ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਤਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਅਭਿੰਨ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ, ਆਪਾਂ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਦੈਤਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਆਓ, ਅਜਿਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ ਕਿ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕੇ। ਜੋ ਚੀਜ਼ ਅੱਗ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਹਵਾ, ਮੀਂਹ ਜਾਂ ਵਰੁਣ, ਸਿੱਧਾ ਜਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਯਕਸ਼, ਦੈਤਿਆ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਸੱਪ, ਕਿਨਨਰ, ਮਨੁੱਖ, ਜਾਨਵਰ, ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ—ਜੋ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੁਖਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਦਸਤ, ਪਲਿਹਾ, ਪੇਟ ਦੇ ਗਠ, ਅਤੇ ਹੋਰ, ਨਾਲ ਹੀ ਹਿਰਸ, ਮੰਦਤਾ, ਠੰਢ, ਵਾਸਨਾ, ਲੋਭ ਆਦਿ ਦੇ ਦੁਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਘਟਨ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੂਲ ਤੋਂ ਉਹ ਕਦੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਰਵਥਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਅਸਥਿਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਾਂ ਥਿਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਘੁੰਮਣ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਨਾ ਲਓ; ਮੈਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਹਰੇਕ ਥਾਂ, ਦੈਤਿਆਵੋ, ਸਮਤਾ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਤਾ ਹੀ ਅਵਿਨਾਸੀ ਦਾ ਪੂਜਨ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾ ਇੱਥੇ ਧਰਮ, ਧਨ, ਜਾਂ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪਰਮ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡਾ, ਅੰਤਹੀਨ ਫਲ ਜਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਵੇਖੇ, ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਰਸੋਈਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: "ਰਸੋਈਓ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹਨ; ਉਹ ਖ਼ਰਾਬ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬੁਰਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ, ਮਾਰ ਦਿਓ।" "ਉਸ ਦੀ ਸਾਰੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮਾਰੂ ਜ਼ਹਿਰ ਹਾਲਾਹਲ ਮਿਲਾ ਦਿਓ; ਇਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਕਰ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਝਿਜਕ ਮਾਰ ਦਿਓ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਡਰਾਵਨਾ ਹਾਲਾਹਲ ਜ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਨ ਬੁਖਾਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਤਰੇਯਾ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਉਹ ਖਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਖਾ ਕੇ, ਪਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਰਹੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਨਹੀਂ ਆਈ; ਅਨੰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੱਡਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪਚ ਗਿਆ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਕੋਲ ਆਏ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: "ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਜੋ ਜ਼ਹਿਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਾਰੂ ਸੀ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਸਮੇਤ ਪਚ ਲਿਆ।" "ਤੁਰੰਤ, ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤੋ! ਫ਼ੌਰਨ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਸੋਚੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। "ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ! ਤੁਸੀਂ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ।" "ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਨੰਤ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ? ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਵਿਰੋਧ, ਇਹ ਵੈਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।" "ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਮਹਾਨ-ਭਾਗੀ! ਇਹ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਬਾਰੇ ਕੌਣ ਹੋਰ ਕਹਿ ਸਕਦਾ?" "ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਉੱਤਮ ਚਲਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਇੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ ਹੈ।" "ਸਭ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਪਿਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਚ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਪਿਤਾ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂ।" "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ—'ਇਹ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਕਿਉਂ?'—ਕੌਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਦਾ? ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸਾਰ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਇਸ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ?' "ਵਧੀਆ, ਤਾਂ ਇਸ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਵਿੱਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਗੁਰੂਓ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅੰਤਹੀਨ ਬਾਰੇ ਕਹੇ ਗਏ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੋਗੇ।" "ਧਰਮ, ਧਨ, ਵਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਮੋक्ष—ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੇ ਚਾਰ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ; ਜੇ ਇਹ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" "ਮਰੀਚੀ, ਦਕਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰਾਂ ਨੇ, ਧਰਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਧਨ; ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਸਮਾਂ।" "ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋਏ, ਗਿਆਨ, ਧਿਆਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ, ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ, ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ।" "ਸਮ੍ਰਿਧੀ, ਰਾਜ, ਮਹਾਨਤਾ, ਗਿਆਨ, ਵੰਸ਼, ਕਰਮ, ਅਤੇ ਮੋਖ ਦਾ ਇਕੋ ਜੜ੍ਹ ਹੈ—ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ, ਧਨ, ਵਾਸਨਾ, ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਦਵਿਜੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਅੰਤਹੀਨਤਾ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?" "ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਹੋ; ਉਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਢੰਗ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ—ਸਾਡੀ ਸਮਝ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੈ।" "ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਬੋਲੋ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੋਗੇ।" "ਜੇ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾ ਛੱਡੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗਲਤ ਮੱਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਜੀਵ ਵਰਤਾਂਗੇ।" "ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ? ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਤੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਕੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜਾਦੂਈ ਜੀਵ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਜਿਆ। ਪਰ, ਜਦ ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਮੁੰਡਾ ਦੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਪੈ ਕੇ, ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ, ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।