ଵାଦ୍ଯମାନେଷୁ ତୂର୍ଯେଷୁ ଚାଣୂରେ ଚାତିଵଲ୍ଗତି । ହାହାକାରପରେ ଲୋକେ ହ୍ଯାସ୍ଫୋଟଯତି ମୁଷ୍ଟିକେ
ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜୁଥିଲା, ଚାଣୂର ଉଛ୍ଲାସରେ ନାଚୁଥିଲା, ଲୋକମାନେ ହାହାକାର କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଷ୍ଟିକ ତାଙ୍କର ହାତ ତାଳି ମାଡ଼ୁଥିଲା ।
ଈଷଦ୍ଧସଂତୌ ତୌ ଵୀରୌ ବଲଭଦ୍ର ଜନାର୍ଦନୌ । ଗୋପଵେଷଧରୌ ବାଲୌ ରଂଗଦ୍ଵାରମୁପାଗତୌ
ତାପରେ, ଦୁଇ ଶୂର, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ହାଲୁକା ହସି ସହିତ, ଗୋପାଳ ଭେଷରେ ଏବଂ ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ, ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ ।
ତତଃ କୁଵଲଯାପୀଡୋ ମହାମାତ୍ରପ୍ରଚୋଦିତଃ । ଅଭ୍ଯଧାଵତ ଵେଗେନ ହଂତୁଂ ଗୋପକୁମାରକୌ
ତାପରେ, କୁବଳୟାପୀଡ଼, ମହାମାତ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ଦୁଇ ଗୋପାଳ ଝିଅକୁ ମାରିବାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ଝାପିଲା ।
ହାହାକାରୋ ମହାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ରଂଗମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ବଲଦେଵୋଽନୁଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍
ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ହାହାକାର ହେଲା । ବଳରାମ, ନିଜ ଛୋଟ ଭାଇକୁ ଦେଖି, ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ହଂତଵ୍ଯୋ ହି ମହାଭାଗ ନାଗୋଽଯଂ ଶତ୍ରୁଚୋଦିତଃ
ଏହି ହାତୀଟି, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ନିଶ୍ଚୟ ମାରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ସୋଽଗ୍ରଜେନାଥ ବଲଦେଵେନ ଵୈ ଦ୍ଵିଜ । ସିଂହନାଦଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରେ ମାଧଵଃ ପରଵୀରହା
ଏପରି କଥା ବଡ଼ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର କହିବା ପରେ, ମାଧବ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ, ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଦେଲେ ।
କରେଣ କରମାକୃଷ୍ଯ ତସ୍ଯ କେଶିନିଷୂଦନଃ । ଭ୍ରାମଯାମାସ ତଂ ଶୌରିରୈରାଵତସମଂ ବଲେ
ତାପରେ, କେଶି ନାଶକ ଶୌରି, ନିଜ ହାତରେ ହାତୀର ସୁଣ୍ଡ ଧରି, ଏଇରାବତ ପରି ଶକ୍ତିରେ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ ।
ଈଶୋପି ସର୍ଵଜଗତାଂ ବାଲଲୀଲାନୁସାରତଃ । କ୍ରୀଡିତ୍ଵା ସୁଚିରଂ କୃଷ୍ଣଃ କରିଦଂତପଦାଂତରେ
ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ, ଶିଶୁ ଖେଳ ଅନୁସାରେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହାତୀର ଦାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଖେଳିଲେ ।
ଉତ୍ପାଟ୍ଯ ଵାମଦଂତଂ ତୁ ଦକ୍ଷିଣେନୈଵ ପାଣିନା । ତାଡଯାମାସ ଯଂତାରଂ ତସ୍ଯାସୀଚ୍ଛତଧା ଶିରଃ
ଏପରେ, ଡାହାଣ ହାତରେ ବାମ ଦାନ୍ତ ଉଖାଡ଼ି, ସେ ହାତୀ ଚାଳକକୁ ମାଡ଼ିଲେ, ଯାହାର ମୁଣ୍ଡ ଶତ ଖଣ୍ଡ ହେଇଗଲା ।
ଦକ୍ଷିଣଂ ଦଂତମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ବଲଭଦ୍ରୋ ଽପି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ସ ରୋଷସ୍ତେନ ପାର୍ଶ୍ଵସ୍ଥାନ୍ ଗଜପାଲାନପୋଥଯତ୍
ସେଇ ସମୟରେ, ବଳଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଡାହାଣ ଦାନ୍ତ ଉଖାଡ଼ି, କ୍ରୋଧରେ ପାଖରେ ଥିବା ହାତୀପାଳମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ।
ତତସ୍ତୂତ୍ପ୍ଲୁତ୍ଯ ଵେଗେନ ରୌହିଣେଯୋ ମହାବଲଃ । ଜଘାନ ଵାମପାଦେନ ମସ୍ତକେ ହସ୍ତିନଂ ରୁଷା
ତାପରେ, ରୋହିଣୀନନ୍ଦନ ବଳଶାଳୀ ବଳରାମ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଠି, ବାମ ପାଦରେ ହାତୀର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭାରି କ୍ରୋଧରେ ମାଡ଼ିଲେ ।
ସ ପପାତ ହତସ୍ତେନ ବଲଭଦ୍ରେ ଣ ଲୀଲଯା । ସହସ୍ରାକ୍ଷେଣ ଵଜ୍ରେଣ ତାଡିତଃ ପର୍ଵତୋ ଯଥା
ଏପରି ଭାବେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଖେଳରେ ମାଡ଼ିବାରୁ, ସେ ହାତୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଆଘାତରେ ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ।
ହତ୍ଵା କୁଵଲଯାପୀଡଂ ହସ୍ତ୍ଯାରୋହପ୍ରଚୋଦିତମ୍ । ମଦାସୃଗନୁଲିପ୍ତାଂଗୌ ହସ୍ତିଦଂତଵରାଯୁଧୌ
ହାତୀ ଚାଳକ ଉତ୍ସାହରେ ଆସିଥିବା କୁବଳୟାପୀଡ଼କୁ ମାରି, ରକ୍ତ ଓ ମଦରେ ଲପେଟା ଶରୀର, ହାତୀ ଦାନ୍ତ ହସ୍ତରେ ଧରି—
ମୃଗମଧ୍ଯେ ଯଥା ସିଂହୌ ଗର୍ଵଲୀଲାଵଲୋକିନୌ । ପ୍ରଵିଷ୍ଟୌ ସୁମହାରଂଗଂ ବଲଭଦ୍ର ଜନାର୍ଦନୌ
ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ଯେପରି, ଗର୍ବ ଓ ଖେଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ବଡ଼ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ହାହାକାରୋ ମହାଞ୍ଜଜ୍ଞେ ମହାରଂଗେ ତ୍ଵନଂତରମ୍ । କୃଷ୍ଣୋଽଯଂ ବଲଭଦ୍ରୋ ଯମିତି ଲୋକସ୍ଯ ଵିସ୍ମଯଃ
ବିଶାଳ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଉଠିଲା, ଲୋକେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କହିଲେ, 'ଏହିଏ କୃଷ୍ଣ, ଏହିଏ ବଳଭଦ୍ର!'
