ଯଥା ଚ ମାହିଷଂ ସର୍ପିର୍ଦଧିଚାପ୍ଯୁପହାର୍ଯ ଵୈ । ଗୋପାସ୍ସମାନଯଂତ୍ଵାଶୁ ତଥା ଵାଚ୍ଯାସ୍ତ୍ଵଯା ଚ ତେ
ଯେପରି ମହିଷ ପାଇଁ ଘିଅ ଓ ଦହି ଶୀଘ୍ର ଆଣାଯାଏ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଗୋପମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଆଣିବାକୁ କହିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଇତ୍ଯାଜ୍ଞପ୍ତସ୍ତଦାଽକ୍ରୂରୋ ମହାଭାଗଵତୋ ଦ୍ଵିଜ । ପ୍ରୀତିମାନଭଵତ୍କୃଷ୍ଣଂ ଶ୍ଵୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମୀତି ସତ୍ଵରଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏପରି ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ପରେ, ଅକୃର, ମହାଭାଗବତ ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପରଦିନ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ରାଜାନଂ ରଥମାରୁହ୍ଯ ଶୋଭନମ୍ । ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ ତତଃ ପୁର୍ଯ୍ଯା ମଥୁରାଯା ମଧୁପ୍ରିଯଃ
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି ରାଜାଙ୍କୁ କହି, ସେ ଶୋଭାମୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ମଧୁପ୍ରିୟ ମଥୁରା ପୁରରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । କେଶୀ ଚାପି ବଲୋଦଗ୍ରଃ କଂସଦୂତଃ ପ୍ରଚୋଦିତଃ । କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ନିଧନାକାଂକ୍ଷୀ ଵୃଂଦାଵନମୁପାଗମତ୍
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: କେଶୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ କଂସଙ୍କ ଦୂତ ଭାବେ ପଠାଯାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସ ଖୁରକ୍ଷତଭୂପୃଷ୍ଠସ୍ସଟାକ୍ଷେପଧୁତାଂବୁଦଃ । ଦ୍ରୁତଵିକ୍ରାଂତଚଂଦ୍ରାର୍କମାର୍ଗୋ ଗୋପାନୁପାଦ୍ରଵତ୍
ସେ ତାଙ୍କର ଖୁରରେ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ, ପୁଛ ଘୁଞ୍ଚାଇ ମେଘକୁ ଉଡ଼ାଇ ଦେଉଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପଥରେ ଦୂତି ଦେଉଥିଲେ, ଗୋପମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ହେଷିତଶବ୍ଦେନ ଗୋପାଲା ଦୈତ୍ଯଵାଜିନଃ । ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ଭଯସଂଵିଗ୍ନା ଗୋଵିଂଦଂ ଶରଣଂ ଯଯୁଃ
ତାଙ୍କର ହେଷ୍ଟାର ଶବ୍ଦରେ, ଗୋପ ଓ ଦୈତ୍ୟ ଘୋଡ଼ାର ରକ୍ଷକମାନେ, ଏବଂ ଭୟଭିତ ଗୋପିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ତ୍ରାହିତ୍ରାହୀତି ଗୋଵିଂଦଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେଷାଂ ତତୋ ଵଚଃ । ସତୋଯଜଲଦଧ୍ଵାନଗଂଭୀରମିଦମୁକ୍ତଵାନ୍
‘ବଞ୍ଚାଉ, ବଞ୍ଚାଉ’ ଏହି ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଗୋବିନ୍ଦ ମେଘର ତାଡ଼ିର ଭଳି ଗଭୀର କଣ୍ଠରେ ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ।
ଅଲଂ ତ୍ରାସେନ ଗୋପାଲାଃ କେଶିନଃ କିଂ ଭଯାତୁରୈଃ । ଭଵଦ୍ଭିର୍ଗୋପଜାତୀଯୈର୍ଵୀରଵୀର୍ଯଂ ଵିଲୋପ୍ଯତେ
ଗୋପମାନେ, ଏତେ ଭୟ କାହିଁକି? କେଶୀକୁ ଦେଖି ଏତେ ଭୟ କାହିଁକି? ଗୋପ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ତୁମମାନେ ଭୟରେ ନିଜର ସାହସ ହରାଇ ଯାଉଛ।
କିମନେନାଲ୍ପସାରେଣ ହେଷିତାଟୋପକାରିଣା । ଦୈତେଯବଲଵାହ୍ଯେନ ଵଲ୍ଗତା ଦୁଷ୍ଟଵାଜିନା
ଏହି ନିମ୍ନ ଜୀବ, ଯାହାର ହେଷ୍ଟାରେ କେବଳ ଭୟ ହୁଏ, ଦୈତ୍ୟ ଶକ୍ତିରେ ଚାଲିଥିବା ଦୁଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ା, ଏହାରେ କଣ ଅଛି?
ଏହ୍ଯେହି ଦୁଷ୍ଟ କୃଷ୍ଣୋଽହଂ ପୂଷ୍ଣସ୍ତ୍ଵିଵ ପିନାକଧୃତ୍ । ପାତଯିଷ୍ଯାମି ଦଶନାନ୍ଵଦନାଦଖିଲାଂସ୍ତଵ
ଆସ, ଆସ, ଦୁଷ୍ଟ! ମୁଁ କୃଷ୍ଣ, ପୂଷ୍ଣ ପାଇଁ ପିନାକଧାରୀ ଭଳି; ତୋ ମୁଁହରୁ ସମସ୍ତ ଦାନ୍ତକୁ ମୁଁ ଫେଲିଦେବି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽସ୍ଫୋଟ୍ଯ ଗୋଵିଂଦଃ କେଶିନସ୍ସଂମୁଖଂ ଯଯୌ । ଵିଵୃତାସ୍ଯଶ୍ଚ ସୋପ୍ଯେନଂ ଦୈତେଯାଶ୍ଵ ଉପାଦ୍ରଵତ୍
ଏପରି କହି ହାତ ତାଳି ଦେଇ, ଗୋବିନ୍ଦ କେଶୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ; ଦୈତ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲି ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା।
ବାହୁମାଭୋଗିନଂ କୃତ୍ଵା ମୁଖେ ତସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନଃ । ପ୍ରଵେଶଯାମାସ ତଦା କେଶିନୋ ଦୁଷ୍ଟଵାଜିନଃ
ଜନାର୍ଦନ ନିଜ ବାହୁକୁ ଅଜଗର ଭଳି କରି, ଦୁଷ୍ଟ କେଶୀ ଘୋଡ଼ାର ମୁଁହ ଭିତରେ ଦେଇଦେଲେ।
କେଶିନୋ ଵଦନଂ ତେନ ଵିଶତା କୃଷ୍ଣବାହୁନା । ଶାତିତା ଦଶନାଃ ପେତୁଃ ସିତାବ୍ଭ୍ରାଵଯଵା ଇଵ
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାହୁ କେଶୀଙ୍କ ମୁଁହ ଭିତରକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଓ ଧଳା ମେଘ ଖଣ୍ଡ ଭଳି ପଡ଼ିଗଲା।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵଵୃଧେ ବାହୁଃ କେଶିଦେହଗତୋ ଦ୍ଵିଜ । ଵିନାଶାଯ ଯଥା ଵ୍ଯାଧିରାସଂଭୂତେରୁପେକ୍ଷିତଃ
ଦ୍ୱିଜ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବାହୁ କେଶୀଙ୍କ ଦେହ ଭିତରେ ଯିବା ପରେ ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଲା, ଯେପରି ଅନ୍ୟମାନେ ଅବହେଳା କଲେ ରୋଗ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଵିପାଟିତୋଷ୍ଠୋ ବହୁଲଂ ସଫେନଂ ରୁଧିରଂ ଵମନ୍ । ସୋକ୍ଷିଣୀ ଵିଵୃତେ ଚକ୍ରେ ଵିଶିଷ୍ଟେ ମୁକ୍ତବଂଧନେ
ତାଙ୍କର ଓଠ ଫାଟିଯାଇଥିଲା, ଫେନ ମିଶିତ ରକ୍ତ ବହୁତ ବେମାନେ ମୁହଁରୁ ବାହାରିଲା; ଚକ୍ଷୁ ଘୂରିଯାଇଥିଲା, ମୁହଁ ଓ ଜିବ୍ହା ଖୋଲି ରହିଥିଲା, ବନ୍ଧନ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଚେହେରା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଜଘାନ ଧରଣୀଂ ପାଦୈଶ୍ଶକୃନ୍ମୂତ୍ରଂ ସମୁତ୍ସୃଜନ୍ । ସ୍ଵେଦାର୍ଦ୍ର ଗାତ୍ରଶ୍ଶାଂତଶ୍ଚ ନିର୍ଯତ୍ନସ୍ସୋଽଭଵତ୍ତଦା
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପା ଦେଇ ଶକ୍ର ଓ ମୁତ୍ର ଛାଡିଦେଲା; ଶରୀର ଘମରେ ଭିଜିଗଲା, ଶାନ୍ତ ଓ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଗଲା।
ଵ୍ଯାଦିତାସ୍ଯମହାରଂଧ୍ରସ୍ସୋଽସୁରଃ କୃଷ୍ଣବାହୁନା । ନିପାତିତୋ ଦ୍ଵିଧା ଭୂମୌ ଵୈଦ୍ଯୁତେନ ଯଥା ଦ୍ରୁମଃ
ଏହି ଦାନବ, ମୁହଁ ଓ ବଡ଼ ଗହ୍ବର ଖୋଲି ରହିଥିଲା, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ହାତରେ ଆଘାତ ପାଇ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଗଲା, ବିଜୁଳି ଆଘାତରେ ଗଛ ଭାଗିଯାଇଥିବା ପରି।
ଦ୍ଵିପାଦେ ପୃଷ୍ଠପୁଚ୍ଛାର୍ଦ୍ଧେ ଶ୍ରଵଣୈକାକ୍ଷିନାସିକେ । କେଶିନସ୍ତେ ଦ୍ଵିଧା ଭୂତେ ଶକଲେ ଦ୍ଵେ ଵିରେଜତୁଃ
ଘୋଡ଼ାର ଦୁଇଟି ପା, ପିଠ ଓ ପୁଛର ଅର୍ଦ୍ଧ, ଏକ କାନ, ଏକ ଆଖି ଓ ଏକ ନାକ, ଦୁଇ ଭାଗରେ ଭାଗିଯିବା ପରେ, ଦୁଇ ଟି ଅଂଶ ଚମକୁଥିଲା।
ହତ୍ଵା ତୁ କେଶିନଂ କୃଷ୍ଣୋ ଗୋପଲୈର୍ମୁଦିତୈର୍ଵୃତଃ । ଅନାଯସ୍ତତନୁସ୍ସ୍ଵସ୍ଥୋ ହସଂସ୍ତତ୍ରୈଵ ତସ୍ଥିଵାନ୍
କେଶୀକୁ ମାରିଦେବା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ଖୁସି ଗୋପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ଶରୀର ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ଓ ମନ ଶାନ୍ତ, ହସୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ତତୋ ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚ ଗୋପାଶ୍ଚ ହତେ କେଶିନି ଵିସ୍ମିତାଃ । ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପୁଂଡରୀକାକ୍ଷମନୁରାଗମନୋରମମ୍
ତାପରେ ଗୋପି ଓ ଗୋପମାନେ, କେଶୀର ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ, ଯାହା ଭଲପାଇବାରେ ମନୋହର, ସ୍ତୁତି କରିଲେ।
ଅଥାହାଂତର୍ହିତୋ ଵିପ୍ର ନାରଦୋ ଜଲଦେ ସ୍ଥିତଃ । କେଶିନଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହର୍ଷନିର୍ଭରମାନସଃ
ତାପରେ ମୁଁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାରଦ, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ଦଢ଼ି ଥିଲି, କେଶୀକୁ ମୃତ ଦେଖି, ମୋ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା।
ସାଧୁସାଧୁ ଜଗନ୍ନାଥ ଲୀଲଯୈଵ ଯଦଚ୍ଯୁତ । ନିହତୋଽଯଂ ତ୍ଵଯା କେଶୀ କ୍ଲେଶଦସ୍ତ୍ରିଦିଵୌକସାମ୍
ଯଗନ୍ନାଥ, ଭଲ କାମ କରିଛ! ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମର ଲୀଳା ଦ୍ୱାରା କେଶୀ, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବମାନେ ଦୁଃଖ ପାଉଥିଲେ, ସେ ତୁମେ ମାରିଦେଲା।
ଯୁଦ୍ଧୋତ୍ସୁକୋହମତ୍ଯର୍ଥଂ ନରଵାଜିମହାହଵମ୍ । ଅଭୂତପୂର୍ଵମନ୍ଯତ୍ର ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସ୍ଵର୍ଗାଦିହାଗତଃ
ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମଣିଷ ଓ ଘୋଡ଼ାର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ।
କର୍ମାଣ୍ଯଽତ୍ରାଵତାରେ ତେ କୃତାନି ମଧୁସୂଦନ । ଯାନି ତୈର୍ଵିସ୍ମିତଂ ଚେତସ୍ତୋଷମେତେନ ମେ ଗତମ୍
ମଧୁସୂଦନ, ଏହି ଅବତାରରେ ତୁମେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟମାନେ, ମୋ ମନକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଛି।
ତୁରଂଗସ୍ଯାସ୍ଯ ଶକ୍ରୋପି କୃଷ୍ଣ ଦେଵାଶ୍ଚ ବିଭ୍ଯତି । ଧୁତକେସରଜାଲସ୍ଯ ହ୍ରେଷତୋଽଭ୍ରାଵଲୋକିନଃ
ଏହି ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖି, ମେଘ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ, କେଶର ହଲାଇ ହୁଁହୁଁ କରୁଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ଡରିଯାଇଥିଲେ, କୃଷ୍ଣ।
ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଯୈଷ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ହତଃ କେଶୀ ଜନାର୍ଦନ । ତସ୍ମାତ୍କେଶଵନାମ୍ନା ତ୍ଵଂ ଲୋକେ ଖ୍ଯାତୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ କେଶୀକୁ ମାରିଦେଲା, ତେଣୁ ତୁମେ ଲୋକରେ 'କେଶବ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯସ୍ତୁ ତେ ଗମିଷ୍ଯାମି କଂସଯୁଦ୍ଧେଽଧୁନା ପୁନଃ । ପରଶ୍ଵୋଽହଂ ସମେଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଯା କେଶିନିଷୂଦନ
ତୁମେ ଭଲ ରୁହ; ମୁଁ ଏବେ ଯାଉଛି, କଂସ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁନି ଆସିବି; ଆସନ୍ତାକାଲି ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି, କେଶୀ ନିଃସୂଦନ।
ଉଗ୍ରସେନସୁତେ କଂସେ ସାନୁଗେ ଵିନିପାତିତେ । ଭାରାଵତାରକର୍ତ୍ତା ତ୍ଵଂ ପୃଥିଵ୍ଯା ପୃଥିଵୀଧର
ଉଗ୍ରସେନଙ୍କର ପୁଅ କଂସ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବାକୁ, ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରିବା।
ତତ୍ରାନେକପ୍ରକାରାଣି ଯୁଦ୍ଧାନି ପୃଥିଵୀକ୍ଷିତାମ୍ । ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯାନି ମଯା ଯୁଷ୍ମତ୍ପ୍ରଣୀତାନି ଜନାର୍ଦନ
ସେଠାରେ, ତୁମେ ନେତୃତ୍ୱ କରିଥିବା ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧ, ପୃଥିବୀରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୁଁ ସେମାନେ ଦେଖିବି।
ସୋଽହଂ ଯାସ୍ଯାମି ଗୋଵିଂଦ ଦେଵକାର୍ଯଂ ମହତ୍କୃତମ୍ । ତ୍ଵଯୈଵ ଵିଦିତଂ ସର୍ଵଂ ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ଵ୍ରଜାମ୍ଯହମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଯାଉଛି, ଗୋବିନ୍ଦ; ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ କାମ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି। ସବୁ କଥା ତୁମେ ଜାଣିଛ; ଭଲ ହେଉ, ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଉଛି।