ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଅଦିତ୍ଯା ତୁ କୃତାନୁଜ୍ଞୋ ଦେଵରାଜୋ ଜନାର୍ଦନମ୍ । ଯଥାଵତ୍ପୂଜଯାମାସ ବହୁମାନପୁରଃସରମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଅଦିତିଙ୍କର ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ଦେବରାଜ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦରରେ ପୂଜା କଲେ।
ଶଚୀ ଚ ସତ୍ଯଭାମାଯୈ ପାରିଜାତସ୍ଯ ପୁଷ୍ପକମ୍ । ନ ଦଦୌ ମାନୁଷୀଂ ମତ୍ଵା ସ୍ଵଯଂ ପୁଷ୍ପୈରଲଙ୍କୃତା ॥ ୫,୩୦.
ଶଚୀ, ସତ୍ୟଭାମାକୁ ମନୁଷ୍ୟ ଭାବି, ପାରିଜାତ ଗଛର ଫୁଲ ଦେଲେନାହିଁ; ସେ ନିଜେ ଫୁଲରେ ସଜିଗଲେ।
ତତୋ ଦଦର୍ଶ କୃଷ୍ଣୋଽପି ସତ୍ଯଭାମାସହାଯଵାନ୍ । ଦଵୋଦ୍ଯାନାନି ହୃଦ୍ଯାନି ନନ୍ଦନାଦୀନି ସତ୍ତମ ॥ ୫,୩୦.
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ସହିତ, ନନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ସବୁ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ ।
ଦଦର୍ଶ ଚ ସୁଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ମଞ୍ଜରୀପୁଞ୍ଜଧାରିଣମ୍ । ନିତ୍ଯାହ୍ଲାଦକରଂ ତାମ୍ରବାଲପଲ୍ଲଵଶୋଭିତମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ସେ ଦେଖିଲେ ସୁଗନ୍ଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମଞ୍ଜରୀର ଗୁଛ ଧରିଥିବା, ସଦା ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ନୂତନ ପତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ପାରିଜାତ ଗଛ ।
ମଥ୍ଯମାନେଽମୃତେ ଜାତଂ ଜାତରୂପୋପମତ୍ଵଚମ୍ । ପାରିଜାତଂ ଜଗନ୍ନାଥଃ କେଶଵଃ କେଶିସୂଦନଃ ॥ ୫,୩୦.
ଜଗତ୍ନାଥ କେଶବ, କେଶୀ ନାଶକ, ଅମୃତ ମଥନ ସମୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା, ସୁନା ପରି ଚାମର ଥିବା ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।
ତୁତୋଷ ପରମପ୍ରୀତ୍ଯା ତରୁରାଜମନୁତ୍ତମମ୍ । ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରାହ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସତ୍ଯଭାମା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । କସ୍ମାନ୍ନ ଦ୍ଵାରକାମେଷ ନୀଯତେ କୃଷ୍ଣ ପାଦପଃ ॥ ୫,୩୦.
ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଗଛରାଜ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରୀତି ହେଲା; ତାହା ଦେଖି ସତ୍ୟଭାମା, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ: 'କୃଷ୍ଣ, ଏହି ଗଛକୁ ଡ୍ୱାରକାକୁ କାହିଁକି ନେଇଯାଉନାହିଁ?'
ଯଦି ଚେତ୍ତ୍ଵଦ୍ଵଚଃ ସତ୍ଯଂ ତ୍ଵମତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରିଯେତି ମେ । ମଦ୍ଗେହନିଷ୍କୁଟାର୍ଥାଯ ତଦଯଂ ନୀଯତାଂ ତରୁଃ ॥ ୫,୩୦.
'ଯଦି ତୁମର କଥା ସତ୍ୟ ଓ ତୁମେ ମୋତେ ଏତେ ଆଦର କର, ତେବେ ଏହି ଗଛକୁ ମୋ ଘରର ଅଙ୍ଗଣକୁ ସଜାଇବା ପାଇଁ ନେଇଯାଉ ।'
ନ ମେ ଜାଂବଵତୀ ତାଦୃଗଭୀଷ୍ଟା ନ ଚ ରୁକ୍ମିଣୀ । ସତ୍ଯେ ଯଥା ତ୍ଵମିତ୍ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣାସକୃତ୍ପ୍ରିଯମ୍ ॥ ୫,୩୦.
'ଜାମ୍ବବତୀ କିମ୍ବା ରୁକ୍ମିଣୀ ତୁମ ପାଖରେ ଏପରି ଆଦର ନାହିଁ, ଯେପରି ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ଅନେକବାର କହିଛ ।'
ସତ୍ଯଂ ତଦ୍ଯଦି ଗୋଵିନ୍ଦ ନୋପଚାରକୃତଂ ମମ । ତଦସ୍ତୁ ପାରିଜାତୋଽଯଂ ମମ ଗେହଵିଭୂଷଣମ୍ ॥ ୫,୩୦.
'ଯଦି ଏହା ସତ୍ୟ ଓ ଏହା କେବଳ ଉପଚାର ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହି ପାରିଜାତ ମୋ ଘରର ଶୋଭା ହେଉ ।'
ବିଭ୍ରତୀ ପାରିଜାତସ୍ଯ କେଶପକ୍ଷେଣ ମଞ୍ଜରୀମ୍ । ସପତ୍ନୀନାମହଂ ମଧ୍ଯେ ଶୋଭେଯମିତି କାମଯେ ॥ ୫,୩୦.
'ପାରିଜାତ ମଞ୍ଜରୀ ମୋ କେଶରେ ଲଗାଇ, ସପତ୍ନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଚମକିବାକୁ ଚାହେ ।'
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃସ ପ୍ରହସ୍ଯୈନାଂ ପାରିଜାତଂ ଗରୁତ୍ମତି । ଆରୋପଯାମାସ ହରିସ୍ତମୂଚୁର୍ଵନରକ୍ଷିଣଃ ॥ ୫,୩୦.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ହରି ହସି ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ଗରୁଡ଼ାରେ ରଖିଲେ; ତାପରେ ଉଦ୍ୟାନର ରକ୍ଷକମାନେ କହିଲେ ।
ଭୋ ଶଚୀ ଦେଵରାଜସ୍ଯ ମହିଷୀ ତତ୍ପରୀଗ୍ରହମ୍ । ପାରିଜାତଂ ନ ଗୋଵିନ୍ଦ ହର୍ତୁମର୍ହସି ପାଦପମ୍ ॥ ୫,୩୦.
'ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଏହି ପାରିଜାତ ଗଛ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରାଣୀ ଶଚୀଙ୍କ ଅତି ପ୍ରିୟ ସମ୍ପତ୍ତି; ତୁମେ ଏହାକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।'
ଉତ୍ପନ୍ନୋ ଦେଵରାଜାଯ ଦତ୍ତଃସୋଽପି ଦଦୌ ପୁନଃ । ମହିଷ୍ଯୈ ସୁମହାଭାଗ ଦେଵ୍ଯୈ ଶଚ୍ଯୈ କୁତୂହଲାତ୍ ॥ ୫,୩୦.
'ଏହି ଗଛ ଦେବରାଜ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସେ ତାହାକୁ ତାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ରାଣୀ ଶଚୀଙ୍କୁ ଆଗ୍ରହରେ ଦେଇଥିଲେ ।'
ଶଚୀଵିଭୂଷଣାର୍ଥାଯ ଦେଵୈରମୃତମନ୍ଥନେ । ଉତ୍ପାଦିତୋଽଯଂ ନ କ୍ଷେମୀ ଗୃହୀତ୍ଵୈନଂ ଗମିଷ୍ଯସି ॥ ୫,୩୦.
'ଦେବମାନେ ଅମୃତ ମଥନ ସମୟରେ ଶଚୀଙ୍କ ଶୋଭା ପାଇଁ ଏହି ଗଛକୁ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥିଲେ; ଏହା ନେଇ ତୁମେ ଭଲ ହେବା ନାହିଁ ।'
ଦେଵରାଜୋ ମୁଖପ୍ରେକ୍ଷୀ ଯସ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯାଃ ପରିଗ୍ରହମ୍ । ମୈଢ୍ଯାତ୍ପ୍ରାର୍ଥଯସେ କ୍ଷେମୀ ଗୃହୀତ୍ଵୈନଂ ହି କୋ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୫,୩୦.
'ଦେବରାଜ ସଦା ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖନ୍ତି; ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଗଛକୁ ନେଇଛନ୍ତି । ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ଚାହିଁ, କେ ଏହାକୁ ନେଇ ଯିବେ?'
