ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਸਾਂਪਾਂ ਨਾਲ ਬਾਂਧ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਵਿਣੁ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਸਾਂਪਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੁਰੰਤ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਹੇ ਮૈਤ੍ਰੇਯ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਜਾੜ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਵਣਾਂ ਸਮੇਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀ ਵੱਡੀ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਸਾਰ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਡੋਲ੍ਹੇ, ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ, ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੁਢਲੀ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਓਂ, ਸਰਵੋਚ ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੂਖਸ਼ਮ, ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਸਭ ਵੰਡਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।" "ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਜੜ੍ਹ, ਜਿਸਦਾ ਸਰੂਪ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਅਟਲ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਹਨ, ਵੱਡੀ ਆਕਾਰ, ਸੂਖਸ਼ਮ ਆਕਾਰ, ਸਾਫ ਤੇ ਅਸਾਫ।" "ਉਹ ਤਿਖੀ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਦੋਵੇਂ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸੀ, ਹੇ ਅਚੂਤ, ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਸੱਚਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਦੀਆਂ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ।" "ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਦੋਵੇਂ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਅਪਰਾਘਾਤੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਇਕੋ ਇਕ ਹੈ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੁਢਲਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" "ਜੋ ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੂਖਸ਼ਮ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਸਭ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਗੈਰ-ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਭਾਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, "ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!" ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇ ਮੁੜ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿਓ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਜੋ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅਟਲ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ, ਮੰਗ ਲੈ।" ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਵੀ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਆਵਾਂ, ਹੇ ਅਚੂਤ, ਮੇਰੀ ਅਟਲ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਰਹੇ। ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਇੰਦਰੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮੋਹ, ਜੋ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ, ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹੇਗੀ; ਪਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ।" ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਹੋਇਆ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਏ ਗਏ, ਮੈਨੂੰ ਯਜਨ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਸਾਂਪਾਂ ਨੇ ਡੱਸਿਆ, ਮੇਰੇ ਭੋਜਨ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ।" "ਮੈਨੂੰ ਬਾਂਧ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕੁਕਰਮ ਕੀਤੇ ਗਏ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਹੜਾ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਅਸੁਰ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।" ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇਸ ਵਰ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਅਟਲ ਭਗਤੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹੇਗੀ।" "ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਰਮ, ਧਨ ਜਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੈਨੂੰ ਅਟਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਚਾਨਕ ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਮੁੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਨਮਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਸੁੰਘਿਆ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਜੂ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ।" ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਦੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਸੀ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵੈਭਵ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਘਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਇਹ ਸੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੈਤਯ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਕਰਤਬ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਦਿਨ ਜਾਂ ਰਾਤ ਹੋਏ ਪਾਪ ਵੀ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਣ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਨਮਾਸੀ, ਅਮਾਵਸ, ਅੱਠਮੀਂ ਜਾਂ ਬਾਰਹਵੀਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ, ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ। ਜਿਵੇਂ ਹਰੀ ਨੇ ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਥਾ ਸਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਬੀ, ਵਾਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਨ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰੋਚਨ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਵਿਰੋਚਨ ਤੋਂ ਬਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬਾਣਾ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਝਰਝਰਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ, ਮਹਾਨਾਭ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਕਾਲਨਾਭ ਨਾਮਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਅਨੁਪੂ, ਦਵਿਮੂੜਧਾ, ਸ਼ੰਭਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰਾ, ਕਪਿਲ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਵੀ ਸਨ।