ଏଷାଂ ସୂତିପ୍ରସୂତିଭ୍ଯାମିଦମାପୂରିତଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧,୮.
ତାଙ୍କର ସଂଯୋଗ ଓ ଜନ୍ମରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶନୈଶ୍ଚରସ୍ତଥା ଶୁକ୍ରୋ ଲୋହିତାଙ୍ଗୋ ମନୋଜଵଃ । ସ୍କନ୍ଦଃ ସର୍ଗୋଽଥ ସନ୍ତାନୋ ବୁଧଶ୍ଚାନୁକ୍ରମାତ୍ସୁତାଃ ॥ ୧,୮.
ଶନଇଶ୍ଚର, ଶୁକ୍ର, ଲୋହିତାଙ୍ଗ, ମନୋଜବ, ସ୍କନ୍ଦ, ସର୍ଗ, ସନ୍ତାନ ଓ ବୁଧ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଅନୁକ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ।
ଏଵଂପ୍ରକାରୋ ରୁଦ୍ରୋଽସୌ ସତୀଂ ଭାର୍ଯାମନିନ୍ଦିତାମ୍ । ଉପଯେମେ ଦୁହିତରଂ ରକ୍ଷସ୍ଯୈଵ ପ୍ରଜାପତେଃ ॥ ୧,୮.
ଏଭଳି ରୁଦ୍ର, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର କନ୍ୟା ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଦକ୍ଷକୋପାଚ୍ଚ ତତ୍ଯାଜ ସ ସତୀ ସ୍ଵକଲେଵରମ୍ । ହିମଵଦ୍ଦୁହିତ ସାଭୂନ୍ମେନାଯାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ॥ ୧,୮.
ଦକ୍ଷଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ସତୀ ନିଜ ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ; ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ପରେ ହିମବତ ଓ ମେନାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଉପଯେମେ ପୁନଶ୍ଚୋମାମନନ୍ଯାଂ ଭଗଵାନ୍ହରଃ ॥ ୧,୮.
ପୁନି ଭଗବାନ ହରା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଦେଵୌ ଧାତୃଵିଧାତାରୌ ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତିରସୂଯତ । ଶ୍ରିଯଂ ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଯା ॥ ୧,୮.
ଭୃଗୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଖ୍ୟାତି, ଧାତୃ ଓ ବିଧାତୃ ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ଦେବଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଶ୍ରୀମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ କ୍ଷୀରାବ୍ଧୌ ଶ୍ରୀଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଶ୍ରୂଯତେଽମୃତମନ୍ଥନେ । ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନେତ୍ଯେତଦାହ କଥଂ ଭଵାତ୍ ॥ ୧,୮.
ଶ୍ରୀମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ: କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଶ୍ରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଶୁଣିଛି, ତୁମେ ଭୃଗୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା କହୁଛ; ଏହା କିପରି Sambhab?
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ନିତ୍ଯୈଵୈଷା ଜଗନ୍ମାତା ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶ୍ରୀରନପାଯିନି । ଯଥା ସର୍ଵଗତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥୈଵେଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ ୧,୮.
ଶ୍ରୀପରାଶର କହିଲେ: ଏଠି ଶ୍ରୀ ନିତ୍ୟ ଭାବରେ ଜଗତର ମାତା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅବିନାଶୀ ଶ୍ରୀ; ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ଏ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଅର୍ଥୋ ଵିଷ୍ଣୁରିଯଂ ଵାଣୀ ନୀତିରେଷା ନଯୋ ହରିଃ । ବୋଧୋ ଵିଷ୍ଣୁରିଯଂ ବୁଦ୍ଧିର୍ଧର୍ମୋଽସୌ ସତ୍କ୍ରିଯା ତ୍ଵିଯମ୍ ॥ ୧,୮.
