬਣੇ।" "ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼, ਉਤਤਮ, ਤਾਮਸ ਤੇ ਰੈਵਤ—ਇਹ ਚਾਰ ਮਨੂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਣਾਇਆ।" "ਛੇਵੀਂ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਦਾ ਨਾਮ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਸੀ; ਇੰਦਰ ਮਨੋਜਵ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ: ਆਪਿਆ, ਪ੍ਰਸੂਤਾ, ਭਵਿਆ, ਪૃਥੁਕਾ, ਲੇਖਾ—ਇਹ ਪੰਜ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਠ ਸਮੂਹ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ: ਸੁਮੇਧਾ, ਵਿਰਜਾ, ਹਵਿਸ਼ਮਾਨ, ਉਤਤਮ, ਮਧੁ, ਅਤਿਨਾਮਾ, ਤੇ ਸਹਿਸ਼ਣੁ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਵਿਅਕਤ ਕਰ ਕੇ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣਾਈ।