ਇਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਭਲੇ ਦੀ ਜਾਂ ਅੰਤਮ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਪੁੱਛ ਗਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਿਹੜੇ ਭਲੇ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਰਾਜਨ।” ਉਹ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ, “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਧਨ-ਦੌਲਤ,繁ਸ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਭਲਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ। ਯਜਨਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਭਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਭਲੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਫਲ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਰਾਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਵੀ। ਉਹ ਸੰਯੋਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਭਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦਾ ਭਲਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਅਨੇਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।” “ਜੇ ਧਨ ਧਰਮ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਧਨ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਛਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਲਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਲਦੀਆਂ ਤੇ ਅਚਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ।” “ਜੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੀ। ਤੁਸੀਂ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹੋ; ਪਰ ਸੁਣੋ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ।” “ਜੋ ਵੀ ਕੰਮ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਵਸਤੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਆਇਆ। ਇੱਥੇ, ਜਿਹੜਾ ਕਰਮ ਨਾਸਵੰਤ ਵਸਤੂਆਂ—ਜਿਵੇਂ ਯਜਨ ਦੀ ਲੱਕੜ, ਘੀ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ—ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਸਵੰਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਗਿਆਨੀ ਸਿਰਫ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਨਾਸਵੰਤ, ਨਾਸਵੰਤ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਨਹੀਂ।” “ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ; ਪਰ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ। ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ, ਰਾਜਨ, ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਵੰਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਤੇ ਜੀਵ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੀ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਹੈ; ਹੋਰ, ਵੱਖਰੀ ਵਸਤੂ, ਝੂਠੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।” “ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਹੁਣ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਸੁਣੋ। ਇੱਕ ਆਤਮਾ ਸਭ-ਵਿਆਪਕ, ਸਮ, ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁਣ ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਜਨਮ ਤੇ ਵਾਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ-ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਨਾ ਜੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਨਾ ਕਦੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਜਨ।” “ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਚੇਤਨਾ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਦੂਜਾ-ਪਣ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਵਾਂਸਰੀ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ ਵਾਂਸਰੀ ਦੇ ਛੇਦਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾ ਵਿਅਪਕ ਤੇ ਬਿਨਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵੀ ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਐਸਾ ਹੈ।” “ਇਕ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਕਰਮ ਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਆਵਰਨਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਆਦਿ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਤਮਾ ਆਵਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ, ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, “ਸੁਣੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ Ṛbhu ਨੇ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ Nidāgha ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ Ṛbhu, ਜੋ ਸਵਭਾਵਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਦੀ ਗਿਆਨਤਾ ਸੀ, ਰਾਜਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, Nidāgha, Pulastya ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਦਾ ਚੇਲਾ ਬਣਿਆ; Ṛbhu ਨੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ।” “ਪਰ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ, Nidāgha ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਕਤਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝੀ; ਤਾਂ Ṛbhu ਨੇ, ਰਾਜਨ, Nidāgha ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ। Devikā ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, Pulastya ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ Vīranagara ਸੀ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸੀ। ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੋਹਣੇ ਬਗੀਚੇ ਦੇ ਕੰਢੇ, Nidāgha, ਜੋ ਜੋਗ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਤੇ Ṛbhu ਦਾ ਚੇਲਾ ਸੀ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।” “ਜਦ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵ-ਵਰਸ਼ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਲੰਘ ਗਏ, Ṛbhu ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ Nidāgha ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। Vaiśvadeva ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਦ Nidāgha ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, Ṛbhu ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; Nidāgha ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ।” “ਪੈਰ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, Ṛbhu ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਕੇ, Nidāgha ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।’ Ṛbhu ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਮਿਲੇਗਾ; ਮੈਂ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।’ Nidāgha ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਪੱਕਾ ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਪੂੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਚਾਹੋ, ਖਾਓ।’” “Ṛbhu ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਇਹ ਸਭ ਚਾਵਲ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹਨ; ਮੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦਿਓ—ਸੂਜੀ, ਦੂਧ-ਚਾਵਲ, ਹੋਰ, ਤੇ ਚੀਨੀ ਵਾਲਾ ਦਹੀਂ।’ Nidāgha ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ‘ਜੋ ਵੀ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਮੱਗਰੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇਸ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਬਣਾਓ।’” “ਤਾਂ, ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ। ਜਦ ਵੱਡੇ Ṛbhu ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ, Nidāgha ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲੀ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ? ਕੀ ਭੋਜਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ?’” “ਤੁਹਾਡਾ ਨਿਵਾਸ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ?