ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਹਕੂਮਤ ਘਟ ਗਈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ! ਜਿਸ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਦੈਤਯ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜੋ ਵੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਜੀ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਵੀ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਜੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ, ਅਮਾਵੱਸ, ਅੱਠਮੀ ਜਾਂ ਬਾਰਹਵੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਨੇ ਹਰ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਹਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਕਥਾ ਸਦਾ ਸੁਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੀ—ਲੰਬੂ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਸ਼ਿਬੀ, ਵਾਸਕਲ ਆਦਿ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰੋਚਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਿਰੋਚਨ ਤੋਂ ਬਲੀ ਹੋਇਆ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਝਰਝਰਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ, ਮਹਾਨਾਭ, ਮਹਾਬਾਹੁ ਅਤੇ ਕਾਲਨਾਭ ਵੀ ਸਨ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨ—ਅਨੁਪੁ, ਦਵਿਮੂੜ੍ਹਾ, ਸ਼ੰਭਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰਾ, ਕਪਿਲ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ। ਇਕਚੱਕਰ, ਤਾਰਕ, ਸਵਰਭਾਨੁ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਨ ਅਤੇ ਪੁਲੋਮਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਇਹ ਦਾਨੁ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀਰ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਵੀ ਸੀ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾ, ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਵਾਰ੍ਸ਼ਪਰਵਣੀ, ਉਪਦਾਨੀ ਅਤੇ ਹਯਸ਼ਿਰਾ ਸੀ। ਪੁਲੋਮਾ ਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਮਰੀਚੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ 60,000 ਵਧੀਆ ਦਾਨਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੇਯਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਨਿਰਦਈ ਦਾਨਵ—ਜੋ ਸਿੰਹਿਕਾ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ—ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਯੰਸ਼, ਸ਼ਲਯ, ਨਭਾ, ਵਾਤਾਪੀ, ਨਮੁਚੀ, ਇਲਵਲਾ ਅਤੇ ਖਸ੍ਰਮਾ ਆਦਿ ਸਨ। ਆੰਧਕ, ਨਰਕ, ਕਾਲਨਾਭ, ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਰ ਸਵਰਭਾਨੁ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਵਕਤ੍ਰਯੋਧਿਨ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨੁ ਦੇ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਦੈਤਯ ਵੀ ਉਪਜੇ, ਜੋ ਤਪ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ। ਤਾਮਰਾ ਦੀਆਂ ਛੇ ਧੀਆਂ—ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੈਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ, ਸ਼ੁਚੀ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿੱਧ੍ਰਕਾ—ਸਭ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਸ਼ੁਕੀ ਤੋਂ ਤੋਤੇ, ਉਲੂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਹੋਏ; ਸ਼ੈਨੀ ਤੋਂ ਬਾਜ, ਭਾਸੀ ਤੋਂ ਬਗਲੇ ਤੇ ਗਿੱਧ, ਗ੍ਰਿੱਧ੍ਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਗਿੱਧ ਹੋਏ। ਸ਼ੁਚੀ ਤੋਂ ਜਲ-ਚਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵੀ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਹੋਏ। ਤਾਮਰਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਘੋੜੇ, ਊਠ ਅਤੇ ਗਧੇ ਵੀ ਹੋਏ। ਵਿਨਤਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ—ਗਰੁੜ ਅਤੇ ਅਰੁਣ, ਜੋ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ। ਸੁਪਰਣ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਾਰੁਣ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕਦਰੂ ਤੋਂ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਹੋਏ, ਜੋ ਸੁਪਰਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਨ—ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ, ਤਕਸ਼ਕ, ਸ਼ੰਖ, ਸ਼੍ਵੇਤ, ਮਹਾਪਦਮ, ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਅਸ਼੍ਵਤਰਾ। ਇਲਾਪੁਤ੍ਰ, ਕਰਕੋਟ, ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਨੇਕ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਜ਼ਮੀਨ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮਾਸਖੌਰ, ਕ੍ਰੋਧਾਵਸ਼ਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਕ੍ਰੋਧਾ ਤੋਂ ਪਿਸ਼ਾਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਸੁਰਭੀ ਤੋਂ ਗਾਂ ਅਤੇ ਭੈਂਸਾਂ, ਇਰਾ ਤੋਂ ਰੁੱਖ, ਬੇਲਾਂ, ਲਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਘਾਹ ਹੋਈ। ਸਵਸਾ ਤੋਂ ਯਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ; ਮੁਨੀ ਤੋਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ; ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਤੋਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਗੰਧਰਵ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦੀ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਚਲ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀ ਪੀੜੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨੁਵੰਤਰੀ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ ਮਨੁਵੰਤਰੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੁਹ੍ਵਾਨਾ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸੱਪਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕੇ। ਦਿਤੀ, ਜਦ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਦਿਤੀ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਗਿਆ ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕੇ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਭਾਰੀ ਵਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਤੂੰ ਪੂਰਨ ਧਿਆਨ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਇਹ ਗਰਭ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਧਾਰੇਂ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨਾਲ ਸੰਯੋਗ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਗਰਭ ਧਾਰਿਆ।