ମା ନଃ କୋଶଂ ତଥା ଗୋଷ୍ଠଂ ମା ଗୃହଂ ମା ପରିଚ୍ଦମ୍ । ମା ଶରୀରଂ କଲତ୍ରଞ୍ଚ ତ୍ଯଜେଥାଃ ସର୍ଵ୍ଵପାଵନି
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା, ଆମର ଧନ-ଭଣ୍ଡାର, ଗୋଖାତ, ଘର, ସେବକ, ଶରୀର ଓ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀକୁ ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେବେନି।
ମା ପୁତ୍ତ୍ରାନ୍ ମା ସୁହ୍ଟଦୂଵର୍ଗ ମା ପଶୂନ୍ ମା ଵିଭୂଷଣମ୍ । ତ୍ଯଜେଥା ମମ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵ୍ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲାଲଯେ
ମୋ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଛାତିରୁ, ଆମର ପୁଅ, ମିତ୍ରମଣ୍ଡଳ, ପଶୁ ଓ ଭୂଷଣକୁ ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେବେନି।
ସତ୍ତ୍ଵୈନ ସତ୍ଯଶୌଚାଭ୍ଯାଂ ତଥା ଶୀଲାଦିଭିର୍ଗୁଣୈଃ । ତ୍ଯଜ୍ଯନ୍ତେ ତେ ନରାଃ ସଦ୍ଯଃ ସନ୍ତ୍ଯକ୍ତା ଯେ ତ୍ଵଯାମଲେ
ଏ ନିର୍ମଳେ, ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ତୁମେ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ, ସେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱ, ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୀଳ ଆଦି ଗୁଣରୁ ତୁରନ୍ତ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ତ୍ଵଯାଵଲୋକିତାଃ ମୁହ୍ମନ୍ତେ ପୁରୁଷା ନିର୍ଗୁଣା ଅପି
ତୁମେ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି କରିଲେ, ଗୁଣହୀନ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାନ୍ତି।
ସ ଶ୍ଲାଧ୍ଯଃ ସ ଗୁଣୀ ଧନ୍ଯଃ ସ କୁଲୀନଃ ସ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ । ସ ଶୂରଃ ସ ଚ ଵିକ୍ରାନ୍ତୋ ଯସ୍ତ୍ଵଯା ଦେଵି ଵୀକ୍ଷିତଃ
ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଦେବୀ, ତୁମେ ଦୟାଦୃଷ୍ଟି କରିଛ, ସେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ଗୁଣବତୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କୁଳୀନ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶୂର ଓ ବୀର।
ସଦ୍ଯୋ ଵୈଗୁଣ୍ଯମାଯାନ୍ତି ଶୀଲାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଗୁଣାଃ । ପରାଙୂମୁଖୀ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରି ଯସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଵଲ୍ଲଭେ
ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଜଗତର ଧାରଣକାରିଣୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ତୁମେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଦୂର କରିଛ, ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶୀଳ ଓ ଗୁଣ ତୁରନ୍ତ ଦୋଷରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଏ।
ନ ତେ ଵର୍ଣାଯିତୁଂ ଶକ୍ତା ଗୁଣାନ୍ ଜିହ୍ଵାପି ଵେଧସଃ । ପ୍ରସୀଦ ଦେଵି ପହ୍ମାକ୍ଷି ମାସ୍ମାଂସ୍ତ୍ଯାକ୍ଷୀଃ କଦାଚନ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଜିହ୍ୱା ମଧ୍ୟ ତୁମର ଗୁଣକୁ ବର୍ଣ୍ନନ କରିପାରେନି; ପଦ୍ମାକ୍ଷୀ ଦେବୀ, ଦୟା କର, କେବେ ଆମକୁ ଛାଡ଼ିଦେବେନି।
ଏଵଂ ଶ୍ରୀଃ ସଂସ୍ତୁତା ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରାହ ଦେଵୀ ଶତକ୍ରତୁମ୍ । ଶ୍ଵୃଣ୍ଵତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସର୍ଵ୍ଵଭୂତସ୍ଥିତା ଦ୍ରିଜ
ଏପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କରିଲାପରେ, ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ବସିଥିବା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପରିତୁଷ୍ଟାସ୍ମି ଦେଵେଶ ସ୍ତ୍ରୋତ୍ରେଣାନେନ ତେ ହରେ । ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵ ଯସ୍ତ୍ଵିଷ୍ଟୋ ଵରଦାହଂ ତଵାଗତା
ଦେବଦେବ, ହରି, ତୁମର ଏହି ସ୍ତୁତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି; ତୁମେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କର, ସେ ଦାୟିନୀ ମୁଁ ଆସିଛି, ଏକ ଦାନ ଚୟନ କର।
ଵରଦା ଯଦି ମେ ଦେଵି ଵରାର୍ହୋ ଯଦି ଵାପ୍ଯହମ୍ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ନ ତ୍ଵଯା ତ୍ଯାଜ୍ଯମେଷ ମେଽସ୍ତୁ ଵରଃ ପରଃ
ଦେବୀ, ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଦାନ ଦେଇପାରିବା, ଯଦି ମୁଁ ଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଏହି ମୋର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ: ତୁମେ କେବେ ତିନି ଜଗତକୁ ଛାଡ଼ିଦେବେନି।
ସ୍ତ୍ରୋତ୍ରଣେ ଯସ୍ତଥେତେନ ତ୍ଵାଂ ସ୍ତୋଷ୍ଯତ୍ଯବ୍ଧିସମ୍ଭଵେ । ସ ତ୍ଵଯା ନ ପରିତ୍ଯାଜ୍ଯୋ ଦ୍ରିତୀଯୋଽସ୍ତୁ ଵରୋ ମମ
ହେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମା, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ତୁତି କରିବେ, ସେମାନେ କେବେ ବି ତୁମ ପ୍ରେମରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉନାହାନ୍ତୁ—ଏହି ହେଉ ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ବର।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ତ୍ରିଦଶଶ୍ରଷ୍ଠେ ନ ସତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯାମି ଵାସଵ । ଦତ୍ତୋ ଵରୋ ମଯା ଯସ୍ତେ ସ୍ତୋତ୍ରାରାଧନତୁଷ୍ଟଯା
ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାହାକୁ ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଉପାସନା ଓ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ଦେଇଛି, ତାଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ତିନି ଲୋକ କେବେ ବାପସ୍ ନେବିନାହିଁ।
ଯଶ୍ଚ ସାଯଂ ତଥା ପ୍ରାତଃ ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନୋନ ମାନଵଃ । ମାଂ ସ୍ତୋଷ୍ଯତି ନ ତସ୍ଯାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ପରାଙୂମୁଖୀ
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଓ ପ୍ରଭାତବେଳେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସ୍ତୁତି କରିଥାଏ, ସେଠାରେ ମୁଁ କେବେ ବି ମୁହଁ ଫେରେଇ ନ ହେବି।
ଏଵଂ ଵରଂ ଦଦୌ ଦେଵୀ ଦେଵରାଜାଯ ଵୈ ପୁରା । ମେତ୍ରେଯ ଶ୍ରୀର୍ମହାଭାଗା ସ୍ତୋତ୍ରାରାଧନତୋଷିତା
ଏଭଳି ଭାବରେ, ହେ ମୈତ୍ରେୟ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉପାସନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି ବର ଦେଇଥିଲେ।
ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ସମୁତୂପନ୍ନା ଶ୍ରୀଃ ପୂର୍ଵ୍ଵମୁଦଧେଃ ପୁନଃ । ଦେଵ-ଦାନଵଯତ୍ନେନ ପ୍ରସୂତାମୃତମନ୍ଥନେ
ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରଥମେ ଶ୍ରୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ପୁନି ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ମଥନ କରିଥିବାବେଳେ ଶ୍ରୀ ସେଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ।
ଏଵଂ ଯଥା ଜଗତ୍ସ୍ଵାମୀ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଃ । ଅଵତାରଂ କରୋତ୍ଯେଷ କରୋତ୍ଯେଷ ତଥା ଶ୍ରୀସ୍ତତ୍ସହାଯିନୀ
ଯେପରି ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ନିଜେ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ତାଙ୍କ ସହଚରୀ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି।
ପୁନଶ୍ଵ ପହ୍ମାଦୁଦୂଭୂତା ଆଦିତ୍ଯୋଽଭୂଦ୍ ଯଦା ହରିଃ । ଯଦା ତୁ ଭାର୍ଗଵୋ ରାମସ୍ତଦାଭୂଦ୍ ଧରଣୀ ତ୍ଵିଯମ୍
ଯେବେ ହରି ଆଦିତିଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, ଶ୍ରୀ ପୁନି ପଦ୍ମରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ଯେବେ ଭାର୍ଗବ ରାମ ହେଲେ, ଏହି ଧରିତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ହେଲେ।
ରାଘଵତ୍ଵେଽଭଵତ୍ ସୀତା ରୁକ୍ମିଣୋ କୃଷ୍ଣଜନ୍ମନି । ଅନ୍ଯେଷୁ ଚାଵତାରେଷୁ ଵିଷ୍ଣୋରେଷା ସହାଯିନୀ
ରାଘବ ଅବତାରରେ ସୀତା ଭାବେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମରେ ରୁକ୍ମିଣୀ ଭାବେ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବତାରମାନେ ଯେଉଁଠି, ସେଠି ଶ୍ରୀ ସଦା ତାଙ୍କ ସହଚରୀ ଭାବେ ରହିଛନ୍ତି।
ଦେଵତ୍ଵେ ଦେଵଦେହେଯ ମନୁଷ୍ଯତ୍ଵେ ଚ ମାନୁଷୀ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ଦେହାନୁରୂପାଂ ଵୈ କରୋତ୍ଯେଷାତ୍ମନସ୍ତନୁମ୍
ଦେବୀ ଭାବେ ଦେବତା ଶରୀର ନେଇଥାନ୍ତି, ମଣିଷ ଭାବେ ମଣିଷ ଶରୀର ନେଇଥାନ୍ତି; ସେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅବତାର ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ଦେହ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ଯଶ୍ଚୈତଚ୍ଛଣୁଯାଜ୍ଜନ୍ମ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଯଶ୍ଵ ପଠେନ୍ନରଃ । ଶ୍ଵିଯୋ ନ ଵିଚ୍ଯୁତିସ୍ତସ୍ଯ ଗୃହେ ଯାଵତ୍ କୁଲତ୍ରଯମ୍
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଶ୍ରୀଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଘରେ ତିନି ପିଢ଼ି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରୀ ଛାଡ଼ି ଯିବେ ନାହିଁ।
ପଠ୍ଯତେ ଯେଷୁ ଚୈଵୈଷ ଗୃହେଷୁ ଶ୍ରୀସ୍ତଵୋ ମୁନେ । ଅଲକ୍ଷ୍ମୀଃ କଲହାଧାରା ନ ତେଷ୍ଵାସ୍ତେ କଦାଚନ
ହେ ମୁନି, ଯେଉଁ ଘରରେ ଏହି ଶ୍ରୀଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର ପଢ଼ାଯାଏ, ସେଠାରେ ଅଶ୍ରୀ ଓ ବିବାଦ କେବେ ବସିବେ ନାହିଁ।
ଏତତ୍ ତେ କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମନେ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି । କ୍ଷୀରାବ୍ଧୌ ଶ୍ରୀର୍ଯଥା ଜାତା ପୂର୍ଵ୍ଵ ଭୃଗୁସୁତା ସତୀ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଥିଲ, ମୁଁ ସେପରି ତୁମକୁ କହିଦେଲି, କିପରି ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଶ୍ରୀ ପ୍ରଥମେ କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଇତି ସକଲଵିଭୂତ୍ଯଵାପ୍ତିହେତୁଃ ସ୍ତୁତିରିଯମିନ୍ଦ୍ରମୁଖୋଦୂଗତା ହି ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଃ । ଅନୁଦନମିହ ପଠ୍ଯତେ ନୃବିର୍ଯୈ ର୍ଵସତି ନେଷୁ କଦାଚିଦପ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମୀଃ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର, ଯାହା ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ମଣିଷମାନେ ଏଠାରେ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେଠାରେ କେବେ ବି ଅଶ୍ରୀ ବସିବେ ନାହିଁ।
