ମନଵୋ ମନୁପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଭୂପା ଵୀର୍ଯଧରାଶ୍ଚ ଯେ । ସନ୍ମାର୍ଗନିରତାଃ ଶୂରାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଥିତିକାରିଣଃ ॥ ୧,୭.
ମନୁମାନେ, ମନୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ, ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଶୂରବୀରମାନେ—ଏମାନେ ସବୁଏ ସଠିକ ପଥରେ ଚାଲନ୍ତି, ଧୈର୍ୟ ଧରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମରେ ରଖନ୍ତି ।
ଶ୍ରୀମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ ଯେଯଂ ନିତ୍ଯା ସ୍ଥିତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିତ୍ଯସର୍ଗସ୍ତଥେରିତଃ । ନିତ୍ଯାଭାଵଶ୍ଚ ତେଷାଂ ଵୈ ସ୍ଵରୂପଂ ମମ କଥ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧,୭.
ଶ୍ରୀମୈତ୍ରେୟ ପଚାରିଲେ: ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣ ଯେଉଁ ସଦା ରହୁଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସଦା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କହିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସତ୍ୟ ଓ ଚିରକାଳୀନ ସ୍ୱରୂପ ମୋତେ ଖୋଲାସା କରନ୍ତୁ ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ସର୍ଗସ୍ଥିତିଵିନାଶାଂଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ମଧୁସୂଦନଃ । ତୈସ୍ତୈ ରୂପୈରଚିନ୍ତ୍ଯାତ୍ମା କରୋତ୍ଯଵ୍ଯାହତୋ ଵିଭୁଃ ॥ ୧,୭.
ଶ୍ରୀପରାଶର କହିଲେ: ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ, ସୃଷ୍ଟି, ରକ୍ଷା ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ କେହି ବାଧା ଦେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛନ୍ତି ।
ନୈମିତ୍ତିକଃ ପ୍ରାକୃତିକସ୍ତଥୈଵାତ୍ଯନ୍ତିକୋ ଦ୍ଵିଜ । ନିତ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପ୍ରଲଯୋଽଯଂ ଚତୁର୍ଵିଧଃ ॥ ୧,୭.
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚାରିପ୍ରକାରର ସଂହାର ଅଛି: ଏକ ଅସମୟ, ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ, ଏକ ସର୍ବନାଶ ଓ ଏକ ସଦା ଚାଲିଥିବା ।
ବ୍ରହ୍ମୋ ନୈମିତ୍ତିକସ୍ତତ୍ର ଚ୍ଛେତେଯଂ ଜଗତୀପତିଃ । ପ୍ରଯାତି ପ୍ରାକୃତଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡଂ ପ୍ରକୃତୌ ଲଯମ୍ ॥ ୧,୭.
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଯେଉଁ ସଂହାରକୁ 'ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର' ବୋଲାଯାଏ, ସେଠାରେ ଜଗତର ସ୍ୱାମୀ ଶୟନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପ୍ରାକୃତିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଯାଏ ।
ଜ୍ଞାନାଦାତ୍ଯନ୍ତିକଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯୋଗିନଃ ପରମାତ୍ମନି । ନିତ୍ଯଃ ସଦୈଵ ଭୂତାନାଂ ଯୋ ଵିନାଶୋ ଦିଵାନିଶମ୍ ॥ ୧,୭.
ଯେଉଁ ସଂହାର ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ସେଉଁଟି ସର୍ବନାଶ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯୋଗୀମାନେ ପରମାତ୍ମାରେ ଏହି ସଂହାରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏବଂ ସଦା ଚାଲିଥିବା ସଂହାର ହେଉଛି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଲଗାତାର ନାଶ ।
ପ୍ରସୂତିଃ ପ୍ରକୃତେର୍ଯା ତୁ ସା ସୃଷ୍ଟିଃ ପ୍ରାକୃତା ସ୍ମୃତା । ଦୈନନ୍ଦିନୀ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତା ନାନ୍ତରପ୍ରଲଯାଦନୁ ॥ ୧,୭.
ପ୍ରାକୃତିକ ଯାହାରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ, ସେଉଁଟି ପ୍ରାକୃତିକ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହାକୁ ଦୈନିକ ସୃଷ୍ଟି ବି କୁହନ୍ତି, ଯାହା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସଂହାର ପରେ ହୁଏ ।
ଭୂତାନ୍ଯନୁଦିନେ ଯତ୍ର ଜାଯନ୍ତେ ମୁନିସତ୍ତମ । ନିତ୍ଯସର୍ଗୋ ହି ସ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରାଣାର୍ଥଵିଚକ୍ଷଣୈଃ ॥ ୧,୭.
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି, ପୁରାଣ ତତ୍ତ୍ୱ ବୁଝିଥିବା ଲୋକେ ଏହାକୁ ସଦା ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି କହନ୍ତି ।
ଏଵଂ ସର୍ଵଶରୀରେଷୁ ଭଗଵାନ୍ଭୂତଭାଵନଃ । ସଂସ୍ଥିତଃ କୁରୁତେ ଵିଷ୍ଣୁରୁତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥିତିସଂଯମାନ୍ ॥ ୧,୭.
ଏଭଳି, ସମସ୍ତ ଦେହରେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତିକାରଣ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ବସିଛନ୍ତି ଓ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାର କରନ୍ତି ।
ସୃଷ୍ଟି ସ୍ଥିତିଵିନାଶାନାଂ ଶକ୍ତଯଃ ସର୍ଵଦେହିଷୁ । ଵୈଷ୍ଣଵ୍ଯଃ ପରିଵର୍ତନ୍ତେ ମୈତ୍ରେଯାହର୍ନିଶଂ ସମାଃ ॥ ୧,୭.
ହେ ମୈତ୍ରେୟ, ସମସ୍ତ ଦେହୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ସଂହାରର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦିନ ଓ ରାତି, ଯୁଗଯୁଗ ଚାଲିଥାଏ ।
ଗୁଣତ୍ରଯମଯଂ ହ୍ଯତଦ୍ବ୍ରହ୍ଯନ୍ ଶକ୍ତିତ୍ରଯଂ ମହତ୍ । ଯୋଽତିଯାତି ସା ଯାତ୍ଯେଵ ପରଂ ନାଵର୍ତତେ ପୁନଃ ॥ ୧,୭.
ଯେଉଁଠି ତିନିଟି ଗୁଣ ଓ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ଶକ୍ତିକୁ ଜୟ କରାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ବ୍ରହ୍ମ ନୁହେଁ—ସେଉଁଠି ଯିଏ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଣି ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ ।
ଶ୍ରୀପାରଶର ଉଵାଚ କଥିତସ୍ତାମସଃ ସର୍ଗୋ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତେ ମହାମୁନେ । ରୁଦ୍ରସର୍ଗଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁ ॥ ୧,୮.
ଶ୍ରୀପରାଶର କହିଲେ: ତମୋଗୁଣରୁ ହେଉଥିବା ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲି, ହେ ମହାମୁନି; ଏବେ ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ କହିବି—ସେଥିରେ ମନ ଦେଇ ଶୁଣନ୍ତୁ ।
କଲ୍ପାଦାଵାତ୍ମନସ୍ତୁଲ୍ଯଂ ସୁତଂ ପ୍ରଧ୍ଯାଯତସ୍ତତଃ । ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ପ୍ରଭୋରଙ୍କେ କୁମାରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ ॥ ୧,୮.
କଳ୍ପର ଆରମ୍ଭରେ, ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ପରି ଏକ ପୁଅ ଭାବିବା ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଅଂକରେ ଏକ ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗର ଶିଶୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା ।
ରୁରୋଦ ସୁସ୍ଵରଂ ସୋଥ ପ୍ରାଦ୍ରଵଦ୍ଦି ଜସତ୍ତମ । କିଂ ତ୍ଵଂ ରୋଦିଷି ତଂ ବ୍ରହ୍ମ ରୁଦନ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ ॥ ୧,୮.
ସେ ଶିଶୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲା ଏବଂ ଦୌଡ଼ି ଚାଲିଗଲା, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ସେ କାନ୍ଦୁଥିବା ଶିଶୁକୁ ପଚାରିଲେ: 'ତୁମେ କାହିଁକି କାନ୍ଦୁଛ?'
ନାମ ଦେହୀତି ତଂ ସୋଽଥ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରଜାପତିଃ । ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଦେଵନାମ୍ନାସି ମାରୋ ଦୀର୍ଧୈର୍ଯମାଵହ । ଏଵମୁକ୍ତଃ ପୁନଃ ସୋଽଥ ସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ରୁରୋଦ ଵୈ ॥ ୧,୮.
ତାପରେ ପ୍ରଜାପତି କହିଲେ, 'ତୁମର ନାମ ଦେହ ହେଉ।' କିନ୍ତୁ ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ରୁଦ୍ର ବୋଲି କହିବେ; ହେ ନାଶକ, ଧୈର୍ୟ ଧର। ଏପରି କୁହିବା ପରେ, ସେ ଶିଶୁ ସାତ ଥର ଆଉ କାନ୍ଦିଲା ।
ତତୋନ୍ଯାନି ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ସପ୍ତ ନାମାନି ଵୈ ପ୍ରଭୁଃ । ସ୍ଥାନାନି ଚୈଷାମଷ୍ଟାନାଂ ପତ୍ନୀଃ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚ ସ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୧,୮.
ତାପରେ ପ୍ରଭୁ ସେଉଁଠି ସାତଟି ଅନ୍ୟ ନାମ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଅବସ୍ଥାନ, ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅମାନେ ଦେଲେ ।
ଭଵଂ ଶର୍ଵମଥେଶାନଂ ତଥା ପଶୁପତିଂ ଦ୍ଵିଜ । ଭୀମମୁଗ୍ରଂ ମହାଦେଵମୁଵାଚ ସ ପିତାମହଃ ॥ ୧,୮.
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ପିତାମହ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଭବ, ଶର୍ବ, ଈଶାନ, ପଶୁପତି, ଭୀମ, ଉଗ୍ର ଓ ମହାଦେବ ନାମ ଦେଲେ ।
ଚକ୍ରେ ନାମାନ୍ଯଥୈତାନି ସ୍ଥାନାନ୍ଯେଷାଂ ଚକାର ସଃ । ସୂର୍ଯୋ ଜଲଂ ମହୀ ଵାଯୁର୍ଵହ୍ନିରାକାଶମେଵ ଚ । ଦୀକ୍ଷିତୋ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସୋମ ଇତ୍ଯେତାସ୍ତନଵଃ କ୍ରମାତ୍ ॥ ୧,୮.
ସେଉଁଠି ଏହି ସବୁ ନାମ ଓ ଅବସ୍ଥାନ ଦିଆଗଲା: ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପାଣି, ପୃଥିବୀ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୀକ୍ଷିତ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର—ଏହି ଅନୁସାରେ ତାଙ୍କର ରୂପ ଅଛି ।
ସୁଵର୍ଚଲା ତଥୈଵୋଷା ଵିକେଶୀ ଚାପରା ଶିଵା । ସ୍ଵାହା ଦିଶସ୍ତଥା ଦୀକ୍ଷା ରୋହିଣୀ ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ॥ ୧,୮.
ସୁବର୍ଚ୍ଚଲା, ଉଷା, ଏକ ଅନ୍ୟା, ବିକେଶୀ, ଶିବା, ସ୍ୱାହା, ଦିଶା, ଦୀକ୍ଷା ଏବଂ ରୋହିଣୀ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।
ସୂର୍ଯାଦୀନାଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ନାମଭିଃ ସହ । ପତ୍ନ୍ଯଃ ସ୍ମୃତା ମହାଭାଗ ତଦପତ୍ଯାନି ମେ ଶୃଣୁ ॥ ୧,୮.
ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାବରେ ଜଣାଯାଇଛି; ଏବେ ତାଙ୍କର ଗୋତିଏ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସନ୍ତାନମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୋତେ ଶୁଣ।
ଏଷାଂ ସୂତିପ୍ରସୂତିଭ୍ଯାମିଦମାପୂରିତଂ ଜଗତ୍ ॥ ୧,୮.
ତାଙ୍କର ସଂଯୋଗ ଓ ଜନ୍ମରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।
ଶନୈଶ୍ଚରସ୍ତଥା ଶୁକ୍ରୋ ଲୋହିତାଙ୍ଗୋ ମନୋଜଵଃ । ସ୍କନ୍ଦଃ ସର୍ଗୋଽଥ ସନ୍ତାନୋ ବୁଧଶ୍ଚାନୁକ୍ରମାତ୍ସୁତାଃ ॥ ୧,୮.
ଶନଇଶ୍ଚର, ଶୁକ୍ର, ଲୋହିତାଙ୍ଗ, ମନୋଜବ, ସ୍କନ୍ଦ, ସର୍ଗ, ସନ୍ତାନ ଓ ବୁଧ—ଏହି ସମସ୍ତେ ଅନୁକ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ।
ଏଵଂପ୍ରକାରୋ ରୁଦ୍ରୋଽସୌ ସତୀଂ ଭାର୍ଯାମନିନ୍ଦିତାମ୍ । ଉପଯେମେ ଦୁହିତରଂ ରକ୍ଷସ୍ଯୈଵ ପ୍ରଜାପତେଃ ॥ ୧,୮.