ସୋଽଯଂ ଯେନ ହତା ଘୋରା ପୂତନା ବାଲଘାତିନୀ । କ୍ଷିପ୍ତଂ ତୁ ଶକଟଂ ଯେନ ଭଗ୍ନୌ ତୁ ଯମଲାର୍ଜୁନୌ
ଏହିଏ ସେ, ଯିଏ ଭୟଙ୍କର, ଶିଶୁମାନେଂକୁ ମାରୁଥିବା ପୂତନାକୁ ମାରିଦେଇଥିଲେ; ଯିଏ ଗଡ଼ିକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ଯମଳାର୍ଜୁନ ଗଛକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇଥିଲେ।
ସୋଯଂ ଯଃ କାଲିଯଂ ନାଗଂ ମମର୍ଦାରୁହ୍ଯ ଵାଲକଃ । ଧୃତୋ ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନୋ ଯେନ ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ମହାଗିରିଃ
ଏହିଏ ସେ ଛୁଆ, ଯିଏ କାଳିୟ ନାଗ ଉପରେ ଚଢ଼ି ତାକୁ ଦମନ କରିଥିଲେ; ଯିଏ ସପ୍ତ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ଧରିଥିଲେ।
ଅରିଷ୍ଟୋ ଧେନୁକଃ କେଶୀ ଲୀଲଯୈଵ ମହାତ୍ମନା । ନିହତା ଯେନ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତା ଦୃଶ୍ଯତାମେଷ ସୋଽଚ୍ଯୁତଃ
ଅରିଷ୍ଟ, ଧେନୁକ, କେଶୀ—ଏହି ଦୁଷ୍ଟମାନେ—ଏହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମା ଲୀଳାରେ ସହଜରେ ମାରିଦେଇଥିଲେ; ଦେଖ, ଏହିଏ ଅଚ୍ୟୁତ।
ଅଯଂ ଚାସ୍ଯ ମହାବାହୁର୍ବଲଭଦ୍ରୋ ଽଗ୍ରତୋଽଗ୍ରଜଃ । ପ୍ରଯାତି ଲୀଲଯା ଯୋଷିନ୍ମନୋନଯନନଂଦନଃ
ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ବଳଶାଳୀ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର, ଯିଏ ଭଉଣିଁଠାରୁ ବଡ଼, ମଜାରେ ଆଗକୁ ଚାଲୁଛନ୍ତି, ଯିଏ ଝିଅମାନେର ମନ ଓ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରନ୍ତି।
ଅଯଂ ସ କଥ୍ଯତେ ପ୍ରାଜ୍ଞୈଃ ପୁରାଣାର୍ଥଵିଶାରଦୈଃ । ଗୋପାଲୋ ଯାଦଵଂ ଵଂଶଂ ମଗ୍ନମଭ୍ଯଦ୍ଧରିଷ୍ଯତି
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପୁରାଣ ଅର୍ଥରେ ପାରଙ୍ଗତମାନେ କହନ୍ତି, ଏହିଏ ସେ ଗୋପାଳ, ଯିଏ ଏବେ ଅବନତ ଯାଦବ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।
ଅଯଂ ହି ସର୍ଵଲୋକସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋରଖିଲଜନ୍ମନଃ । ଅଵତୀର୍ଣୋ ମହୀମଂଶୋ ନୂନଂ ଭାରହରୋ ଭୁଵଃ
ନିଶ୍ଚୟ, ଏହିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏକ ମହାଂଶ, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଵର୍ଣିତେ ପୌରୈ ରାମେ କୃଷ୍ଣେ ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ । ଉରସ୍ତତାପ ଦେଵକ୍ଯାଃ ସ୍ନେହସ୍ନୁତପଯୋଧରମ୍
ପୁରବାସୀମାନେ ଏଭଳି ଭାବେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦେବକୀଙ୍କ ଭଲପାଇବାରେ ଭିଜା ଅଂଶ ଭାରି ଉତ୍କଣ୍ଠାରେ ଧଡ଼କି ଉଠିଲା।
ମହୋତ୍ସଵମିଵାସାଦ୍ଯ ପୁତ୍ରାନନଵିଲୋକନାତ୍ । ଯୁଵେଵ ଵସୁଦେଵୋଽଭୂଦ୍ଵିହାଯାଭ୍ଯାଗତାଂ ଜରାମ୍