ଅର୍ଥ ବିଷ୍ଣୁ, ଉଚ୍ଚାରଣ ଶ୍ରୀ; ନୀତି ଶ୍ରୀ, ନୟ ହରି; ଜ୍ଞାନ ବିଷ୍ଣୁ, ବୁଦ୍ଧି ଶ୍ରୀ; ଧର୍ମ ହରି, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ।
ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣୁରିଯଂ ସୃଷ୍ଟିଃ ଶ୍ରୀର୍ଭୂମିର୍ଭୂଧରୋ ହରିଃ । ସନ୍ତୋଷୋ ଭଗଵାଲ୍ଲଙ୍କ୍ଷ୍ମୀସ୍ତୁଷ୍ଟିର୍ମୈତ୍ରେଯ ଶାଶ୍ଵତୀ ॥ ୧,୮.
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି ଶ୍ରୀ; ଭୂମି ଶ୍ରୀ, ଭୂଧର ହରି; ସନ୍ତୋଷ ଭଗବାନ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଏବଂ ସାନ୍ତୃପ୍ତି ମୈତ୍ରେୟ, ଚିରକାଳୀନ।
ଇଚ୍ଛା ଶ୍ରୀର୍ଭଗଵାନ୍କାମୋ ଯଜ୍ଞୋଽସୌ ଦକ୍ଷିଣା ତ୍ଵିଯମ୍ । ଆଜ୍ଯାହୁତିରସୌ ଦେଵୀ ପୁରୋଡାଶୋ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୧,୮.
ଇଚ୍ଛା ଶ୍ରୀ, ଭଗବାନ କାମନା; ଯଜ୍ଞ ହରି, ଦକ୍ଷିଣା ଶ୍ରୀ; ଘୃତ ଆହୁତି ଦେବୀ, ପୁରୋଡାଶ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ପତ୍ନୀଶାଲା ମୁନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରାଗ୍ଵଂଶୌ ମଧୁସୂଦନଃ । ଚିତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ହରିର୍ଯୂପ ଇଧ୍ମା ଶ୍ରୀର୍ଭଗଵାନ୍କୁଶଃ ॥ ୧,୮.
ପତ୍ନୀଙ୍କର ଘର, ମୁନି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ; ପୂର୍ବ ଲାଇନ୍ ମଧୁସୂଦନ; ଚିତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ହରି ଯୂପ; ଇଧ୍ମ ଶ୍ରୀ, ଭଗବାନ କୁଶ।
ସାମାସ୍ଵରୂପୀ ଭଗଵାନୁଦ୍ଗୀତିଃ କମଲାଲଯା । ସ୍ଵାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଗନ୍ନାଥୋ ଵାସୁଦେଵୋ ହୁତା ଶନଃ ॥ ୧,୮.
ସାମ ରୂପ ଭଗବାନ, ଉଦ୍ଗୀତି କମଳାଳୟା; ସ୍ୱାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ଭାସୁଦେବ, ହୁତା ଆହୁତି।
ଶଙ୍କରୋ ଭଗଵାଞ୍ଛୌରିର୍ଗୌରୀଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ମୈତ୍ରେଯ କେଶଵଃ ସୂର୍ଯସ୍ତତ୍ପ୍ରଭା କମଲାଲଯା ॥ ୧,୮.
ଶଙ୍କର ଭଗବାନ, ଶୌରୀ ଗୌରୀଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ମୈତ୍ରେୟ, କେଶବ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଭା କମଳାଳୟା।
ଵିଷ୍ଣୁଃ ପିତୃଗଣଃ ପଦ୍ମା ସ୍ଵଧା ଶାଶ୍ଵତପୁଷ୍ଟିଦା । ଦ୍ଯୌଃ ଶ୍ରୀଃ ସର୍ଵାତ୍ମକୋ ଵିଷ୍ଣୁରଵକାଶୋତିଵିସ୍ତରଃ ॥ ୧,୮.
ବିଷ୍ଣୁ ପିତୃଗଣ, ପଦ୍ମା ସ୍ୱଧା, ଶାଶ୍ୱତ ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା; ଦ୍ୟୁ ଶ୍ରୀ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ, ଅତି ବିସ୍ତୃତ।
ଶଶାଙ୍କଃ ଶ୍ରୀଧରଃ କାନ୍ତିଃ ଶ୍ରୀସ୍ତଥୈଵାନପାଯିନୀ । ଧୃତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଗଚ୍ଚେଷ୍ଟା ଵାଯୁଃ ସର୍ଵତ୍ରଗୋ ହରିଃ ॥ ୧,୮.
ଚନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀଧର, ତେଜ ଶ୍ରୀ, ଅବିନାଶୀ; ଧୃତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗତର କାର୍ଯ୍ୟ ବାୟୁ, ଏବଂ ହରି ସମସ୍ତଠାରେ ଅଛନ୍ତି।
ଜଲଧିର୍ଦ୍ଵିଜଗୋଵିନ୍ଦସ୍ତଦ୍ଵେଲା ଶ୍ରୀର୍ମହାମୁନେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵରୂପମିନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୧,୮.
ଓ ମହାମୁନି, ସମୁଦ୍ର ହେଉଛି ଦ୍ୱିଜ, ଗୋବିନ୍ଦ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ରତଟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହେଉଛି ଆକାର, ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ହେଉଛି ଦେବୀ, ମଧୁସୂଦନ ହେଉଛି ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ।
ଯମଶ୍ଚକ୍ରଧରଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧୂମୋର୍ଣା କମଲାଲଯା । ଋଦ୍ଧିଃ ଶ୍ରୀଃ ଶ୍ରୀଧରୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯମେଵ ଧନେଶ୍ଵରଃ ॥ ୧,୮.
ୟମ ହେଉଛି ଚକ୍ରଧାରୀ, ଧୂମୋର୍ଣା ହେଉଛି କମଳାଳୟା, ଋଦ୍ଧି ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ଶ୍ରୀଧର ହେଉଛି ଦେବତା, ଧନେଶ୍ୱର ନିଜେ ଅଟୁଟ।
ଗୌରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀମଂହାବାଗା କେଶଵୋ ଵରୁଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଶ୍ରୀର୍ଦେଵସେନା ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦେଵସେନାପତିର୍ହରିଃ ॥ ୧,୮.
ଗୌରୀ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; କେଶବ ନିଜେ ଭାସି ଭାରୁଣ; ଶ୍ରୀ ହେଉଛି ଦେବସେନା, ଓ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର, ହରି ହେଉଛି ଦେବସେନାପତି।
ଅଵଷ୍ଟଂଭୋ ଗଦାପାଣିଃ ଶକ୍ତିର୍ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । କାଷ୍ଠା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନିମେଷୋଽସୌ ମୁହୂର୍ତୋଽସୌ କଲା ତ୍ଵିଯମ୍ ॥ ୧,୮.
ଅବଷ୍ଟମ୍ଭ ହେଉଛି ଗଦାପାଣି, ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ; କାଷ୍ଠା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ନିମେଷ ହେଉଛି ସେ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ସେ, ଏହି ହେଉଛି କଳା।
ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ପ୍ରଦୀପୋଽସୌ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ । ଲତାଭୂତା ଜଗନ୍ମାତା ଶ୍ରୀର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦ୍ରୁମସଂଜ୍ଞିତଃ ॥ ୧,୮.
ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଏହି ପ୍ରଦୀପ ହେଉଛି ହରି, ସମସ୍ତଙ୍କର ନାଥ; ଲତାରୂପ ଜଗନ୍ମାତା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଓ ବିଷ୍ଣୁ ହେଉଛି ଗଛର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଵିଭାଵରୀ ଶ୍ରୀର୍ଦିଵସୋ ଦେଵଚକ୍ରଗଦାଧରଃ । ଵରପ୍ରଦୋ ଵରୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵଧୂଃ ପଦ୍ମଵନାଲ ଯା ॥ ୧,୮.
ବିଭାବରୀ ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ଦିବସ ହେଉଛି ଦେବତା ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ; ଦାନଦାତା ହେଉଛି ବିଷ୍ଣୁ, ଓ ବଧୂ ହେଉଛି ପଦ୍ମବନରେ ବସୁଥିବା ସେ।
ନଦସ୍ଵରୂପୀ ଭଗଵାଞ୍ଛ୍ରୀର୍ନଦୀରୂପସଂସ୍ଥିତା । ଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଃ ପତାକା କମଲାଲଯା ॥ ୧,୮.