ଅଵଶ୍ଯମସ୍ଯ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରୋ ନିଷ୍କୃତିଂ କୃଷ୍ଣ ଯାସ୍ଯତି । ଵଜ୍ରୋଦ୍ଯତକରଂ ଶକ୍ରମନୁଯାସ୍ଯନ୍ତି ଚାମରାଃ ॥ ୫,୩୦.
'ନିଶ୍ଚୟ, କୃଷ୍ଣ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଏହା ପାଇଁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିବେ; ବଜ୍ର ଉଠାଇ ଶକ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମାରୁତମାନେ ଯିବେ ।'
ତଦଲଂ ସକଲୈର୍ଦେଵୈର୍ଵିଗ୍ରହେଣ ତଵାଚ୍ଯୁତ । ଵିପାକକଟୁ ଯତ୍କର୍ମ ତନ୍ନ ଶଂସଂତି ପଣ୍ଡିତାଃ ॥ ୫,୩୦.
'ଏହିପରି ଦେବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର ନୁହେଁ, ଅଚ୍ୟୁତ; ଯେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଶେଷରେ କଷ୍ଟଦାୟକ, ତାହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି ନାହିଁ ।'
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ତୈରୁଵାଚୈତାନ୍ ସତ୍ଯଭାମାତିକୋପିନୀ । କା ଶଚୀ ପାରିଜାତସ୍ଯ କୋ ଵା ଶକ୍ରଃସୁରାଧିପଃ ॥ ୫,୩୦.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସତ୍ୟଭାମା ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଲେ: 'ପାରିଜାତ ପାଇଁ ଶଚୀ କିଏ, ଶକ୍ର କିଏ, ସୁରମାନେ ମଧ୍ୟରେ?'
ସାମାନ୍ଯଃସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଯଦ୍ଯେଷୋଽମୃତମନ୍ଥନେ । ସମୁତ୍ପନ୍ନସ୍ତରୁଃ କସ୍ମାଦୋକୋ ଗୃହ୍ଣାତି ଵାସଵଃ ॥ ୫,୩୦.
'ଯଦି ଏହି ଗଛ ଅମୃତ ମଥନରେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଉପକାର ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ତେବେ କାହିଁକି କେବଳ ବାସବ ଏହାକୁ ରଖିଛନ୍ତି?'
ଯଥା ସୁରା ଯଥୈଵେନ୍ଦୁର୍ଯଥା ଶ୍ରୀର୍ଵନରକ୍ଷିଣଃ । ସାମାନ୍ଯଃସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ପାରିଜାତସ୍ତଥା ଦ୍ରୁମଃ ॥ ୫,୩୦.
'ଯେପରି ଅମୃତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଶ୍ରୀ ସମସ୍ତ ଲୋକର ସାଧାରଣ, ଉଦ୍ୟାନର ରକ୍ଷକମାନେ, ସେପରି ପାରିଜାତ ଗଛ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ।'
ଭର୍ତୃ ବହୁମହାଗର୍ଵାଦ୍ରୁଣଦ୍ଧ୍ଯେନମଥୋ ଶଚୀ । ତତ୍କଥ୍ଯତାମଲଂ କ୍ଷାନ୍ତ୍ଯା ସତ୍ଵା ହାରଯତି ଦ୍ରୁମମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ପତିଙ୍କର ଅତି ଅହଂକାର ଦେଖି ଶଚୀ ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଛନ୍ତି; ଏବେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଏହି ଗଛକୁ ଶକ୍ତିରେ ନେବା ଦରକାର।
କଥ୍ଯତାଂ ଚ ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ଵା ପୌଲୋମ୍ଯା ଵଚନଂ ମମ । ସତ୍ଯଭାମା ଵଦତ୍ଯେତଦିତିଗର୍ଵୋଦ୍ଧତାକ୍ଷରମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ତୁରନ୍ତ ଯାଇ ପୌଳୋମୀଙ୍କୁ ମୋ ଉକ୍ତି କୁ ଯାଇ କହ; 'ସତ୍ୟଭାମା ଏପରି ଅହଂକାର ଭରା ଶବ୍ଦ କହୁଛନ୍ତି'।
ଯଦି ତ୍ଵଂ ଦଯିତା ଭର୍ତୁର୍ଯଦି ଵଶ୍ଯଃ ପତିସ୍ତଵ । ମଦ୍ଭର୍ତୁର୍ହରତୋ ଵୃକ୍ଷଂ ତତ୍କାରଯ ନିଵାରଣମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ତୁମେ ଯଦି ପତିଙ୍କର ପ୍ରିୟା, ଯଦି ପତି ତୁମର ଅଧୀନ, ତେବେ ମୋ ପତି ଗଛକୁ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ତାଙ୍କୁ ଅଟକା।
ଜାନାମି ତେ ପତିଂ ଶକ୍ରଂ ଜାନାମି ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରମ୍ । ପାରିଜାତଂ ତଥାପ୍ଯେନଂ ମାନୁଷୀ ହାରଯାମି ତେ ॥ ୫,୩୦.
ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁମର ପତି ଶକ୍ର, ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପତି; ତଥାପି ତୁମେ ଦେବୀ ହେଲେ ମୁଁ ଏକ ମାନବୀ ହୋଇ ତୁମଠାରୁ ପାରିଜାତ ଗଛକୁ ନେବି।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ରକ୍ଷିଣୋ ଗତ୍ଵା ଶଚ୍ଯାଃ ପ୍ରୋଚୁର୍ଯଥୋଦିତମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚୋତ୍ସାହଯାମାସ ଶଚୀ ଚକ୍ରଂ ସୁରାଧିପମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି କହିବା ପରେ ରକ୍ଷକମାନେ ଯାଇ ଶଚୀଙ୍କୁ ଯଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରାଗଲା ତାହା କହିଲେ; ଶଚୀ ଏହା ଶୁଣି ଦେବତାମାନଙ୍କର ପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ତତଃସମସ୍ତଦେଵାନାଂ ସୈନ୍ଯୈଃ ପରିଵୃତୋ ହରିମ୍ । ପ୍ରଯଯୌ ପାରିଜାତାର୍ଥମିନ୍ଦ୍ରୋଯୋଦ୍ଧୁଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ ୫,୩୦.
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସେନାରେ ଘିରି ଇନ୍ଦ୍ର, ହେ ଦ୍ବିଜୋତ୍ତମ, ପାରିଜାତ ଗଛ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯାଇଲେ।
ତତଃ ପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂଶଗଦାଶୂଲଵରାଯୁଧାଃ । ବଭୂଵୁସ୍ତ୍ରିଦସାଃସଜ୍ଜାଃ ଶକ୍ରେ ଵଜ୍ରକରେ ସ୍ଥିତେ ॥ ୫,୩୦.
ତାପରେ ଶକ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଦେବତାମାନେ ଲୋହା ଗଦା, ତଳୱାର, ମୁସଳ, ଶୂଳ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ସଜି ଦାଉଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ନିରିକ୍ଷ୍ଯ ଗୋଵିନ୍ଦୋ ନାଗରାଜୋପରି ସ୍ଥିତମ୍ । ଶକ୍ରଂ ଦେଵପରିଵାରଂ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ ୫,୩୦.
ତାପରେ ଗୋବିନ୍ଦ, ନାଗରାଜ ଉପରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶକ୍ର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମୂହକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖିଲେ।
ଚକାର ଶଙ୍ଖନିର୍ଘୋଷଂ ଦିଶଃ ଶବ୍ଦେନ ପୂରଯନ୍ । ମୁମୋଚ ଶରସଂଘାତାନ୍ ସହସ୍ରାଯୁତଶଃ ଶିତାନ୍ ॥ ୫,୩୦.
ସେ ନିଜ ଶଂଖ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଦିଶାକୁ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଦେଲେ, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଝଡ଼ା ଭାବେ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତତୋ ଦିଶୋ ନଭଶ୍ଚୈଵ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶରଶତୈଶ୍ଚିତମ୍ । ମୁମୁଚୁସ୍ତ୍ରିଦଶାଃସର୍ଵେ ହ୍ଯସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରାମ୍ଯନେକଶଃ ॥ ୫,୩୦.
ତାପରେ ଦିଶା ଓ ଆକାଶ ଶତଶଃ ବାଣରେ ଭରିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ।