ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେ କୁମାରାସ୍ତୁ ଆଚଚକ୍ଷୁର୍ଯଥାତଥମ୍ । ଉଗ୍ରସେନାଯ ମୁସଲଂ ଜଜ୍ଞେ ସାଂବସ୍ଯ ଚୋଦରାତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁଅମାନେ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ଭାବେ ସବୁ କଥା ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ କହିଲେ; ସାମ୍ବଙ୍କ ଉଦରରୁ ଏକ ମୁସଳ ଜନ୍ମ ହେଲା।
ତଦୁଗ୍ରସେନୋ ମୁସଲମଯଶ୍ଚୂର୍ଣମକାରଯତ୍ । ଜଜ୍ଞେ ତଦେରକାଚୂର୍ଣଂ ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତଂ ତୈର୍ମହୋଦଧୌ
ଉଗ୍ରସେନ ମୁସଳକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ; ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁସଳରୁ ତିଆରି, ସେମାନେ ବଡ଼ ସାଗରରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ।
ମୁସଲସ୍ଯାଥ ଲୋହସ୍ଯ ଚୂର୍ଣିତସ୍ଯ ତୁ ଯାଦଵୈଃ । ଖଂଡଂ ଚୂର୍ଣିତଶେଷଂ ତୁ ତତୋ ଯତ୍ତୋମରାକୃତି
ଯାଦବମାନେ ଲୋହର ମୁସଳକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ, ତାହାର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା, ଯାହା ତୋମର ଆକୃତିରେ ଥିଲା।
ତଦପ୍ଯଂବୁନିଧୌ କ୍ଷିପ୍ତଂ ମତ୍ସ୍ଯୋ ଜଗ୍ରାହ ଜାଲିଭିଃ । ଘାତିତସ୍ଯୋଦରାତ୍ତସ୍ଯ ଲୁବ୍ଧୋ ଜଗ୍ରାହ ତଜ୍ଜରାଃ
ସେଠିଏ ଖଣ୍ଡକୁ ମଧ୍ୟ ସାଗରରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଲେ, ଏକ ମାଛ ତାହାକୁ ମୁହଁରେ ଧରିଲା; ମାଛଟି ମରିବା ପରେ, ଏକ ଶିକାରୀ ତାହାକୁ ତାହାର ଉଦରରୁ ନେଇଗଲା।
ଵିଜ୍ଞାତପରମାର୍ଥୋପି ଭଗଵାନ୍ମଧୁସୂଦନଃ । ନୈଚ୍ଛତ୍ତଦନ୍ଯଥା କର୍ତ୍ତୁଂ ଵିଧିନା ଯତ୍ସମୀହିତମ୍
ଭଗବାନ ମଧୁସୂଦନ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭାଗ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ୟ କିଛି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ।
ଦେଵୈଶ୍ଚ ପ୍ରହିତୋ ଵାଯୁଃ ପ୍ରଣିପତ୍ତ୍ଯାହ କେଶଵମ୍ । ରହସ୍ଯେଵମହଂ ଦୂତଃ ପ୍ରହିତୋ ଭଗଵନ୍ସୁରୈଃ
ଦେବମାନେ ପଠାଇଥିବା ବାୟୁ, କେଶବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା, ପ୍ରଣାମ କରି ଗୁପ୍ତରେ କହିଲା— 'ଭଗବାନ, ମୁଁ ଦେବମାନେ ପଠାଇଥିବା ଦୂତ।'
ଵସ୍ଵଶ୍ଵିମରୁଦାଦିତ୍ଯରୁଦ୍ର ସାଧ୍ଯାଦିଭିସ୍ସହ । ଵିଜ୍ଞାପଯତି ଶକ୍ରସ୍ତ୍ଵାଂ ତଦିଦଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ଵିଭୋ
ବସୁ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ମାରୁତ, ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ସହିତ, ଶକ୍ର ତୁମକୁ ସୂଚନା ଦେଉଛନ୍ତି; ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମହାବଳୀ।
ଭାରାଵତରଣାର୍ଥାଯ ଵର୍ଷାଣାମଧିକଂ ଶତମ୍ । ଭଗଵାନଵତୀର୍ଣୋତ୍ର ତ୍ରିଦଶୈସ୍ସହ ଚୋଦିତଃ
ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା ପାଇଁ, ଭଗବାନ ଦେବମାନେ ଉତ୍ତେଜିତ କରିଥିବା, ଏଠାରେ ଏକ ଶତ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ।
ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ନିହତା ଦୈତ୍ଯା ଭୁଵୋ ଭାରୋଽଵତାରିତଃ । ତ୍ଵଯା ମନାଥାସ୍ତ୍ରିଦଶା ଭଵଂତୁ ତ୍ରିଦିଵେ ସଦା
ଦୁଷ୍ଟ ଦୈତ୍ୟମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି, ତୁମେ ଭୂମିର ଭାର କମାଇଛ। ଏବେ ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ସର୍ବଦା ସ୍ୱର୍ଗରେ ଶାନ୍ତିରେ ବସୁନ୍ତୁ।
ତଦତୀତଂ ଜଗନ୍ନାଥ ଵର୍ଷାଣାମଧିକଂ ଶତମ୍ । ଇଦାନୀଂ ଗମ୍ଯତାଂ ସ୍ଵର୍ଗୋ ଭଵତା ଯଦି ରୋଚତେ
ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଏଠାରେ ଏକଶ ଶତାଧିକ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା। ଯଦି ତୁମେ ଚାହାଁ, ଏବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।
ଦେଵୈର୍ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯତେ ଦେଵ ତଥାତ୍ରୈଵ ରତିସ୍ତଵ । ତତ୍ସ୍ଥୀଯତାଂ ଯଥାକାଲମାସ୍ଥେଯମନୁଜୀଵିଭିଃ
ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଅନୁରୋଧ କରୁଛନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେତେଦିନ ଚାହାଁ ଏଠାରେ ରୁହ। ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ତୁମ ଅନୁଗତମାନେ ସହିତ ରୁହ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ଯତ୍ତ୍ଵମାତ୍ଥାଖିଲଂ ଦୂତ ଵେଦ୍ମ୍ଯେତଦହମପ୍ଯୁତ । ପ୍ରାରବ୍ଧ ଏଵ ହି ମଯା ଯାଦଵାନାଂ ପରିକ୍ଷଯଃ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଦୂତ, ତୁମେ ଯାହା କହିଲ, ସେ ସବୁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣେ। ମୁଁ ଏହି ଯାଦବମାନଙ୍କର ନାଶ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି।
ଭୁଵୋ ନାଦ୍ଯାପି ଭାରୋଽଯଂ ଯାଦଵୈରନିବର୍ହିତୈଃ । ଅଵତାର୍ଯ କରୋମ୍ଯେତତ୍ସପ୍ତରାତ୍ରେଣ ସତ୍ଵରଃ
ଏଯାଁ ଯାଦବମାନେ ଭୂମିର ଭାର କମାଇନାହାନ୍ତି, ଏହି ଭାର ଏଉଁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ଅଛି। ସପ୍ତ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର କମାଇଦେବି।
ଯଥା ଗୃହୀତମଂଭୋଧେର୍ଦତ୍ତ୍ଵାହଂ ଦ୍ଵାରକାଭୁଵମ୍ । ଯାଦଵାନୁପସଂହୃତ୍ଯ ଯାସ୍ଯାମି ତ୍ରିଦଶାଲଯମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ସମୁଦ୍ରରୁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଉଠାଇ ଭୂମିରେ ରଖିଥିଲି, ସେପରି ଯାଦବମାନେ ହଟାଇ ଦେବା ପରେ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯିବି।
ମନୁଷ୍ଯଦେହମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସଂକର୍ଷଣସହାଯଵାନ୍ । ପ୍ରାପ୍ତ ଏଵାସ୍ମି ମଂତଵ୍ଯୋ ଦେଵେଂଦ୍ରେ ଣ ତଥାଽମରୈଃ
ମୁଁ ମାନବ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କ ସହିତ ଯିବି। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମୋତେ ପହଞ୍ଚିଛି ବୋଲି ଭାବିବ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଏପରି ଭାବିବେ ନାହିଁ।
ଜରାସଂଧାଦଯୋ ଯେଽନ୍ଯେ ନିହତା ଭାରହେତଵଃ । କ୍ଷିତେସ୍ତେଭ୍ଯଃକୁମାରୋଽପି ଯଦୂନାଂ ନାପଚୀଯତେ
ଜରାସଂଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିର ଭାର ଥିଲେ, ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ତଥାପି ଯାଦବବଂଶର ଏକଟି ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ କମିନାହିଁ।
