ଯଵାମ୍ବୁନା ଚ ଦେଵାନାଂ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧାନଵିତ୍ । ସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧଧୂପଦୀପାଂଶ୍ଚ ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି
ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯବ ଜଳରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଫୁଲମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ପିତୄଣାମପସଵ୍ଯଂ ତତ୍ ସର୍ଵମେଵୋପକଲ୍ପଯେତ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାଞ୍ଚ ତତଃପ୍ରାପ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଭାନ୍ ଦ୍ଵିଧାକୃତାନ୍
ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପସବ୍ୟ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଦୁଇଭାଗ କରାଯାଇଥିବା ଦର୍ଭା ଦେବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵଂ ପିତୄଣାନ୍ତୁ କୃର୍ଯାଚ୍ଚାଵାହନଂ ବୁଧଃ । ତିଲାମ୍ବୁନା ଚାପସଵ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯାଦିକଂ ନୃପ
ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ବୁଦ୍ଧିମାନ କରିବା ଉଚିତ; ତିଳ ଜଳରେ ଅପସବ୍ୟ ଭାବରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
କାଲେ ତତ୍ରାତିଥିଂ ପ୍ରାପ୍ତମନ୍ନକାମଂ ନୃପାଧ୍ଵଗମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣୈରଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ କାମଂ ତମପି ଭୋଜଯେତ୍
ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଅତିଥି, ଅନ୍ନ ଚାହିଁ ଆସିଥାଏ, ରାଜା କିମ୍ବା ଯାତ୍ରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯୋଗିନୋ ଵିଵିଧୈ ରୂପୈର୍ନରାଣାମୁପକାରିଣଃ । ଭ୍ରମନ୍ତି ପୃଥିଵୀମେତାମଵିଜ୍ଞାତସ୍ଵରୂପିଣାଃ
ଯୋଗୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର କରି, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଅଜଣା ରହିଥାଏ।
ସ୍ମାଦଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେଽତିଥିଂ ବୁଧଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧକ୍ରିଯାଫଲଂ ହନ୍ତି ନରେନ୍ଦ୍ରାପୂଜିତୋଽତିଥିଃ
ତେଣୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ରାଜା, ଅତିଥି ସମ୍ମାନିତ ନହେଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ଫଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଜୁହୁଯାଦ୍ ଵ୍ଯଞ୍ଜନକ୍ଷାରଵର୍ଜମନ୍ନଂ ତତୋଽନଲେ । ଅନୁଜ୍ଞାତୋ ଦ୍ରିଜୈସ୍ତୈସ୍ତୁ ତ୍ରିକୃତ୍ଵଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଅନ୍ନକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦେବା ଉଚିତ; ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତିନିଥର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନଯେ କଵ୍ଯଵାହାଯ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାଦୌ ନୃପାହୁତିଃ । ସୋମାଯ ଵୈ ପିତୃମତେ ଦାତଵ୍ଯା ତଦନନ୍ତରମ୍
ପ୍ରଥମେ, ଅଗ୍ନିକୁ କବ୍ୟବାହା ଭାବରେ 'ସ୍ୱାହା' କହି ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ; ପରେ, ପିତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସୋମକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵୈଵସ୍ଵତାଯ ଚୈଵାନ୍ଯା ତୃତୀଯା ଦୀଯତେ ତତଃ । ହୁତାଵଶିଷ୍ଟମଲ୍ପାନ୍ନଂ ପିତୃପାତ୍ରେଷୁ ନିର୍ଵପେତ୍
ତାପରେ, ତୃତୀୟ ଅହୁତି ବୈବସ୍ୱତକୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଅହୁତି ପରେ ଅଳ୍ପ ଅନ୍ନ ଯେଉଁଠି ରହିଯାଏ, ସେହି ଅନ୍ନକୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତତୋଽନ୍ନଂ ମୁଷ୍ଟମତ୍ଯର୍ଥମଭୀଷ୍ଟମତିସଂସ୍କୃତମ୍ । ଦତ୍ତ୍ଵା ଜୁଷଧ୍ଵମିଚ୍ଛାତୋ ଵାଚ୍ଯମେତଦନିଷ୍ଠୁରମ୍
ତାପରେ, ଭଲଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଏକ ମୁଷ୍ଟି ଅନ୍ନ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ; ଦେଇ ହେଲା ପରେ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କିଛି କହିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଦୁଃଖଦାୟକ ଭାବରେ ନୁହେଁ।
ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତୈଶ୍ଚ ତଚ୍ଚିତ୍ତୈର୍ମୌନିଭିଃ ସୁମୁଖୈଃ ସୁଖମ୍ । ଅକ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯତା ଚାତ୍ଵରତା ଦେଯଂ ତେନାପି ଭକ୍ତିତଃ
ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ, ମୃଦୁ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ମୁଖ ଥିବା ତପସ୍ୱୀମାନେ ସୁଖରେ ଭୋଜନ କରିବେ; ଏହା ଭକ୍ତି ସହିତ, କ୍ରୋଧ ଛାଡି ଏବଂ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।
ରକ୍ଷୋଘ୍ନମନ୍ତ୍ରପଠନଂ ଭୂମେରାସ୍ତରଣଂ ତିଲୈଃ । କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯେଯାଃ ସ୍ଵପିତରସ୍ତ ଏଵ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା, ପୃଥିବୀରେ ତିଳ ଛିଟିବା, ଏବଂ ପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ମମ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଵିପ୍ରଦେହେଷୁ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଜି ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ମମ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ହୋମାପ୍ଯାଯିତମୂର୍ତଯଃ
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ଯେଉଁମାନେ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଆଜି ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ପିଷ୍ଡେନ ମଯା ଦତ୍ତେନ ଭୂତଲେ
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଦିଆ ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ମେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଯୈତତ୍ସମୁଦାହୃତମ୍
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ମୋର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି ତାହା ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ମାତାମହସ୍ତୃପ୍ତିମୁପୈତୁ ତସ୍ଯ ତଥା ପିତା ତସ୍ଯ ପିତା ତତୋଽନ୍ଯଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦେଵାଃ ପରମାଂ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତୁ ଚ ଯାତୁଧାନାଃ
ମୋର ମାତାମହ, ତାଙ୍କର ପିତା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପିତା, ତୃପ୍ତି ପାଉ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୃପ୍ତି ପାଉ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଭୂତମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉ।
ଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରୋ ହଵ୍ଯସମସ୍ତକଵ୍ଯ-ଭୋକ୍ତାଵ୍ଯଯାତ୍ଵା ହରୀରୀଶ୍ଵରୋଽତ୍ର । ତତ୍ସନ୍ନିଧାନାଦପଯାନ୍ତୁ ସଦ୍ଯୋ ରକ୍ଷାଂସ୍ଯଶେଷାଣ୍ଯସୁରାଶ୍ଚ ସର୍ଵୈ
ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ସମସ୍ତ ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟର ଭୋକ୍ତା, ଅବିନାଶୀ ହରି ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅସୁରମାନେ ଏଠାରୁ ସତ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
ତୃପ୍ତିଷ୍ଵେତେଷୁ ଵିକିରେଦନ୍ନଂ ଵିପ୍ରେଷୁ ଭୂତଲେ । ଦଦ୍ଯାଦାଚମନାର୍ଥାଯ ତେବ୍ଯୋ ଵାରି ସକୃତ୍ସକୃତ୍
ଏମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଇଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଛିଟିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଚମନ ପାଇଁ ପାଣି ବାରମ୍ବାର ଦେବା ଉଚିତ।
ସୁତୃପ୍ତୈସ୍ତୈରନୁଜ୍ଞାତଃ ସର୍ଵେଣାନ୍ନେନ ଭୂତଲେ । ସତିଲେନ ତତଃ ପିମ୍ଡାନ୍ ସମ୍ଯଗ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସମାହିତଃ
ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନୁମତି ଦେଇଲେ, ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ, ତିଳ ମିଶା ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ।
ପିତୃତୀର୍ଥେନ ସତିଲଂ ତଥୈଵ ସଲିଲାଞ୍ଜଲିମ୍ । ମାତାମହେଭ୍ଯସ୍ତେନୈଵ ପିଣ୍ଡାଂସ୍ତୀର୍ଥେନ ନିର୍ଵପେତ୍
ପିତୃତୀର୍ଥର ଜଳ ଓ ତିଳ ମିଶାଇ, ଏହି ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମାତାମହମାନେ ପାଇଁ ଆଞ୍ଜଳି ଓ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ।
ଦୀକ୍ଷିଣାଗ୍ରେଷୁ ଦର୍ଭେଷୁ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦିପୂଜିତମ୍ । ସ୍ଵପିତ୍ରେ ପ୍ରଥମଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦଦ୍ଯାଦୁଚ୍ଛିଷ୍ଟସନ୍ନିଧୌ
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଦର୍ଭା ଉପରେ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା ସଜାଇ, ନିଜ ପିତାକୁ ପ୍ରଥମେ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଉଚିତ, ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟ ସାକ୍ଷୀରେ।
ପିତାମହାଯ ଚୈଵାନ୍ଯଂ ତତ୍ପିତ୍ରେ ଚ ତଥାପରମ୍ । ଦର୍ଭଭୂଲେ ଲେପଭୁଜଃ ପ୍ରୀଣଯେଲ୍ଲେପଘର୍ଷଣୈଃ
ପିତାମହଙ୍କୁ ଏକ ପିଣ୍ଡ ଦେବା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପିତାକୁ ଅନ୍ୟ ଏକ; ଦର୍ଭା ଭୂମିରେ ଲେପ ଓ ଘର୍ଷଣ କରି, ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ପିଣ୍ଡୈର୍ମାତାମହାଂସ୍ତଦ୍ଵଦ୍ ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯାଦିସଂଯୁତୈଃ । ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯାଣାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚାଚମନଂ ତତଃ
ଏହିପରି, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳା ସହିତ ପିଣ୍ଡ ମାତାମହମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ; ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜା କରି, ପରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚମନ ପାଇଁ ପାଣି ଦେବା ଉଚିତ।
ପିତୃଭ୍ଯଃ ପ୍ରଥମଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ତନ୍ମନସ୍କୋ ନରେଶ୍ଵର । ସୁସ୍ଵଧେତ୍ଯାଶିଷା ଯୁକ୍ତାଂ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ଚ ଦିକ୍ଷିଣାମ୍
ପ୍ରଥମେ, ଭକ୍ତି ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ, ରାଜା, ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭାବେ, 'ସୁସ୍ୱଧେ' ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂ ତେଭ୍ଯୋ ଵାଚଯେଦ୍ଵୈଶ୍ଵଦେଵିକାନ୍ । ପ୍ରୀଯନ୍ତାମିହ ଯେ ଵିଶ୍ଵେଦେଵାସ୍ତେନ ଇତୀରଯେତ୍
ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ବିଶ୍ୱଦେବ ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା ଉଚିତ, 'ଏଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।
ତଥେତି ଚୋକ୍ତେ ତୈର୍ଵିପ୍ରୈଃ ପ୍ରାର୍ଥନୀଯାସ୍ତଥାଶିଷଃ । ପଶ୍ଵାଦ୍ଵିସର୍ଜଯେଦ୍ ଦିଵାନ୍ ପୂର୍ଵଂ ପିତ୍ର୍ଯାନ୍ମହୀପତେ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ 'ତଥା' କହିଲେ, ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିବା ଉଚିତ; ଗୋମାନେ ଦିଆଯିବା ପୂର୍ବରୁ, ରାଜା, ପିତୃମାନେ ପ୍ରଥମେ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ।
ମାତାମହାନାମପ୍ଯେଵଂ ସହ ଦେଵୈଃ କ୍ରମଃ ସ୍ମୃତଃ । ଭୋଜନେ ଜ ଣ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ଦାନେ ତଦ୍ଵଦ୍ଵିସର୍ଜନେ
ଏହି କ୍ରମ ମାତାମହମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଛି; ଭୋଜନ, ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଏବଂ ବିଦାୟରେ ଏହିପରି କ୍ରମ ଅନୁସରିତ ହୁଏ।
ଆପାଦଶୌଚନାତ୍ ପୂର୍ଵଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଦେଵଦ୍ଵିଜନ୍ମସୁ । ଵିସର୍ଜନଂ ତୁ ପ୍ରଥମଂ ପୈତ୍ରମାତାମହେଷୁ ଵୈ
ଦେବତା ଓ ଦ୍ୱିଜନ୍ମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୃତ୍ୟ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଣ୍ଡୁଠୁ ପାଉଁଯାଏ ପରିସ୍କାର ହେବା ଦରକାର; ଏବଂ ପିତୃପୁରୁଷ ଓ ମାତାମହଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
ଵିସର୍ଜଯେତ୍ ପ୍ରୀତିଵଚଃ ସମ୍ମାନାଭ୍ଯଚିତାଂସ୍ତତଃ । ନିଵର୍ତ୍ତେତାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତ ଆଦ୍ଵାରଂ ତାନନୁଵ୍ରଜେତ୍
ସମ୍ମାନ ଓ ପ୍ରେମର ଶବ୍ଦ ଦେଇ ସେମାନେଠାରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ସେମାନେ ଦ୍ୱାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯିବାକୁ ଅନୁସରଣ କରି ଦୂରେ ଯିବା ଯୋଗ୍ୟ।