ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਸੋਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣਾਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਣਡੂ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।” ਸੋਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਵਿਸ਼ਣੂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਅਸੀਮ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਅਤਿ ਉੱਚਾ, ਜੋ ਹਰ ਇਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਉਹ ਦੁਸ਼ਟਤਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦਾ ਲਕੜੀ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਉੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਚਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਖਰੀ ਉੱਦੇਸ਼ ਹੈ।” “ਉਹ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ। ਹਰ ਇਕ ਫਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਉਤਰਨਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਉਹ ਅਵਿਨਾਸੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ, ਸਦੀਵੀ, ਅਜਨਮਾ, ਅਪਰਿਵਰਤਨशील, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।” “ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਅਜਨਮਾ, ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਉੱਚਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕਾਮਾਦਿਕ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋਣ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਣ।” ਸੋਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਣਡੂ ਨੇ ਜਪ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉੱਚਤਮ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।” “ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹੀ ਸੀ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕੋ, ਭੀਪਾ ਦੀ ਸੁਭਾਗੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।” “ਵਿਸ਼ਣੂ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ!' ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਿਲੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਵਿਅਰਥ, ਅਸੁਭਾਗੀ, ਨਿਸ਼ਫਲ ਅਤੇ ਨਿਰੁਦੇਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ।'” “ਮੈਂ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ। ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲ, ਚਰਿਤਰ, ਉਮਰ, ਸਚਾਈ, ਦਾਨ, ਤੀਬਰਤਾ, ਭਰੋਸੇਮੰਦ, ਧਰਮ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵਾਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਣਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮ ਲਵਾਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ।” ਸੋਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ, ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਤੈਨੂੰ ਦਸ ਮਹਾਂ ਵੀਰ ਪਤੀ ਮਿਲਣਗੇ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ। ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਰਤਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਜਣਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।’” “ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜੀ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਗਏ; ਅਤੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਹੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ।” ਪਰਾਸ਼ਰ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਫਿਰ ਸੋਮਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵੱਲ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।” “ਮਾਰੀਸ਼ਾ ਅਤੇ ਦਸ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਵਾਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਉਹ ਦਕਸ਼, ਮਹਾਨ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ, ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤੀ।” “ਉਸ ਨੇ ਉੱਚ ਅਤੇ ਨੀਚ ਜੀਵ, ਦੋ ਪੈਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਬਣਾਏ। ਦਕਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਦਸ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਸੱਤਾਈਂ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਨਾਗ, ਗਾਂ, ਪੰਛੀ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾ, ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਆਦਿ ਜਨਮੇ।” “ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮੈਤ੍ਰੇਯ, ਸੰਤਾਨ ਸੰਗਮ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣੀ ਲੱਗੀ; ਪਹਿਲਾਂ, ਸੰਤਾਨ ਮਨ, ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤਪਸਿਆ ਕਰਕੇ।” ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦਕਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਸੱਜੇ ਅੰਗੂਠੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ?” “ਇਹ ਸੰਦੇਹ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਦਕਸ਼, ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਸੱਸ ਬਣਿਆ?” ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਸਦਾ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਨਾ ਹੋਰ ਦਿਵਯ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵਾ ਹੈ। ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਦਕਸ਼ ਆਦਿ ਦੁਬਾਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਹੋ ਜਾਂਦੇ; ਗਿਆਨੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਾ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਨਾ ਵੱਡਾ; ਤਪ ਹੀ ਉੱਚਾ ਸੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ।” ਮੈਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਆਗਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।” ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ; ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ। ਦਕਸ਼ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵ ਬਣਾਏ: ਦੇਵਤਾ, ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ, ਅਤੇ ਨਾਗ।” “ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੀਵ ਵਧੇ ਨਹੀਂ, ਤਦ, ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਫਿਰ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਾਣਾ ਦੀ ਧੀ ਆਸਿਕਨੀ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ।” “ਫਿਰ, ਉਤਪੱਤੀ ਲਈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਸਿਕਨੀ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਇਹ ਸੁਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, 'ਹੇ ਹਰਯਸ਼ਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰੋਗੇ; ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸੁਣੋ।'” “ਅਫ਼ਸੋਸ, ਤੁਸੀਂ ਬੱਚੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਉਤਪੱਤੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੋਗੇ, ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅੰਦਰ, ਉਪਰ, ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਕੀ ਹੈ?