ତଦେତଂ ସୁମହାଭାରମଵତାର୍ଯ କ୍ଷିତେରହମ୍ । ଯାସ୍ଯାମ୍ଯମରଲୋକସ୍ଯ ପାଲନାଯ ବ୍ରଵୀହି ତାନ୍
ଏହି ବଡ଼ ଭାର ଭୂମିରୁ କମାଇ ଦେଇ, ମୁଁ ଅମରମାନଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯିବି। ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି କଥା କୁହ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵାସୁଦେଵେନ ଦେଵଦୂତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତମ୍ । ମୈତ୍ରେଯ ଦିଵ୍ଯଯା ଗତ୍ଯା ଦେଵରାଜାଂତିକଂ ଯଯୌ
ଶ୍ରୀପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି ଭାବରେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ଠାରୁ ଉତ୍ତର ପାଇ, ଦେବଦୂତ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମୈତ୍ରେୟ, ଦିବ୍ୟ ଗତିରେ ଦେବରାଜଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଭଗଵାନପ୍ଯଥୋତ୍ପାତାନ୍ଦିଵ୍ଯଭୌମାଂତରିକ୍ଷଜାନ୍ । ଦଦର୍ଶ ଦ୍ଵାରକାପୁର୍ଯ୍ଯାଂ ଵିନାଶାଯ ଦିଵାନିଶମ୍
ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ ତାପରେ ଦିନ ରାତି ଦ୍ୱାରକା ନଗର, ଭୂମି ଓ ଆକାଶରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଅପଶକୁନ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ନାଶର ଚିହ୍ନ ଥିଲା।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯାଦଵାନାହ ପଶ୍ଯଧ୍ଵମତିଦାରୁଣାନ୍ । ମହୋତ୍ପାତାଞ୍ଛମାଯୈଷାଂ ପ୍ରଭାସଂ ଯାମ ମା ଚିରମ୍
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି, ସେ ଯାଦବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ। ତୁମମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ଆମେ ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପ୍ରଭାସକୁ ଯିବା।'
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଏଵମୁକ୍ତେ ତୁ କୃଷ୍ଣେନ ଯାଦଵପ୍ରଵରସ୍ତତଃ । ମହାଭାଗଵତଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୋଦ୍ଧଵୋ ହରିମ୍
ଶ୍ରୀପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି କୃଷ୍ଣ କହିବା ପରେ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାଭାଗବତ ଉଦ୍ଧବ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ଯନ୍ମଯା କାର୍ଯଂ ତଦାଜ୍ଞାପଯ ସାଂପ୍ରତମ୍ । ମନ୍ଯେ କୁଲମିଦଂ ସର୍ଵଂ ଭଗଵାନ୍ସଂହରିଷ୍ଯତି
ଭଗବାନ, ଏବେ ମୋତେ କଣ କରିବାକୁ କହିବେ, ଦୟାକରି ଆଦେଶ ଦିଅ। ମୁଁ ଭାବୁଛି ଭଗବାନ ଏହି ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ଶୀଘ୍ର ହଟାଇଦେବେ।
ନାଶାଯାସ୍ଯ ନିମିତ୍ତାନି କୁଲସ୍ଯାଚ୍ଯୁତ ଲକ୍ଷଯେ
ଅଚ୍ୟୁତ, ମୁଁ ଏହି ବଂଶର ନାଶର ଚିହ୍ନ ଦେଖୁଛି।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ। ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଦିଵ୍ଯଯା ଗତ୍ଯା ମତ୍ପ୍ରସାଦସମୁତ୍ଥଯା । ଯଦ୍ବଦର୍ଯାଶ୍ରମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଗଂଧମାଦନପର୍ଵତେ । ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନେ ତତ୍ପଵିତ୍ରଂ ମହୀତଲେ
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ମୋର କୃପାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଗତିରେ, ତୁମେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତରେ ଥିବା ପବିତ୍ର ବଦରୀ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠାରେ ନର ଓ ନାରାୟଣ ବସନ୍ତି।
ମନ୍ମନା ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତତ୍ର ସିଦ୍ଧିମଵାପ୍ସ୍ଯସି । ଅହଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ହ୍ଯୁପସଂହୃତ୍ଯ ଵୈ କୁଲମ୍
ମୋତେ ଚିନ୍ତା କରି ଓ ମୋର କୃପାରେ, ସେଠାରେ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ପାଇବ। ମୁଁ ବଂଶକୁ ହଟାଇଦେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି।
ଦ୍ଵାରକାଂ ଚ ମଯା ତ୍ଯକ୍ତାଂ ସମୁଦ୍ର ଃ! ପ୍ଲାଵଯିଷ୍ଯତି । ମଦ୍ଵେଶ୍ମ ଚୈକଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭଯାନ୍ମତ୍ତୋ ଜଲାଶଯେ । ତତ୍ର ସନ୍ନିହିତଶ୍ଚାହଂ ଭକ୍ତାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ମୁଁ ଦ୍ୱାରକାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ପରେ, ହେ ସମୁଦ୍ର, ତୁମେ ସେଠାକୁ ବୁଡ଼ାଇଦେବ। ମୋର ଘର ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ସବୁ ଜଳରେ ଲିନ୍ ହେବ, କାରଣ ମୋର ଭୟରୁ ଜଳ ମୋ ଘରକୁ ଛୁଅନାହିଁ। ମୁଁ ସେଠାରେ ରହି, ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରିବି।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୈନଂ ଜଗାମାଶୁ ତପୋଵନମ୍ । ନରନାରାଯଣସ୍ଥାନଂ କେଶଵେନାନୁମୋଦିତଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ ଏବଂ କେଶବଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ତୁରନ୍ତ ତପୋବନକୁ, ଯେଉଁଠାରେ ନର ଓ ନାରାୟଣ ଅଛନ୍ତି, ଚାଲିଗଲେ।
ତତସ୍ତେ ଯାଦଵାସ୍ସର୍ଵେ ରଥାନାରୁହ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗାନ୍ । ପ୍ରଭାସଂ ପ୍ରଯଯୁସ୍ସାର୍ଦ୍ଧଂ କୃଷ୍ଣରାମାଦିଭିର୍ଦ୍ଵିଜ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଯାଦବମାନେ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ପ୍ରଭାସକୁ ଯାଇଥିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ପ୍ରଭାସଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତାଃ କୁକୁରାଂଧକଵୃଷ୍ଣଯଃ । ଚକ୍ରୁସ୍ତତ୍ର ମହାପାନଂ ଵାସୁଦେଵେନ ଚୋଦିତାଃ
ପ୍ରଭାସକୁ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ, କୁକୁର, ଆନ୍ଧକ ଓ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ସେଠାରେ ଭାରି ମଦ୍ୟପାନ କରିଲେ।
ପିବତାଂ ତତ୍ର ଚୈତେଷାଂ ସଂଘର୍ଷେଣ ପରସ୍ପରମ୍ । ଅତିଵାଦେଂଧନୋ ଜଜ୍ଞେ କଲହାଗ୍ନିଃ କ୍ଷଯାଵହଃ
ସେମାନେ ସେଠାରେ ପିଇବା ସମୟରେ, ପରସ୍ପର ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଅତିଶୟ ଗର୍ବ ଦ୍ୱାରା ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହାରୁ ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।