ପୁଅମାନେର ମୁହଁ ଦେଖିବାର ମହାନ ଆନନ୍ଦ ପାଇ, ବସୁଦେବଙ୍କର ବୟସ ମନେ ହେଲା ପୁଣି ଯୁବକ ହେଇଯାଇଛି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଯେପରି ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲା।
ଵିସ୍ତାରିତାକ୍ଷିଯୁଗଲୋ ରାଜାଂତଃପୁରଯୋଷିତାମ୍ । ନାଗରସ୍ତ୍ରୀସମୂହଶ୍ଚ ଦ୍ର ଷ୍ଟୁଂ ନ ଵିରରାମ ତମ୍
ରାଜମହଳର ମହିଳାମାନେ ଦୁଇ ଆଖି ଫାଟିଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ସହରର ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ ଅବିରତ ରହିଲେ।
ସଖ୍ଯଃ ପଶ୍ଯତ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ମୁଖମତ୍ଯରୁଣେକ୍ଷଣମ୍ । ଗଜଯୁଦ୍ଧକୃତାଯାସସ୍ଵେଦାଂବୁକଣିକାଚିତମ୍
ସଖୀମାନେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖ, ତାଙ୍କ ଆଖି ଗଭୀର ଲାଲ୍ ହୋଇଯାଇଛି, ହାତୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧର କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଘାମ ଚୁଆଁ ଲାଗିଛି।
ଵିକାସିଶରଦଂଭୋଜମପଶ୍ଯାମଜଲୋକ୍ଷିତମ୍ । ପରିଭୂଯଂ ସ୍ଥିତଂ ଜନ୍ମ ସଫଲଂ କ୍ରିଯତାଂ ଦୃଶଃ
ଆମେ ତାଙ୍କର ମୁହଁକୁ ଦେଖୁଛୁ, ଯାହା ଶରଦ୍ ରୁତୁର ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି, ପାଣିରେ ଭିଜିଛି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ ଅଛି; ଏହି ଜନ୍ମରେ ଆମ ଆଖି ସଫଳ ହେଉ।
ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଂକଂ ମହଦ୍ଧାମ ବାଲସ୍ଯୈତଦ୍ଵିଲୋକ୍ଯତାମ୍ । ଵିପକ୍ଷକ୍ଷପଣଂ ଵକ୍ଷୋ ଭୁଜଯୁଗ୍ମଂ ଚ ଭାମିନି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଶିଶୁର ମହା ତେଜସ୍ବିତାକୁ ଦେଖ, ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରୁଥିବା ଛାତି ଓ ଦୁଇଟି ହାତକୁ ଦେଖ।
କିଂ ନ ପଶ୍ଯସି ଦୁଗ୍ଧେଂଦୁମୃଣାଲଧଵଲାକୃତିମ୍ । ବଲଭଦ୍ର ମିମଂ ନୀଲପରିଧାନମୁପାଗତମ୍
ତୁମେ କାହିଁକି ଦେଖୁନାହାଁ, ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଦେହ ଦୁଧ, ଚାଁଦ ଓ କମଳ ଡଣ୍ଡା ପରି ଧଳା, ଏବେ ନୀଳ ଛାତା ପିନ୍ଧି ଆସିଛନ୍ତି।
ଵଲ୍ଗତାମୁଷ୍ଟିକେନୈଵ ଚାଣୂରେଣ ତଥା ସଖି । କ୍ରୀଡତୋ ବଲଭଦ୍ର ସ୍ଯ ହରେର୍ହାସ୍ଯଂ ଵିଲୋକ୍ଯତାମ୍
ସଖୀ, ମୁଷ୍ଟିକ ଓ ଚାଣୂର ସହ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ଖେଳୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖ, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ହସ ଦେଖ।
ସଖ୍ଯଃ ପଶ୍ଯତ ଚାଣୂରଂ ନିଯୁଦ୍ଧାର୍ଥମଯଂ ହରିଃ । ସମୁପୈତି ନ ସଂତ୍ଯତ୍ର କିଂ ଵୃଦ୍ଧା ମୁକ୍ତକାରିଣଃ
ସଖୀମାନେ, ଦେଖ—ହରି ଚାଣୂର ସହ କୁସ୍ତି ପାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି; ଏଠାରେ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ—ବଡ଼ମାନେ ଏହାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି କି?