ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਹੰਡੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ। ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਉਗਣ ਤੇ ਡੁੱਬਣ, ਅਤੇ ਪੱਖ ਵਧੀ ਅਤੇ ਪੱਖ ਘਟਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਧਦਾ ਤੇ ਘਟਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਾਧੂ ਮਾਤਰਾ ਪੰਜ ਸੌ ਦਸ ਅੰਗੁਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਛੇ ਰਸਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿੱਠੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਲੋਕਸੰਸਥਿਤਿ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਵੱਸਦਾ। ਓਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲੋਕਾਲੋਕ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਆਕਾਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚਹੁੰ ਪਾਸੇ ਮਹਾਨ ਅੰਡਕੋਸ਼ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਪਰਤ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਅੰਡਕੋਸ਼, ਦਵੀਪ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਪੰਜ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਆਧਾਰ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ। ਫਿਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੁਣ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜੋ ਨਰਕ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣ। ਰੌਰਵ, ਸੂਕਰ, ਰੋਧ, ਤਾਲ, ਵਿਸ਼ਸਨ, ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾ, ਤਪਤਕੁੰਭ, ਲਵਣ ਅਤੇ ਵਿਲੋਹਿਤਾ—ਇਹ ਨਰਕ ਹਨ। ਰੁਧਿਰਾਂਭ, ਵੈਤਰਨੀ, ਕਰਿਮੀਸ਼, ਕਰਿਮੀਭੋਜਨ, ਅਸੀਪਤ੍ਰਵਨ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲਾਲਾਭਕਸ਼—ਇਹ ਵੀ ਨਰਕ ਹਨ। ਪੂਯਵਹ, ਪਾਪ, ਵਹਨਿਜ੍ਵਾਲਾ, ਅਧਸ਼ਿਰਾ, ਸੰਦੰਸ਼, ਕਾਲਸੂਤਰ, ਤਮਹ ਅਤੇ ਅਵੀਚਿ—ਇਹ ਸਭ ਨਰਕ ਹਨ। ਸ਼ਵਭੋਜਨ, ਅਥਾਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ, ਆਪ੍ਰਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕਾਂ ਨਰਕ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ। ਯਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਪਾਪੀ ਜੀਵ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਗਰਭ ਹਤਿਆ ਕੀਤੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਗਊਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸਾਂਸ ਰੋਕੀ, ਉਹ ਰੋਧ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਦਿਰਾ ਪੀਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸੂਕਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਦਾ, ਗਰਮ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਹੂ ਵਗਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨੇਕ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਚਦਾ, ਜੇਲਦਾਰ, ਸਿੰਘ ਦੀ ਜੂ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਸਭ ਗਰਮ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿਆਹੀ ਪੁੱਤ ਜਾਂ ਧੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ, ਉਹ ਮਹਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਗਾਲਾਂ ਕੱਢਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੇਦ ਨੂੰ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਵੇਦ ਵੇਚਦਾ ਜਾਂ ਮਨਾਹੀਤ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਲਵਣ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੋਰ ਜਾਂ ਹੱਦ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਪਿਘਲੇ ਹੋਏ ਲੋਹੇ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਜਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨੂੰ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਕਰਿਮੀਭਕਸ਼ ਜਾਂ ਕਰਿਮੀਸ਼ਾ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਜਿਹੜਾ ਪਿਤਰ, ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਰ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਸੂਈਆਂ ਨਾਲ ਛਿੱਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਡਰਾਉਣੇ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੰਨ ਕੱਟਦਾ ਜਾਂ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ, ਜੋ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਯੱਗ ਕਰਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰ ਦੱਸਦਾ, ਉਹ ਉਲਟਾ ਲਟਕਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚਣ ਦੀ ਦਾਲ ਪੀ ਪੀ ਕੇ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਕੇਲਾ ਖਾਂਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਕ, ਮਾਸ, ਰਸ, ਤਿਲ ਜਾਂ ਨਮਕ ਵੇਚਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬਿੱਲੀ, ਕੁੱਕੜ, ਬੱਕਰੀ, ਕੁੱਤਾ, ਸੂਰ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਰੱਖ ਕੇ ਗੁਜਾਰਾ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੂਆਰੀ, ਮਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਜ਼ਹਿਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸੂਈ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭੈਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਸਾੜਦਾ, ਮਿੱਤਰ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ, ਭਵਿੱਖ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਪਿੰਡ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਸੋਮਾ ਵੇਚਣ ਵਾਲਾ, ਇਹ ਸਭ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਯੱਗ ਜਾਂ ਪਿੰਡ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੈਤਰਨੀ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬੀਜ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ, ਹੱਦ ਤੋੜਦੇ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਜਾਂ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਜੰਗਲ ਕੱਟਦਾ, ਉਹ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ; ਭੇੜ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਜਾਂ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਲੋਹੇ ਦੀ ਚਿਮਟੀ ਨਾਲ ਤੜਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਸਪਨੇ ਜਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀਰਜ ਛੱਡਦੇ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਉਹ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਨਰਕ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਤਕਲੀਫਾਂ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਪਾਪ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।