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ । କଥିତଂ ମେ ତ୍ଵଯା ସର୍ଵ୍ଵ ଯତ୍ପୃଷ୍ଟୋଽସି ମହାମୁନେ । ଭୃଗୁସର୍ଗାତ୍ ପ୍ରଭୃତ୍ଯେଷ ସର୍ଗୋ ମେ କ୍ଥ୍ଯତାଂ ପୁନଃ
ମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ: ମହାମୁନି, ମୁଁ ଯାହା ପଚାରିଥିଲି, ତୁମେ ସବୁ କହିଦେଲ। ଏବେ ଭୃଗୁଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହି ସୃଷ୍ଟି କଥା ପୁନି କହ।
ପରାଶର ଉଵାଚ । ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵିଷ୍ଣୁପରିଗ୍ରହଃ । ତଥା ଧାତୃଵିଧାତରୌ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ଜାତୌ ସୁତୌ ଭୃଗୋଃ
ପରାଶର କହିଲେ: ଭୃଗୁଙ୍କ କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଶ୍ରୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ହେଲେ। ସେପରି ଧାତୃ ଓ ବିଧାତୃ, ଏହି ଦୁଇ ଭୃଗୁଙ୍କ ଖ୍ୟାତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ପୁଅ ହେଲେ।
ଆଯତିର୍ନିଯତିଶ୍ଚୈଵ ମୈରୋଃ କନ୍ଯେ ମହାତ୍ମନଃ । ଧାତୃଵିଧାତ୍ରୋସ୍ତେ ଭାର୍ଯ୍ଯେ ତଯୋର୍ଜାତୌ ସୁତାଵୁଭୌ
ମହାତ୍ମା ମୈରାଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଆୟତି ଓ ନିୟତି; ଧାତୃ ଓ ବିଧାତୃ ସେମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ ସଂଗିନୀ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କରୁ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପ୍ରାଣଶ୍ଚୈଵ ମୃକଣ୍ଡୁଶ୍ଚ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମୃକଣ୍ଜୁତଃ । ତତୋ ଵେଦଶୀରା ଜଜ୍ଞେ ପ୍ରାଣସ୍ଯାପି ସୁତଂ ଶ୍ଵୃଣୁ
ପ୍ରାଣ ଓ ମୃକଣ୍ଡୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ହେଲେ; ତାପରେ ବେଦଶୀର୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ପ୍ରାଣଙ୍କ ପୁଅ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
ପ୍ରାଣସ୍ଯ କୃତିମାନ୍ ପୁତ୍ରୋ ରାଜଵାଂଶ୍ଵ ତତୋଽଭଵତ୍ । ତତୋ ଵଂଶୋ ମହାଭାଗ ଵିସ୍ତାରଂ ଭାର୍ଗଵୋ ଗତଃ
ପ୍ରାଣଙ୍କ ପୁଅ କୃତିମାନ, ତାଙ୍କଠାରୁ ରାଜବଂଶ ହେଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ, ହେ ମହାଭାଗ, ଭାର୍ଗବ ବଂଶ ବିସ୍ତୃତ ହେଲା।
ପତ୍ନୀ ମରୀଚେଃ ସମ୍ଭୂତିଃ ପୌର୍ଣାମାସମସୂଯତ । ଵିରଜାଃ ସର୍ଵ୍ଵଗଶ୍ଚୈଵ ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୌ ମହାତ୍ମନଃ
ମରୀଚିଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସମ୍ଭୂତି, ସେ ପୌର୍ଣ୍ଣମାସାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ, ବିରଜା ଓ ସର୍ବଗ, ଜନ୍ମ ହେଲେ ।
ଵଂଶସଂକୀର୍ତ୍ତନେ ପୁତ୍ରାନ୍ ଵଦିଷ୍ଯେଽହଂ ତଯୋଦ୍ରିଜ । ସ୍ମୃତିଶ୍ଵାଙ୍ଗିରସଃ ପତ୍ରୀ ପ୍ରସୂତାଃ କନ୍ଯକାସ୍ତଥା
ବଂଶ କଥା କହିବା ସମୟରେ, ମୁଁ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି । ସ୍ମୃତି ଓ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ପୁଅମାନେ ଓ ଝିଅମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ।