ਅਨਿਲ ਦੇ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਸੀਵਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮਨੋਜਵ ਅਤੇ ਅਵਿਜ਼੍ਯਾਤਗਤੀ ਹੋਏ। ਅੱਗ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੁਮਾਰਾ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸ਼ਾਖਾ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਨੈਗਮੇਯਾ ਜਨਮੇ। ਕ੍ਰਿੱਤਿਕਾਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਲਾ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤ ਅਤੇ ਇਕ ਹੋਰ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾਵਾਲੀ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਅਸੰਗ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਸਾ (ਅੱਠਵੇਂ ਵਸੁ) ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਹੰਗਮ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਬੁਧਨਯ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ ਜਨਮੇ। ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸੀ। ਹਰਾ, ਬਹੁਰੂਪ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਅਪਰਾਜਿਤ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾਕਪੀ, ਸ਼ੰਭੂ, ਕਪਰਦੀ ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮ੍ਰਿਗਵਿਆਧ, ਸ਼ਰਵ ਅਤੇ ਕਪਾਲੀ—ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਇਕ ਸੌ ਇੱਕ ਵੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਮਾਪੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਸੁਣੋ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ ਅਤੇ ਖਸਾ। ਫਿਰ ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦ੍ਰੂ ਅਤੇ ਮੁਨੀ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ। ਪਿਛਲੇ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਵੈਵਸਵਤ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਅੰਤ ਆਇਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਆਓ, ਦੇਵੋ! ਅਸੀਂ ਅਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਇਸ ਮਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂ, ਇਹ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਦਿਤੀ (ਜੋ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ) ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ (ਮਰੀਚੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ) ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਮੁੜ ਜਨਮੇ, ਨਾਲ ਹੀ ਅਰਯਮਨ, ਧਾਤ੍ਰ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਨ। ਵਿਵਸਵਾਨ, ਸਵਿਤ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅੰਸ਼ ਅਤੇ ਭਗਾ—ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯਾ ਹਨ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਸੀ; ਵੈਵਸਵਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਹੀ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੋਮ (ਚੰਦ੍ਰਮਾ) ਦੀਆਂ ਸਤਾਈਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ, ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਅਣਮਾਪੀ ਜੋਤ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇੱਥੇ, ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੋਲਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਬਹੁਪੁਤ੍ਰ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦ੍ਯੁਤ (ਬਿਜਲੀ) ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਤਯੰਗਿਰਾਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਰਿਕ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਿਤ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੇਵਪ੍ਰਹਰਣ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੈਂਤੀ (ਤੀਹ) ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਰੰਤਰ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਲੀਨਤਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ, ਮੈਤ੍ਰੇਯਾ, ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ: ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਅਨੁਹਲਾਦ, ਹਲਾਦ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ (ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਸੀ) ਅਤੇ ਸੰਹਲਾਦ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਜਨਾਰਦਨ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦੀ ਸਰਵੋਚ ਭਕਤੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ। ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਸੁਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਚਲਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉਠੀ, ਪਰ ਉਹ, ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਠੋਸ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਨਾ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਚੁਤ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਰਪਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ, ਜੋ ਦੈਤਿਆ ਵੱਲੋਂ ਉਕਸਾਏ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਜਹਿਰੀਲੇ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੁਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਹਿਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ। ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾਈ ਗਈ ਸੁੱਕੀ ਹਵਾ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮਧੁਸੂਦਨ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਰੂਪ ਬਦਲ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੈਤਿਆ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਰਚੀ ਗਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਜਾਦੂ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਕੁਝ ਨਾ ਬਿਗਾੜ ਸਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ। ਸ਼ੰਭਰਾ ਜਾਦੂਗਰ ਵੱਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਇਆਵਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।