ଏଭଳି ରୁଦ୍ର, ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କର କନ୍ୟା ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଦକ୍ଷକୋପାଚ୍ଚ ତତ୍ଯାଜ ସ ସତୀ ସ୍ଵକଲେଵରମ୍ । ହିମଵଦ୍ଦୁହିତ ସାଭୂନ୍ମେନାଯାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ॥ ୧,୮.
ଦକ୍ଷଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ସତୀ ନିଜ ଶରୀରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ; ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ପରେ ହିମବତ ଓ ମେନାଙ୍କର କନ୍ୟା ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ଉପଯେମେ ପୁନଶ୍ଚୋମାମନନ୍ଯାଂ ଭଗଵାନ୍ହରଃ ॥ ୧,୮.
ପୁନି ଭଗବାନ ହରା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ନିଜ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବରେ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଦେଵୌ ଧାତୃଵିଧାତାରୌ ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତିରସୂଯତ । ଶ୍ରିଯଂ ଚ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଯା ॥ ୧,୮.
ଭୃଗୁଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଖ୍ୟାତି, ଧାତୃ ଓ ବିଧାତୃ ଦୁଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ଦେବଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ।
ଶ୍ରୀମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ କ୍ଷୀରାବ୍ଧୌ ଶ୍ରୀଃ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଶ୍ରୂଯତେଽମୃତମନ୍ଥନେ । ଭୃଗୋଃ ଖ୍ଯାତ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନେତ୍ଯେତଦାହ କଥଂ ଭଵାତ୍ ॥ ୧,୮.
ଶ୍ରୀମୈତ୍ରେୟ କହିଲେ: କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନରୁ ଶ୍ରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଶୁଣିଛି, ତୁମେ ଭୃଗୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଖ୍ୟାତିରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା କହୁଛ; ଏହା କିପରି Sambhab?
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ନିତ୍ଯୈଵୈଷା ଜଗନ୍ମାତା ଵିଷ୍ଣୋଃ ଶ୍ରୀରନପାଯିନି । ଯଥା ସର୍ଵଗତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଥୈଵେଯଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ ୧,୮.
ଶ୍ରୀପରାଶର କହିଲେ: ଏଠି ଶ୍ରୀ ନିତ୍ୟ ଭାବରେ ଜଗତର ମାତା, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଅବିନାଶୀ ଶ୍ରୀ; ବିଷ୍ଣୁ ଯେପରି ସମସ୍ତ ଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ଏ ଶ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଏପରି, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଅର୍ଥୋ ଵିଷ୍ଣୁରିଯଂ ଵାଣୀ ନୀତିରେଷା ନଯୋ ହରିଃ । ବୋଧୋ ଵିଷ୍ଣୁରିଯଂ ବୁଦ୍ଧିର୍ଧର୍ମୋଽସୌ ସତ୍କ୍ରିଯା ତ୍ଵିଯମ୍ ॥ ୧,୮.
ଅର୍ଥ ବିଷ୍ଣୁ, ଉଚ୍ଚାରଣ ଶ୍ରୀ; ନୀତି ଶ୍ରୀ, ନୟ ହରି; ଜ୍ଞାନ ବିଷ୍ଣୁ, ବୁଦ୍ଧି ଶ୍ରୀ; ଧର୍ମ ହରି, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଶ୍ରୀ।
ସ୍ତ୍ରଷ୍ଟା ଵିଷ୍ଣୁରିଯଂ ସୃଷ୍ଟିଃ ଶ୍ରୀର୍ଭୂମିର୍ଭୂଧରୋ ହରିଃ । ସନ୍ତୋଷୋ ଭଗଵାଲ୍ଲଙ୍କ୍ଷ୍ମୀସ୍ତୁଷ୍ଟିର୍ମୈତ୍ରେଯ ଶାଶ୍ଵତୀ ॥ ୧,୮.
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି ଶ୍ରୀ; ଭୂମି ଶ୍ରୀ, ଭୂଧର ହରି; ସନ୍ତୋଷ ଭଗବାନ, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଏବଂ ସାନ୍ତୃପ୍ତି ମୈତ୍ରେୟ, ଚିରକାଳୀନ।