ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਵਿਰੋਧ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਇਹ ਲਗਨ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਰੂਆਂ ਦਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਗੌਰਵਸ਼ਾਲੀ ਵੰਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਰੀਚਿ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਕੌਣ ਵੱਖਰਾ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?" "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਸੱਚ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਿਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਰਤਾ ਭਰ ਭੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ। ਪਿਤਾ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਪੂਜਨਯੋਗ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ 'ਇਹ ਅੰਤਹੀਣਤਾ ਕਿਉਂ?', ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੌਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਪਰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਮੂਲ ਰਹਿਤ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਫਿਰ ਹੰਸ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਅੰਤਹੀਣਤਾ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਕੀ ਹੈ? ਗੁਰੂਜਨੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣਤਾ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈ ਕੀ ਹੈ?" "ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣਤਾ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਮਰੀਚਿ ਆਦਿਕ, ਦਕਸ਼ ਆਦਿਕ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਅਰਥ, ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਮਾਂ। ਹੋਰ ਬੰਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।" "ਸਾਰੀ ਵਧਾਈ, ਰਾਜ, ਮਹਾਨਤਾ, ਗਿਆਨ, ਵੰਸ਼, ਕਰਮ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦਾ ਮੂਲ ਸਿਰਫ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਚਾਰ ਫਲ—ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਮੋਖ—ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਸ ਅੰਤਹੀਣਤਾ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?" "ਇੱਥੇ ਵੱਧ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਹੋ; ਜੋ ਠੀਕ ਜਾਂ ਗਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਦੱਸੋ। ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਤਾਂ ਘੱਟ ਹੈ।" ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਅਜੇ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਬੋਲੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਾਡੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾਵੇਂਗਾ। ਜੇ ਸਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਭ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਗਲਤ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਮਾਇਆਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਤਪੰਨ ਕਰਾਂਗੇ।" "ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਜਾਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਜੀਵ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਜਾਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਏ ਉਹ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਦੈਤ ਰਾਜ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਮਾਇਆਕ ਪ੍ਰਾਣੀ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਡਰਾਉਣਾ ਪ੍ਰਾਣੀ, ਭਾਰੀ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਸੀਨੇ ਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਦਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਤਾਂ ਵਜਰ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਉਥੇ, ਜਦ ਪਾਪੀ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਬਲਵਾਨ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ! ਅਨੰਤ! ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ। ਹੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ! ਜਗਤ ਦੇ ਰੂਪ, ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਸਹਣੀ ਮੰਤਰ-ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਵੋ।" "ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰਾਹੀਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆਇਆ, ਜਿਹੜਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗ ਲਾਈ, ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲਾਇਆ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਡੱਸਵਾਇਆ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਮਦਰਸ਼ੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਇਸ ਸੱਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਇਹ ਦੈਤ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿਣ।" ਜਦ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ, ਉਸ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਹੋਵੇਂ, ਅਟੱਲ ਬਲ ਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰ, ਧਨ ਅਤੇ ਵਧਾਈ ਨਾਲ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਦੈਤ ਰਾਜ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਤਾਕਤ ਅਸਰਹੀਣ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਤਾਕਤ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਈ। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ—ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਕਿਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ?" ਤਦ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲਾ, "ਪਿਤਾ ਜੀ, ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਰਾਹੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰੀ ਵੱਡਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਨਾ ਮੈਂ ਪਾਪ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਰੇਕ ਜੀਵ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰਕ, ਮਾਨਸਿਕ, ਦੈਵੀ ਜਾਂ ਭੌਤਿਕ ਦੁੱਖ—ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਰ ਥਾਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰੀ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।