ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਵਿਰੋਧੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਤੇ ਵਿਅਕਤਿਤਾ ਬੜੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਲਿਆ। ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਡਰ ਵਿੱਚ ਡਿਗਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਉਸ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬੱਚਾ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਬੱਚਾ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਰਿਹਾ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਬੁਰਾ-ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗਵਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਫਿਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੰਧ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਬੰਧ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਕ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਨੇ, ਦਿਨ-ਚੜ੍ਹਦੇ ਬਰਤਨ ਸਮੇਂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਾਲ, ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਤੇਜ਼ ਚਕਰ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਗੋਵਿੰਦ—ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਦੇ ਹੋ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ ਵਿਗਾੜਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ, ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪੀ ਨੂੰ, ਨਮਸਕਾਰ।" "ਦੇਵਤਾ, ਯਕਸ਼, ਸੁਰ, ਸਿੱਧ, ਨਾਗ, ਗੰਧਰਵ, ਕਿਨਨਰ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਰਾਖਸ਼, ਮਨੁੱਖ, ਤੇ ਜਾਨਵਰ—" "ਪੰਛੀ, ਅਚਲ ਜੀਵ, ਚੀਟੀ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਧੁਨ, ਸਪਰਸ਼, ਤੇ ਸਵਾਦ—" "ਆਕਾਰ, ਸੁਗੰਧ, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਆਤਮ, ਸਮਾਂ, ਤੇ ਗੁਣ—ਇਹ ਸਭ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੰਤਮ ਸੱਚਾਈ, ਹੇ ਅਚੁਤ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ, ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ, ਵਿਸ਼ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ; ਤੁਸੀਂ ਕਰਮ ਤੇ ਵੈਰਾਗ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੇ ਕਰਮ।" "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭੋਗਤਾ ਹੋ, ਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸਾਧਨ; ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।" "ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰਵਭੌਮ ਗੁਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਯੋਗੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜਮਾਨ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਪਣਾਂ ਦੇ ਭੋਗਤਾ ਹੋ, ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ।" "ਤੁਹਾਡਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਇੱਥੇ ਜਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਸੁਖਮ ਜਗਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ; ਸਭ ਰੂਪ ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਖਮ ਆਤਮ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਸੁਖਮਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਪਰਮ ਆਤਮ ਹੈ; ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼, ਜੋ ਅਗੋਚਰ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਸਭ ਆਤਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਹੈ, ਗੁਣਾਂ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ; ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਉਹ ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ; ਨਾ ਗਿਆਨ, ਨਾ ਅਗਿਆਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਸਕਦੇ—ਉਸ ਪਰਮ ਸਰਵਭੌਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਓਮ, ਸਦਾ-ਸਦਾ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਾ ਨਾਮ, ਨਾ ਰੂਪ, ਨਾ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਪਕੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।" "ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅਵਤਾਰ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਰਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਵੇਖਦਾ, ਸਭ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਜਗਤ ਹੀ ਹੈ।" "ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਜਗਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਧਿਆਨਯੋਗ—ਉਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇ।" "ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਕshay ਜਗਤ ਗੂੰਥਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੇ।" "ਓਮ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਵਸਦਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।" "ਅਨੰਤ ਦੀ ਸਰਵਵਿਆਪਕਤਾ ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਹਾਂ; ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹੈ, ਮੈਂ ਸਭ ਹਾਂ, ਸਭ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ, ਮੈਂ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਹੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਦਾ-ਕਾਇਮ, ਪਰਮ ਆਤਮ, ਆਤਮ ਦਾ ਆਸਰਾ; ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਚੁਤ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਪ ਭੁਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਹੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਨੰਤ, ਪਰਮ ਆਤਮ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਘਟਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਸਤੀ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਅਚੁਤ, ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਭਰ ਆਇਆ। ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਦ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੁਰੰਤ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬੰਧ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ। ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਉੱਚੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿਗੜ ਗਈਆਂ; ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਆਪਣੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ, ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਕੰਬ ਗਈ। ਫਿਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਵੱਡਾ ਪੱਥਰ ਉਤਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਦੁਨੀਆ, ਅਸਮਾਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁੜ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਤੇ ਫਿਰ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ, ਮੁੱਢਲੇ, ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਏਕ-ਚਿੱਤ ਕਰਕੇ, ਬੋਲੀ, ਸਰੀਰ, ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ। "ਓਮ, ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਅਰਥ, ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ, ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੁਖਮ, ਨਾਸਵਾਨ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ, ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਨਿਰਮਲ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਨਿਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਾਰ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ; ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੂਪ-ਰਹਿਤ, ਵੱਡਾ ਰੂਪ, ਸੁਖਮ ਰੂਪ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ।" "ਕੜਕ ਤੇ ਨਰਮ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦਾ ਨਿਵਾਸ, ਹੇ ਅਚੁਤ; ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਦਾ ਰੂਪ, ਸੱਚਾ ਹੋਣਾ, ਅਸਤਿਤਵ ਤੇ ਅਨਸਤਿਤਵ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਰਚੀਤਾ।" "ਹੇ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਤੇ ਅਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾਂ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਅਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ—ਮੂਲ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਜੋ ਸਥੂਲ ਤੇ ਸੁਖਮ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵ ਹਨ, ਪਰ ਸਭ ਜੀਵ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਜਗਤ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਅ-ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਆਤਮ-ਭਾਵਨਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਤੇ ਅਨੰਤ ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੋਇਆ।