ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਦੀਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜੋ ਭ੍ਰੂਣ ਹੈ, ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਦੀਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇੰਦ੍ਰਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਸੋ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅਸਧਾਰਣ ਬਲ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਦੀਤੀ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਧੋਏ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸੇਜ ਤੇ ਆ ਕੇ ਸੋ ਗਈ, ਓਸ ਸਮੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਹਥ ਵਿਚ ਵਜਰ ਫੜਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਭ੍ਰੂਣ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਵਜਰ ਚਲਾਉਂਦੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਭ੍ਰੂਣ ਭਿਆਨਕ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਹਿੰਦੇ, "ਰੋ ਨਾ!" ਪਰ ਭ੍ਰੂਣ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਇੰਦ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਇੰਝ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸੱਤ ਸੱਤ ਕਰਕੇ ਉਨਤਾਲੀ (ਉਨਚਾਸ) ਹੋ ਗਏ, ਉਹੀ ਮਰੁਤ ਦੇਵਤੇ ਬਣੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ। ਫਿਰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਵਰਨਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਪృਥੁ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਰ ਜੀਵ ਅਤੇ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੋਮ (ਚੰਦਰਮਾ) ਨੂੰ ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ, ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕുബੇਰ (ਵੈਸ਼ਰਵਣ) ਨੂੰ, ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ, ਵਸੂਆਂ ਦਾ ਅੱਗ (ਪਾਵਕ) ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ, ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਜਾ ਯਮ ਬਣੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਏਰਾਵਤ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਖ ਰਾਜਾ, ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਗਰੁੜ, ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਉੱਚੈਹ੍ਸ਼੍ਰਵਾ, ਗਾਂ ਦਾ ਸਾਂਡ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ੇਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਬਣਿਆ, ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਿਮਾਲਿਆ, ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਕਪਿਲ, ਨਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਘ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੱਖਾ ਦਰੱਖਤ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਵਸਤੂ ਜਾਂ ਜੀਵ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਵੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਏ: ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੁਧਨਵਨ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਸ਼ੰਖਪਾਦ, ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਕੇਤੁਮੰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹਿਰਣਯਰੋਮ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣਾਏ ਗਏ। ਇਹ ਰਾਜੇ ਅੱਜ ਵੀ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਪੁਰਾਣੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦਾਨਵਾਂ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਪਰਬਤਾਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ—ਜੋ ਹੋਏ, ਹਨ ਜਾਂ ਹੋਣਗੇ—ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਉਹੀ ਅਨਾਦਿ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਜੋ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ, ਸਤ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਤੇ ਤਮੋ ਗੁਣ ਵਿੱਚ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰਚਨਾ ਵੇਲੇ ਚਾਰ ਅੰਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੀਜੇ ਤੋਂ ਸਮਾਂ (ਕਾਲ) ਤੇ ਚੌਥੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ। ਪਾਲਣ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਚਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹਨ: ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਮਨੂ ਆਦਿ ਰਾਜੇ, ਤੀਜੇ ਵਿਚ ਕਾਲ, ਚੌਥੇ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ। ਸੰਹਾਰ ਵੇਲੇ, ਉਹੀ ਅਜਨਮੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਮੋ ਗੁਣ ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਰੂਪ ਰੁਦ੍ਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਅੱਗ, ਯਮ ਆਦਿ, ਤੀਜੇ ਵਿਚ ਕਾਲ, ਚੌਥੇ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ। ਹਰ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ—ਹਰ ਚਰਨ ਵਿਚ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦਕਸ਼, ਮਰੀਚੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮਨੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਕਾਲ ਜਾਂ ਜੀਵ ਹੋਣ—ਸਭ ਹਰੀ ਦੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਪਾਲਣਾ ਤੇ ਸੰਹਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ, ਹਰੀ ਦੀ ਹੀ ਲੀਲਾ ਹੈ।