ତେ ତସ୍ଯ ଫଣନିଃ ଶ୍ଵାସ- ଵହ୍ନିନାପହତତ୍ଵିଷଃ । ନିସ୍ତେଜସୋଽସୁରାଃ ସର୍ଵେ ବଭୁଵୁରମିତଦ୍ଯୁ ତେ
ବାସୁକିଙ୍କ ଫଣାରୁ ନିସ୍କାସିତ ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତ ଅସୁରମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ସେ ଦିନ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ତେନୈଵ ମୁଖନିଃଶାସ-ଵାଯୁନାସ୍ତବଲାହକୈଃ ପୁଚ୍ଛପ୍ରଦେଶେ ଵର୍ଷଦ୍ଭିସ୍ତଥା ଚାପ୍ଯାଯିତାଃ ସୁରାଃ
ବାସୁକିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ନିସ୍କାସିତ ବାୟୁରେ ଗାଢ଼ ମେଘ ଗଠିତ ହୋଇ, ପୁଛ ଦିଗରେ ବର୍ଷା ହେଲା, ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଶିତଳ ଓ ତରଳ ହେଲେ।
କ୍ଷୀରୋଦମଧ୍ଯେ ଭଗଵାନ୍ କୂର୍ମ୍ମରୂପୋ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ମନ୍ଥନାଦ୍ରେ ରଧିଷ୍ଠାନଂ ଭ୍ରମତୋଽଭୂନ୍ମହାମୁନେ
କ୍ଷୀରସାଗରର ମଧ୍ୟରେ, ଭଗବାନ ହରି ନିଜେ କୂର୍ମ ରୂପରେ ମଥନ ପର୍ବତର ଆଧାର ହେଇ ରହିଲେ, ମହାମୁନି।
ରୂପେଣାନ୍ଯେନ ଦେଵାନାଂ ମଧ୍ଯେ ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ । ଚକର୍ଷ ଭୋଗିରାଜାନଂ ଦୈତ୍ଯମଧ୍ଯେଽପରେଣ ଚ
ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପରେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କରି, ଭଗିରାଜକୁ ଟାଣିଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆଉ ଏକ ରୂପ ନେଇଲେ।
ଉପର୍ଯ୍ଯକ୍ରାନ୍ତଵାନ୍ ଶୈଲଂ ବୃହଦୂରୂପେଣ କେଶଵଃ । ତଥାପରେଣ ମୈତ୍ରଯ ଯନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ସୁରାସୁରୈଃ
ବିଶାଳ ରୂପରେ, କେଶବ ପର୍ବତକୁ ଉପରୁ ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ, ମୈତ୍ରୟ, ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ନେଇଲେ।
ତେଜସା ନାଗରାଜାନଂ ତଥାପ୍ଯାଯିତଵାନ୍ ହରିଃ । ଅନ୍ଯେନ ତେଜସା ଦେଵାନ୍ ଉପବୃଂ ହିତଵାନ୍ ଵିଭୁଃ
ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ହରି ନାଗରାଜକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଲେ; ଆଉ ଏକ ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଶକ୍ତି ଦେଲେ।
ମଥ୍ଯମାନେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ କ୍ଷୀରାବ୍ଧୌ ଦେଵ-ଦାନଵୈଃ । ହଵିର୍ଧାମାଭଵତ୍ ପୂର୍ଵ୍ଵ ସୁରଭିଃ ସୁରପୂଜିତା
ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ କ୍ଷୀରସାଗର ମଥନ କରୁଥିବାବେଳେ, ପ୍ରଥମେ ପୂଜିତ ସୁରଭି, ହବି ଦେବାରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଜଗ୍ମୁର୍ମ୍ମୁଦଂ ତତୋ ଦେଵା ଦାନଵାଶ୍ଚ ମହାମୁନେ । ଵ୍ଯାକ୍ଷିପ୍ତଚେତସଶ୍ଚୈଵ ବଭୂଵୁସ୍ତିମିତେକ୍ଷଣାଃ
ତାପରେ ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହେଲେ, ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ, ମହାମୁନି; ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ମନ ଅସ୍ଥିର ଓ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟି ହେଲା।
କିମେତଦିତି ସଦ୍ଧାନାଂ ଦିଵି ଚିନ୍ତଯତାଂ ତତଃ । ବଭୂଵ ଵାରୁଣୋ ଦେଵୀ ମଦାଧୂର୍ଣିତଲୋଚନା
ଯେଉଁଠାରେ ସଦ୍ଭାବନା ଥିବା ଦେବମାନେ ଦିବି ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ — 'ଏହା କଣ?' — ତାହା ପରେ ମଦରେ ମତାଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ବାରୁଣୀ ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
କୃତାଵର୍ତ୍ତାତୂ ତତସ୍ତସ୍ମାତ୍ କ୍ଷୀରୋଦାଦୂ ଵାସଯନ୍ ଜଗତ୍ । ଗନ୍ଧେନ ପାରିଜାତୋଽଭୂଦୂ ଦେଵସ୍ତ୍ରୀନନ୍ଦସ୍ତରୁଃ
ତାପରେ, କ୍ଷୀରସାଗରର ଘୂର୍ଣ୍ଣନରୁ, ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଦେଇ, ଦେବମାନେ ପ୍ରିୟ ତିନିପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ପାରିଜାତ ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ରୂପୌଦାର୍ଯ୍ଯଗୁଣୋପେତସ୍ତତଶ୍ଚାପ୍ସରସାଂ ଗଣଃ । କ୍ଷୀରୋଦଧେଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ମୈତ୍ରଯ ପରମାଦ୍ଭୁତଃ
ରୂପ, ଉଦାରତା ଓ ଗୁଣରେ ଭରିଥିବା, ତାପରେ ଅପସରାମାନଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଦଳ କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ମୈତ୍ରୟ।
ତତଃ ଶୀତାଂଶୁରଭଵଜୂଜଗୃହେ ତ୍ଵଂ ମହେଶ୍ଵରଃ । ଜଗୃହୁଶ୍ଚ ଵିଷଂ ନାଗାଃ କ୍ଷୀରୋଦାଜ୍ଵ ସମୁତ୍ଥିତମ୍
ତାପରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ତୁମେ, ମହେଶ୍ୱର, ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ନାଗମାନେ କ୍ଷୀରସାଗରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଷକୁ ନେଇଲେ।
ତତୋ ଧନ୍ଵନ୍ତରିର୍ଦେଵଃ ଶ୍ଵେତାମ୍ବରଧରସ୍ସ୍ଵଯମ୍ । ଵିଭ୍ରତ୍କମଣ୍ଡଲୁଂ ପୁର୍ଣମମୃତସ୍ଯ ସମୁତ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ଧନ୍ବନ୍ତରି ଦେବତା, ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ପୂର୍ଣ୍ଣ କମଣ୍ଡଳୁ ଧରି, ନିଜେ ଅମୃତ ନେଇ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ତତଃ ସ୍ଵସ୍ଥମନସ୍କାସ୍ତେ ସର୍ଵ୍ଵେ ଦୈତେଯ-ଦାନଵାଃ । ବଭୂଵୁର୍ମ୍ମୁଦିତାଃ ସର୍ଵ୍ଵେ ମୈତ୍ରେଯ ମୁତିଭିଃ ସହ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ, ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଖୁସି ହେଲେ, ମୈତ୍ରୟ।
ତତଃ ସ୍ଫୁରତ୍କାନ୍ତିମତୀ ଵିକାସିକମଲେ ସ୍ଥିତା । ଶ୍ରୀର୍ଦେଵୀ ପଯସସ୍ତସ୍ମାଦୁତ୍ଥିତା ଭୃତପଂକଜା
ତାପରେ ଚମକୁଥିବା ରୂପରେ, ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଦଢ଼ି ରହି, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ପାଣିରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏହି ପଦ୍ମ ତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କରିଥିଲା।
ତାଂ ତୁଷ୍ଟୁ ଵୁର୍ମ୍ମୁଦା ଯୁକ୍ତାଃ ଶ୍ରୀସୂକ୍ତେନେ ମହର୍ଷଯଃ । ଵିଶାଵସୁମୁଖାସ୍ତସ୍ଯା ଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପୁରତୋ ଜଗୁଃ
ମହାର୍ଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶ୍ରୀ ସୁକ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାଙ୍କ ପାଖରେ, ବିଶାବସୁ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଘୃତାଚୀପ୍ରମୁଖା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନନୃତୁଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ । ଗଙ୍ଗାଦ୍ଯାଃ ସରିତସ୍ତୋଯୈଃ ସ୍ନାନାର୍ଥମୁପତସ୍ଥିରେ
ଘୃତାଚୀ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନଦୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା ପାଇଁ ଜଳ ନେଇ ଆସିଲେ।
ଦୀଗୂଗଜା ହେମପାତ୍ରସ୍ଥମ୍ ଆଦାଯ ଵିମଲଂ ଜଲମ୍ । ସ୍ନାପଯାଞ୍ଚକ୍ରିରେ ଦେଵୀଂ ସର୍ଵ୍ଵଲୋକାମମ୍ଲହେଶ୍ଵରୀମ୍
ଦିଗ୍ଗଜମାନେ ସୁନା ଭାଣ୍ଡାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମାଳିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇଲେ।
କ୍ଷୀରୋଦୋ ରୁପଧୃକ୍ ତସ୍ଯୈ ମାଲାମମ୍ଲାନପଙ୍କଜାମ୍ । ଦଦୌ ଵିଭୂଷଣାନ୍ଯଙ୍ଗ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଚକାର ଚ
କ୍ଷୀରସାଗର ଦେହ ଧରି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଷୟ ନହୋଇଥିବା ପଦ୍ମର ମାଳା ଦେଲେ; ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତାଙ୍କ ଶରୀର ପାଇଁ ଭୂଷଣ ତିଆରି କଲେ।
ଦିଵ୍ଯମାଲ୍ଯାମ୍ବରଧରା ସ୍ନାତା ଭୂଷଣଭୂଷିତା । ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵ୍ଵଦେଵାନାଂ ଯଯୌ ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲଂ ହରେଃ
ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ଛାତିକୁ ଯାଇଲେ।
ତଯାଵଲୋକିତା ଦେଵା ହରିଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲସ୍ଥଯା । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ମୈତ୍ରଯ ସହସା ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମାଗତାଃ
ହରିଙ୍କ ଛାତିରେ ଦଢ଼ି ରହିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ଦେବମାନେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ, ମୈତ୍ରେୟ, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଉଦ୍ରଗଂ ପରମଂ ଜଗ୍ମୁର୍ଦୈତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁପରାଙୂମୁଖାଃ । ତ୍ଯକ୍ତା ଲକ୍ଷମ୍ଯା ମହାଭାଗ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିପୁରୋଗମାଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିବା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦୂର କରିଥିବା, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ନେତୃତ୍ୱରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ବହୁତ ଦୁଃଖ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ଜଗୃହୁର୍ଦ୍ଦୈତ୍ଯା ଧନ୍ଵନ୍ତରିକରେ ସ୍ଥିତମ୍ । କମଣ୍ଡଲୁଂ ମହାଵୀର୍ଯ୍ଯା ଯତ୍ରାସ୍ତେ ତଦୂ ଦ୍ରିଜାମୃତମ୍
ତାପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଧନ୍ବନ୍ତରିଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ ନେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଚାହୁଥିବା ଅମୃତ ରହିଥିଲା।
ମାଯଯା ଲୋଭଯିତ୍ଵା ତାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ତ୍ରୀରୂପମାସ୍ଥିତଃ । ଦାନଵେଭ୍ଯସ୍ତଦାଦାଯ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵିଭୁଃ
ବିଷ୍ଣୁ ମହିଳା ରୂପ ଧରି, ମାୟାରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଭ୍ରମିତ କରି, ଅମୃତ ନେଇ ଦେବମାନେକୁ ଦେଲେ।
ତତଃ ପପୁଃ ସୁରଗଣାଃ ଶକ୍ରାଦ୍ଯାସ୍ତତ୍ ତଦାମୃତମ୍ । ଉଦ୍ଯତାଯୁଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶା ଦୈତ୍ଯାସ୍ତାଂଶ୍ଵ ସମଭ୍ଯଯୁଃ
ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ଅମୃତ ପିଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ପୀତେଽମୃତେ ଚ ବଲିଭିର୍ଦେଵୈର୍ଦୈତ୍ଯଚମୁସ୍ତଦା । ଵଧ୍ଯମାନା ଦିଶୋ ଭେଜେ ପାତାଲଂ ତୁ ଵିଵେଶ ଵୈ
ଦେବମାନେ ଅମୃତ ପିଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ, ଦୈତ୍ୟ ସେନାକୁ ପରାଜିତ କଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇ, ଶେଷରେ ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଦା ଦେଵା ମୁଦା ଯୁକ୍ତାଃ ଶଙ୍ର୍ଵଚକ୍ରଗଦାଭୃତମ୍ । ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଯଥାପୂର୍ଵମ୍ ଆଶାସତ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ନମସ୍କାର କରି, ତ୍ରିବିଷ୍ଟପକୁ ଫେରିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରସନ୍ନଭାଃ ସୂର୍ଯ୍ଯଃ ପ୍ରଯଯୌ ସ୍ଵେନ ଵର୍ତ୍ମନା । ଜ୍ଯୋତୀଂଷି ଚ ଯଥାମାର୍ଗ ପ୍ରଯଯୁର୍ମୁ ନିସତ୍ତମ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆପଣ ଚମକ ଫେରାଇ, ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ; ତାରାମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମାର୍ଗରେ ଚାଲିଗଲେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଜଜ୍ଵାଲ ଭଗଵାଂଶ୍ଵୋଜ୍ଵ ଶ୍ଵୌରୁଦୀପ୍ତିର୍ଵ୍ଵିଭାଵସୁଃ । ଧର୍ମ୍ମେ ଚ ସର୍ଵ୍ଵଭୂତାନାଂ ତଦା ମତିରଜାଯତ
ଭଗବାନ ଅଗ୍ନି ତୀବ୍ର ଆଲୋକରେ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମନରେ ଧର୍ମ ଉପଜିଲା।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଞ୍ଚ ଶ୍ରିଯା ଜୁଷ୍ଟଂ ବଭୂଵ ମୁନିସତ୍ତମ । ଶକ୍ରଶ୍ଵ ତ୍ରିଦଶଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପୁନଃ ଶ୍ରୀମାନଜାଯତ
ତ୍ରିଲୋକ ଶ୍ରୀରେ ଶୋଭିତ ହେଲା, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଦେବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ପୁନି ଶ୍ରୀମୟ ହେଲେ।