ନଦୀରୂପ ଭଗବାନ, ଶ୍ରୀ ନଦୀରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି; ଧ୍ୱଜ ହେଉଛି ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ, ପତାକା ହେଉଛି କମଳାଳୟା।
ତୃଷ୍ଣା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଜଗନ୍ନାଥୋ ଲୋଭୋ ନାରାଯଣଃ ପରଃ । ରତୀ ରାଗଶ୍ଚ ମୈତ୍ରେଯ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଗୋଵିନ୍ଦ ଏଵ ଚ ॥ ୧,୮.
ତୃଷ୍ଣା ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାୟଣ; ରତି ଓ ରାଗ, ମୈତ୍ରେୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ।
କିଂ ଚାତିବହୁନୋକ୍ତେନ ସଂକ୍ଷେପେଣେଦମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୧,୮.
ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି କଥା କହାଯାଇଛି।
ଦେଵତିର୍ଯଙ୍ମନୁଷ୍ଯାଦୌ ପୁନ୍ନାମା ଭଗଵାନ୍ହରିଃ । ସ୍ତ୍ରୀନାମ୍ନୀ ଶ୍ରୀଶ୍ଚ ଵିଜ୍ଞେଯା ନାନଯୋର୍ଵିଦ୍ଯତେ ପରମ୍ ॥ ୧,୮.
ଦେବତା, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ପୁରୁଷ ନାମ ହେଉଛି ଭଗବାନ ହରି; ଜନାନୀ ନାମ ହେଉଛି ଶ୍ରୀ, ଏହି ଦୁଇଟି ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ପରାଶର ଉଵାଚ । ଇଦଞ୍ଚ ଶ୍ଵୃଣ ମୈତ୍ରେଯ ଯତ୍ ପୃଷ୍ଟୋଽହମିହ ତ୍ଵଯା । ଶ୍ରୀସମ୍ବଦ୍ଧ ମଯା ହ୍ମ ତଚ୍ଛ୍ର ତମାସୀନୂମରୀଚିତଃ
ପରାଶର କହିଲେ: ମୈତ୍ରେୟ, ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣ; ଶ୍ରୀ ସଂପର୍କିତ ଯାହା ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଏହା ମୁଁ କହିବି।
ଦୁର୍ଵ୍ଵାସାଃ ଶଙ୍କରସ୍ଯାଂଶଶ୍ଚଚାର ପୃଥିଵୀମିମାମ୍ । ସ ଦଦର୍ଶ ସ୍ତ୍ରଜଂ ଦିଵ୍ଯାମଷିର୍ଵିଦ୍ଯାଧରୀକରେ
ଦୁର୍ବାସା, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଂଶ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ; ସେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଦେଖିଲେ, ଯାହା ଏକ ବିଦ୍ୟାଧରୀଙ୍କ ହାତରେ ଥିଲା।
ସନ୍ତାନାକାନାମଖିଲଂ ଯସ୍ଯା ଗନ୍ଧେନ ଵାସିତମ୍ । ଅତିସେଵ୍ଯମଭୂଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନୂ ତଦୂଵନଂ ଵନଚାରିଣାମ୍
ସେ ମାଳାର ଗନ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଚନ୍ଦନ ଜଙ୍ଗଲ ମହକି ଉଠିଥିଲା; ଏହା ଜଙ୍ଗଲରେ ରହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଉନ୍ମତ୍ତଵ୍ରତଧୃଗୂ ଵିପ୍ରସ୍ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୋଭନାଂ ସ୍ତ୍ରଜମ୍ ତାଂ ଯଯାଚେ ଵରାରୋହାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରଵଧୂଂ ତତଃ
ଉନ୍ମତ୍ତ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଇ ସୁନ୍ଦର ମାଳା ଦେଖି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାରର ବିଦ୍ୟାଧରୀ ବଧୂଙ୍କୁ ମାଳା ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ।