ଇଚ୍ଛା ଶ୍ରୀର୍ଭଗଵାନ୍କାମୋ ଯଜ୍ଞୋଽସୌ ଦକ୍ଷିଣା ତ୍ଵିଯମ୍ । ଆଜ୍ଯାହୁତିରସୌ ଦେଵୀ ପୁରୋଡାଶୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୧,୮.
ଇଚ୍ଛା ଶ୍ରୀ, ଭଗବାନ କାମନା; ଯଜ୍ଞ ହରି, ଦକ୍ଷିଣା ଶ୍ରୀ; ଘୃତ ଆହୁତି ଦେବୀ, ପୁରୋଡାଶ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ପତ୍ନୀଶାଲା ମୁନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରାଗ୍ଵଂଶୌ ମଧୁସୂଦନଃ । ଚିତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ହରିର୍ଯୂପ ଇଧ୍ମା ଶ୍ରୀର୍ଭଗଵାନ୍କୁଶଃ ॥ ୧,୮.
ପତ୍ନୀଙ୍କର ଘର, ମୁନି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ; ପୂର୍ବ ଲାଇନ୍ ମଧୁସୂଦନ; ଚିତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ହରି ଯୂପ; ଇଧ୍ମ ଶ୍ରୀ, ଭଗବାନ କୁଶ।
ସାମାସ୍ଵରୂପୀ ଭଗଵାନୁଦ୍ଗୀତିଃ କମଲାଲଯା । ସ୍ଵାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଗନ୍ନାଥୋ ଵାସୁଦେଵୋ ହୁତା ଶନଃ ॥ ୧,୮.
ସାମ ରୂପ ଭଗବାନ, ଉଦ୍ଗୀତି କମଳାଳୟା; ସ୍ୱାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ଭାସୁଦେବ, ହୁତା ଆହୁତି।
ଶଙ୍କରୋ ଭଗଵାଞ୍ଛୌରିର୍ଗୌରୀଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ମୈତ୍ରେଯ କେଶଵଃ ସୂର୍ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରଭା କମଲାଲଯା ॥ ୧,୮.
ଶଙ୍କର ଭଗବାନ, ଶୌରୀ ଗୌରୀଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ମୈତ୍ରେୟ, କେଶବ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭା କମଳାଳୟା।
ଵିଷ୍ଣୁଃ ପିତୃଗଣଃ ପଦ୍ମା ସ୍ଵଧା ଶାଶ୍ଵତପୁଷ୍ଟିଦା । ଦ୍ଯୌଃ ଶ୍ରୀଃ ସର୍ଵାତ୍ମକୋ ଵିଷ୍ଣୁରଵକାଶୋତିଵିସ୍ତରଃ ॥ ୧,୮.
ବିଷ୍ଣୁ ପିତୃଗଣ, ପଦ୍ମା ସ୍ୱଧା, ଶାଶ୍ୱତ ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା; ଦ୍ୟୁ ଶ୍ରୀ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ, ଅତି ବିସ୍ତୃତ।
ଶଶାଙ୍କଃ ଶ୍ରୀଧରଃ କାନ୍ତିଃ ଶ୍ରୀସ୍ତଥୈଵାନପାଯିନୀ । ଧୃତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଗଚ୍ଚେଷ୍ଟା ଵାଯୁଃ ସର୍ଵତ୍ରଗୋ ହରିଃ ॥ ୧,୮.
ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଧର, ତେଜ ଶ୍ରୀ, ଅବିନାଶୀ; ଧୃତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗତର କାର୍ଯ୍ୟ ବାୟୁ, ଏବଂ ହରି ସମସ୍ତଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଜଲଧିର୍ଦ୍ଵିଜଗୋଵିନ୍ଦସ୍ତଦ୍ଵେଲା ଶ୍ରୀର୍ମହାମୁନେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵରୂପମିନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୧,୮.
ଓ ମହାମୁନି, ସମୁଦ୍ର ହେଉଛି ଦ୍ୱିଜ, ଗୋବିନ୍ଦ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ରତଟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହେଉଛି ଆକାର, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ହେଉଛି ଦେବୀ, ମଧୁସୂଦନ ହେଉଛି ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ।
ଯମଶ୍ଚକ୍ରଧରଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧୂମୋର୍ଣା କମଲାଲଯା । ଋଦ୍ଧିଃ ଶ୍ରୀଃ ଶ୍ରୀଧରୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଧନେଶ୍ଵରଃ ॥ ୧,୮.
ୟମ ହେଉଛି ଚକ୍ରଧାରୀ, ଧୂମୋର୍ଣା ହେଉଛି କମଳାଳୟା, ଋଦ୍ଧି ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀଧର ହେଉଛି ଦେବତା, ଧନେଶ୍ୱର ନିଜେ ଅଟୁଟ।
ଗୌରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀମଂହାବାଗା କେଶଵୋ ଵରୁଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଶ୍ରୀର୍ଦେଵସେନା ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦେଵସେନାପତିର୍ହରିଃ ॥ ୧,୮.
ଗୌରୀ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; କେଶବ ନିଜେ ଭାସି ଭାରୁଣ; ଶ୍ରୀ ହେଉଛି ଦେବସେନା, ଓ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ହରି ହେଉଛି ଦେବସେନାପତି।
ଅଵଷ୍ଟଂଭୋ ଗଦାପାଣିଃ ଶକ୍ତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । କାଷ୍ଠା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନିମେଷୋଽସୌ ମୁହୂର୍ତୋଽସୌ କଲା ତ୍ଵିଯମ୍ ॥ ୧,୮.
ଅବଷ୍ଟମ୍ଭ ହେଉଛି ଗଦାପାଣି, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; କାଷ୍ଠା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନିମେଷ ହେଉଛି ସେ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ସେ, ଏହି ହେଉଛି କଳା।
ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରଦୀପୋଽସୌ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ । ଲତାଭୂତା ଜଗନ୍ମାତା ଶ୍ରୀର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦ୍ରୁମସଂଜ୍ଞିତଃ ॥ ୧,୮.
ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଏହି ପ୍ରଦୀପ ହେଉଛି ହରି, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ; ଲତାରୂପ ଜଗନ୍ମାତା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛି ଗଛର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଵିଭାଵରୀ ଶ୍ରୀର୍ଦିଵସୋ ଦେଵଚକ୍ରଗଦାଧରଃ । ଵରପ୍ରଦୋ ଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଧୂଃ ପଦ୍ମଵନାଲ ଯା ॥ ୧,୮.
ବିଭାବରୀ ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ଦିବସ ହେଉଛି ଦେବତା ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ; ଦାନଦାତା ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ଓ ବଧୂ ହେଉଛି ପଦ୍ମବନରେ ବସୁଥିବା ସେ।
ନଦସ୍ଵରୂପୀ ଭଗଵାଞ୍ଛ୍ରୀର୍ନଦୀରୂପସଂସ୍ଥିତା । ଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ପତାକା କମଲାଲଯା ॥ ୧,୮.
ନଦୀରୂପ ଭଗବାନ, ଶ୍ରୀ ନଦୀରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି; ଧ୍ୱଜ ହେଉଛି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ପତାକା ହେଉଛି କମଳାଳୟା।
ତୃଷ୍ଣା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଗନ୍ନାଥୋ ଲୋଭୋ ନାରାଯଣଃ ପରଃ । ରତୀ ରାଗଶ୍ଚ ମୈତ୍ରେଯ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଗୋଵିନ୍ଦ ଏଵ ଚ ॥ ୧,୮.
ତୃଷ୍ଣା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାୟଣ; ରତି ଓ ରାଗ, ମୈତ୍ରେୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।
କିଂ ଚାତିବହୁନୋକ୍ତେନ ସଂକ୍ଷେପେଣେଦମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୧,୮.
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି କଥା କହାଯାଇଛି।
ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ମନୁଷ୍ଯାଦୌ ପୁନ୍ନାମା ଭଗଵାନ୍ହରିଃ । ସ୍ତ୍ରୀନାମ୍ନୀ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ନାନଯୋର୍ଵିଦ୍ଯତେ ପରମ୍ ॥ ୧,୮.
ଦେବତା, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଷ ନାମ ହେଉଛି ଭଗବାନ ହରି; ଜନାନୀ ନାମ ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ଏହି ଦୁଇଟି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ପରାଶର ଉଵାଚ । ଇଦଞ୍ଚ ଶ୍ଵୃଣ ମୈତ୍ରେଯ ଯତ୍ ପୃଷ୍ଟୋଽହମିହ ତ୍ଵଯା । ଶ୍ରୀସମ୍ବଦ୍ଧ ମଯା ହ୍ମ ତଚ୍ଛ୍ର ତମାସୀନୂମରୀଚିତଃ
ପରାଶର କହିଲେ: ମୈତ୍ରେୟ, ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ; ଶ୍ରୀ ସଂପର୍କିତ ଯାହା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଏହା ମୁଁ କହିବି।
ଦୁର୍ଵ୍ଵାସାଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯାଂଶଶ୍ଚଚାର ପୃଥିଵୀମିମାମ୍ । ସ ଦଦର୍ଶ ସ୍ତ୍ରଜଂ ଦିଵ୍ଯାମଷିର୍ଵିଦ୍ଯାଧରୀକରେ
ଦୁର୍ବାସା, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଂଶ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ; ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଏକ ବିଦ୍ୟାଧରୀଙ୍କ ହାତରେ ଥିଲା।
ସନ୍ତାନାକାନାମଖିଲଂ ଯସ୍ଯା ଗନ୍ଧେନ ଵାସିତମ୍ । ଅତିସେଵ୍ଯମଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନୂ ତଦୂଵନଂ ଵନଚାରିଣାମ୍
ସେ ମାଳାର ଗନ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲ ମହକି ଉଠିଥିଲା; ଏହା ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଉନ୍ମତ୍ତଵ୍ରତଧୃଗୂ ଵିପ୍ରସ୍ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋଭନାଂ ସ୍ତ୍ରଜମ୍ ତାଂ ଯଯାଚେ ଵରାରୋହାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରଵଧୂଂ ତତଃ
ଉନ୍ମତ୍ତ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ସୁନ୍ଦର ମାଳା ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାରର ବିଦ୍ୟାଧରୀ ବଧୂଙ୍କୁ ମାଳା ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।
ଯାଚିତା ତେନ ତନ୍ଵଙ୍ଗୀ ମାଲାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରାଙ୍ଗନା । ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ସାଦରଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ, ସୁନ୍ଦର ଶରୀର ଓ ବଡ଼ ଆଖି ଥିବା ବିଦ୍ୟାଧରୀ ମହିଳା ସମ୍ମାନ ସହିତ ମାଳା ଦେଇ, ନମସ୍କାର କଲେ।
ତାମାଦାଯାତ୍ମନୋ ମୂର୍ଧ୍ରି ସ୍ତ୍ରଜମୁନ୍ମତ୍ତରୂପଧୃକ୍ । କୃତ୍ଵା ସ ଵିପ୍ରୋ ମୈତ୍ରଯ ପରିବଭ୍ରାମ ମେଦିନୀମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମାଳାଟିକୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଉନ୍ମତ୍ତ ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ, ମୈତ୍ରେୟ।
ସ ଦଦର୍ଶ ସମାଯାନ୍ତମୁନ୍ମତ୍ତୈରାଵତସ୍ଥିତମ୍ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯାଧିପତିଂ ଦେଵଂ ସହ ଦେଵୈଃ ଶଚୀପତିମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ଏଇରାବତରେ ବସିଥିବା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସୁଥିବା, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଶଚୀପତି, ମଦ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା।
ତାମାତ୍ମନଃ ସ ଶିରସଃ ସ୍ତ୍ରଜମୁନ୍ମତ୍ତଷଟୂପଦାମ୍ । ଆଦାଯାମରରାଜାଯ ଚିକ୍ଷେପୋନ୍ମତ୍ତଵନ୍ମୁନିଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଉନ୍ମତ୍ତ ଭାବରେ, ନିଜ ମୁଣ୍ଡରୁ ମାଳା ଉଠାଇ, ଅମରରାଜାଙ୍କୁ ଦେଇଲେ।
ଗୃହୀତ୍ଵାମରାରାଜେନ ସ୍ତ୍ରଗୈରାଵତମୂର୍ଦ୍ଧନି । ନ୍ଯସ୍ତା ରରାଜ କୈଲାସଶିଖରେ ଜାହ୍ନଵୀ ଯଥା
ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ମୁନିଙ୍କ ଦିଆ ମାଳାକୁ ନେଇ, ଏଇରାବତର ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ । ସେ ମାଳା ଏଇରାବତର ମୁଣ୍ଡରେ ଏପରି ଚମକିଲା, ଯେପରି କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଜାହ୍ନବୀ ନଦୀ ଚମକେ ।
ମଦାନ୍ଧକାରିତାକ୍ଷୋଽସୌ ଗନ୍ଧାକୃଷ୍ଟେନ ଵାରଣାଃ । କରେଣାଘ୍ରାଯ ଚିକ୍ଷେପ ତାଂ ସ୍ରଜଂ ଧରଣୀତଲେ
ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଏଇରାବତ, ସୁଗନ୍ଧରେ ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡରେ ମାଳାକୁ ଧରି, ଘ୍ରାଣ କରି, ଏହାକୁ ପୃଥିବୀରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲା ।
ତତଶ୍ଚୁକ୍ରୋଧ ଭଗଵାତନ୍ ଦୁର୍ଵାସା ମୁନିସତ୍ତମଃ । ମୈତ୍ରେଯ ଦେଵରାଜଂ ତଂ କ୍ରୁ ଦ୍ଧଶ୍ଚୈତଦୁଵାଚ ହ
ତାପରେ, ମୈତ୍ରେୟ, ପବିତ୍ର ଦୁର୍ବାସା ମୁନି ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏହି ଶବ୍ଦଗୁଡିକୁ କହିଲେ ।
ଦୁର୍ଵାସା ଉଵାଚ । ଐଶ୍ଵର୍ଯମତ୍ତ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମନ୍ନତିସ୍ତବ୍ଧୋଽସି ଵାସଵ । ଶ୍ଵିଯୋ ଧାମ ସ୍ରଜଂ ଯସ୍ତ୍ଵଂ ମଦ୍ଦତ୍ତାଂ ନାଭିନନ୍ଦସି
ଦୁର୍ବାସା କହିଲେ: 'ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିର ମଦରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ମନରେ ଦୁଷ୍ଟତା ଏବଂ ଅହଙ୍କାର ଭରିଛି, ମୁଁ ଦିଆ ମାଳାକୁ, ଭାଗ୍ୟର ଚିହ୍ନ, ତୁମେ ଆଦର କରୁନାହିଁ ।'
ପ୍ରସାଦ ଇତି ନୋକ୍ତଂ ତେ ପ୍ରଣିପାତପୁରଃ ସରମ୍ । ହର୍ଷୋତୂଫୁଲ୍ଲକାପୋଲେନ ନ ଚାପି ଶିରସା ଧୃତା
'ତୁମେ "ଧନ୍ୟବାଦ" କହିନାହିଁ, ମୋ ପାଖରେ ନମସ୍କାର କରିନାହିଁ; ତୁମର ଗାଲ ଆନନ୍ଦରେ ଫୁଲିଥିଲା, ଏବଂ ମାଳାକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିନାହିଁ ।'
ମଯା ଦତ୍ତାମିମାଂ ମାଲାଂ ଯସ୍ମାନ୍ନ ବହୁ ମନ୍ଯସେ । ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଶ୍ରୀରତୋ ମୂଢ଼ ଵିନାଶମୁପଯାସ୍ଯତି
'ମୁଁ ଦିଆ ଏହି ମାଳାକୁ ତୁମେ ମୂଲ୍ୟ ଦେଉନାହିଁ, ଏହି ଅବୁଦ୍ଧ, ତୁମ ପାଖରେ ତିନି ଜଗତର ଭାଗ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେବ ।'