ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਕਥਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰ, ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ ਸਾਮ, ਰਥੰਤਰੀ ਸਾਮ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ, ਪੰਚਦਸ਼ ਸਤੋਮ, ਬ੍ਰਹਤ ਸਾਮ ਅਤੇ ਉਕਥਾ ਜਨਮਿਆ। ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਾਮ ਮੰਤ੍ਰ, ਜਗਤੀ ਛੰਦ, ਸਪਤਦਸ਼ ਸਤੋਮ, ਵੈਰੂਪ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤ੍ਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਅਥਰਵਣਾ ਦੇ ਇਕਵੀਸ, ਆਪਤੋਰੀਆਮਾ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਅਤੇ ਵੈਰਾਜਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਨਮੇ। ਦੇਵਤਾ, ਅਸੁਰ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਰਚਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਣੈ ਦੇ ਦਾਦਾ ਨੇ ਯਕਸ਼, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਬਣਾਏ। ਨਾਗ, ਕਿਨਨਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਪੰਛੀ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ, ਪਸ਼ੂ, ਸਪ, ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਨਾਸਵੰਤ, ਜੋ ਕੁਝ ਹਿਲਦਾ-ਡੁਲਦਾ ਜਾਂ ਟਿਕਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਭਾਗਵਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਦਿ-ਪਤੀ, ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵ ਰਚੇ; ਜਿਹੜੇ ਕਰਮ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਸੀ, ਉਹੀ ਕਰਮ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਬਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਿੰਸਕ ਤੇ ਅਹਿੰਸਕ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਤੇ ਕਠੋਰ, ਧਰਮਕ ਤੇ ਅਧਰਮਕ, ਸਚ ਤੇ ਝੂਠ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ 'ਚ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜੀ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ, ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਖੁਦ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਅਤੇ ਵੰਡ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ, ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਸੌਂਪੇ। ਜਿਵੇਂ ਰੁਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹਰ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਲਤਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਚਕਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਉਹ ਵਾਅਦ-ਵਾਅਦ ਐਸੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਰਚਨਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਗਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਮੈਂ ਗ੍ਰਹਸਥ ਦੇ ਉਚਿਤ ਆਚਰਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨਾ ਕਰੇ।" ਔਰਵਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਉਚਿਤ ਆਚਰਨ ਦੇ ਲੱਛਣ ਸੁਣੋ; ਜਿਸ ਦੇ ਆਚਰਨ ਉਚਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਘੱਟ ਹਨ, ਉਹ 'ਸੁਭ' ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਹੀ ਉਚਿਤ ਆਚਰਨ ਹੈ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਉਚਿਤ ਆਚਰਨ ਦੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮ-ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਠ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਰਥ ਦੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਵੇਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਸਦੇ ਤੇ ਨਾ-ਦਿਸਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਣ। ਧਰਮ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਰਥ ਜਾਂ ਕਾਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਛੱਡੋ। ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਾਓ। ਘਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਘਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਪਖਾਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੈਰ ਧੋਣ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਘਰ ਦੇ ਅੰਗਣ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੁੱਟੋ। ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਏ, ਰੁੱਖ ਦੇ ਸਾਏ, ਗਾਉਂ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋਤਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤ, ਫਸਲ ਵਿੱਚ, ਗਾਉਂ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਹ 'ਤੇ ਜਾਂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ 'ਤੇ ਪਖਾਣਾ ਜਾਂ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾ ਕਰੋ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਕਰੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰ ਜੇ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਛੱਡੋ। ਘਾਸ ਪਸਾਰ ਕੇ, ਸਿਰ 'ਤੇ ਕਪੜਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਾ ਰਹੋ, ਨਾ ਉਥੇ ਕੁਝ ਬੋਲੋ। ਸਫਾਈ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਚੀਟੀ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਚੂਹੇ ਦੇ ਬਿਲ, ਪਾਣੀ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਜੋ ਹਲ ਨਾਲ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਸਫਾਈ ਲਈ, ਲਿੰਗ ਲਈ ਇੱਕ ਡੋਲਾ, ਮਲਦਵਾਰ ਲਈ ਤਿੰਨ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਲਈ ਦਸ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਲਈ ਸੱਤ ਡੋਲੇ ਮਿੱਟੀ ਵਰਤੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਸਾਫ, ਗੰਧ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਲਪੇਟ ਰਹਿਤ ਮਿੱਟੀ, ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਬੁਲਬਲੇ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵਰਤੋ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿੱਟੀ ਲਗਾਓ। ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਪੈਰ ਫਿਰ ਧੋਵੋ, ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਓ ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਪਾਂਵ ਪੂੰਝੋ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਿਰ ਦੇ ਛਿਦਰ, ਚੋਟੀ, ਬਾਂਹ, ਨਾਭੀ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਲਗਾਓ। ਮੂੰਹ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਾਲ ਠੀਕ ਕਰੋ, ਆਇਨਾ ਵੇਖੋ, ਅੰਜਨ ਲਗਾਓ, ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਆਦਿ ਚੁੱਕੋ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵਰਣ ਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ-ਉਪਾਰਜਨ ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ। ਸੋਮਾ-ਯਜਨ, ਘੀ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪਕਾਈਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਧਨ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਧਨ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰੋ। ਦਿਨ-ਚਰਿਆ ਲਈ, ਦਰਿਆ, ਝੀਲ, ਪਕੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖੋਦੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਜੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੂਏਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜੇ ਪਾਣੀ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਸਥ ਆਚਰਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਈ।