ଗିରିମୂର୍ଦ୍ଧନି କୃଷ୍ଣୋଽପି ଶୈଲୋଽହମିତି ମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ । ବୁଭୁଜେଽନ୍ନଂ ବହୁ ତଦା ଗୋପଵର୍ଯ୍ଯାହୃତଂ ଦ୍ଵିଜ ।। ୫-୧୦-
ପାହାଡ଼ ଶିଖରରେ କୃଷ୍ଣ ନିଜକୁ 'ମୁଁ ପାହାଡ଼' ବୋଲି ଦେଖାଇଲେ ଓ ଗୋପମାନେ ଆଣିଥିବା ବହୁତ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କଲେ।
ଅନ୍ଯେନ କୃଷ୍ଣୋ ରୂପେଣ ଗୋପୈଃ ସହ ଗିରେଃ ଶିରଃ । ଅଧିରୁହ୍ଯାର୍ଚ୍ଚଯାମାସ ଦ୍ରିତୀଯାମାତ୍ମନସ୍ତନୁମ୍ ।। ୫-୧୦-
ଅନ୍ୟ ରୂପ ନେଇ କୃଷ୍ଣ ଗୋପମାନେ ସହିତ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଚଢ଼ି ନିଜ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦେହ ଦେଖାଇ ପାହାଡ଼କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନଂ ଗତେ ତସ୍ମିନ୍ ଗୋପା ଲବ୍ଧ୍ଵା ତତୋ ଵରାନ୍ । କୃତ୍ଵା ଗିରିମଖଂ ଗୋଷ୍ଠଂ ନିଜମଭ୍ଯାଯଯୁଃ ପୁନଃ ।। ୫-୧୦-
ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଗୋପମାନେ ଦେବତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଯିବା ପରେ ପାହାଡ଼କୁ ନିଜ ଗୋଷ୍ଠର ଭାବରେ କରି, ପୁନି ନିଜ ଗାଁକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ମଖେ ପ୍ରତିହତେ ଶକ୍ରୋ ମୈତ୍ରେଯାତିରୁଷାନ୍ଵିତଃ । ସଂଵର୍ତ୍ତକଂ ନାମ ଗଣଂ ତୋଯଦାନାମଥାଽବ୍ରଵୀତ୍
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ ହେଲା, ଶକ୍ର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଭରି, ମୈତ୍ରେୟ, ସମ୍ବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ବର୍ଷା ମେଘମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଭୋଭୋ ମେଘା ନିଶମ୍ଯୈତଦ୍ଵଚନଂ ଗଦତୋ ମମ । ଆଜ୍ଞାନଂତରମେଵାଶୁ କ୍ରିଯତାମଵିଚାରିତମ୍
ଓ ମେଘମାନେ, ମୋର କଥା ଶୁଣିବା ପରେ, ମୋର ଆଜ୍ଞାକୁ ବିଚାର ନ କରି, ତୁରନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ନଂଦଗୋପସ୍ସୁଦୁର୍ବୁଦ୍ଧିର୍ଗୋପୈରନ୍ଯୈସ୍ସହାଯଵାନ୍ । କୃଷ୍ଣାଶ୍ରଯଂ ବଲାଧ୍ମାତୋ ମଖଭଂଗମଚୀକରତ୍
ନନ୍ଦ ଗୋପ, ଅତି ଅବିବେକୀ, ଅନ୍ୟ ଗୋପମାନେ ସହିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆତ୍ମବଳ ପାଇ, ଯଜ୍ଞକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।
ଆଜୀଵୋ ଯାଃ ପରସ୍ତେଷାଂ ଗାଵସ୍ତସ୍ଯ ଚ କାରଣମ୍ । ତାଗାଵୋ ଵୃଷ୍ଟିପାତେନ ପୀଡ୍ଯନ୍ତାଂ ଵଚନାନ୍ମମ
ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଗାଁ ଓ ଗାଈ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏହି କାରଣରୁ, ମୋର ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ଗାଈମାନେ ବର୍ଷାରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉ।
ଅହମପ୍ଯଦ୍ରି ଶୃଂଗାଭଂ ତୁଂଗମାରୁହ୍ଯ ଵାରଣମ୍ । ସାହାଯ୍ଯଂ ଵଃ କରିଷ୍ଯାମି ଵାଯ୍ଵମ୍ବୂତ୍ସର୍ଗଯୋଜିତମ୍
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରକୁ, ହାତୀ ପରି, ଚଢ଼ିବି; ତୁମେ ବାୟୁ ଓ ଜଳ ବର୍ଷା କରିବାରେ, ମୁଁ ସହଯୋଗ କରିବି।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଇତ୍ଯାଜ୍ଞପ୍ତାସ୍ତତସ୍ତେନ ମୁମୁଚୁସ୍ତେ ବଲାହକାଃ । ଵାତଵର୍ଷଂ ମହାଭୀମମଭାଵାଯ ଗଵାଂ ଦ୍ଵିଜ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏଭଳି ଆଜ୍ଞା ପାଇ, ବର୍ଷା ମେଘମାନେ ଭୟଙ୍କର ପବନ ଓ ବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଯାହାରେ ଗାଈମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଓ ଦ୍ୱିଜ।
ତତଃ କ୍ଷଣେନ ପୃଥିଵୀ କକୁଭଓଁବରମେଵ ଚ । ଏକଂ ଧାରାମହାସାରପୂରେଣନାଭଵନ୍ମୁନେ
ତାପରେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ପୃଥିବୀ, ଦିଗ୍ବାଲି, ଓ ଆକାଶ, ଏକ ବଡ଼ ବର୍ଷା ଧାରାରେ ଆବୃତ ହେଇଗଲା।
ଵିଦ୍ଯୁଲ୍ଲତାକଷାଘାତତ୍ରସ୍ତୈରିଵ ଘନୈର୍ଘନମ୍ । ନାଦାପୂରିତଦିକ୍ଚକ୍ରୈର୍ଧାରାସାରମପାତ୍ଯତ
ବିଦ୍ୟୁତ ଚମକ ଓ ତୁଣ୍ଡିରେ ଭୟିତ ମେଘମାନେ, ଦିଗ୍ବାଲିରେ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଗଲା, ଓ ବର୍ଷା ଧାରାରେ ଜଳ ବହିଗଲା।
ଅଂଧକାରୀକୃତେ ଲୋକେ ଵର୍ଷଦ୍ଭିରନିଶଂ ଘନୈଃ । ଅଧଶ୍ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ତିର୍ଯକ୍ ଚ ଜଗଦାପ୍ଯମିଵାଭଵତ୍
ଅନବାଦିତ ବର୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅନ୍ଧାର ହେଇଗଲା, ଉପର, ତଳ, ଓ ଚାରିପାଖରେ, ସବୁ କିଛି ଜଳରେ ଡୁବିଗଲା।
ଗାଵସ୍ତୁ ତେନ ପତତା ଵର୍ଷଵାତେନ ଵେଗିନା । ଧୂତାଃ ପ୍ରାଣାଞ୍ଜହୁସ୍ସନ୍ନତ୍ରିକସକ୍ଥିଶିରୋଧରାଃ
ତେଜ ରେ ବର୍ଷା ଓ ପବନରେ ଗାଈମାନେ ଚିହ୍ନ ହେଇ, ପିଠ, ଜଂଘା, ମୁଣ୍ଡ, ଓ ଗଳା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ, ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
କ୍ରୋଡେନ ଵତ୍ସାନାକ୍ରମ୍ଯ ତସ୍ଥୁରନ୍ଯା ମହାମୁନେ । ଗାଵୋ ଵିଵତ୍ସାଶ୍ଚ କୃତା ଵାରିପୂରେଣ ଚାପରାଃ
କିଛି ଗାଈ ନିଜ ଛାଉମାନେକୁ କୋଳରେ ରଖି ଦୃଢ଼ ହେଇ ଦାଉଁଥିଲେ, ମହାମୁନି; ଅନ୍ୟ ଗାଈମାନେ ଛାଉଠୁ ଅଲଗା ହୋଇ, ବଡ଼ ବର୍ଷାରେ ଭାସିଗଲେ।
ଵତ୍ସାଶ୍ଚ ଦୀନଵଦନା ଵାତକଂପିତକଂଧରାଃ । ତ୍ରାହିତ୍ରାହୀତ୍ଯଲ୍ପଶବ୍ଦାଃ କୃଷ୍ଣମୂଚୁରିଵାତୁରାଃ
ଛାଉମାନେ ଦୁଃଖିତ ମୁହଁ ଓ ପବନରେ କମ୍ପିତ ଗଳା ନେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ମନେ ମନେ ଦୟା କରିବାକୁ ଅତି କମ୍ ଶବ୍ଦରେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ତତସ୍ତଦ୍ଗୋକୁଲଂ ସର୍ଵଂ ଗୋଗୋପୀଗୋପସଂକୁଲମ୍ । ଅତୀଵାର୍ତ୍ତଂ ହରିର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୈତ୍ରେଯାଚିଂତଯତ୍ତଦା
ସମସ୍ତ ଗୋକୁଳ, ଗାଈ, ଗୋପ, ଓ ଗୋପୀମାନେ ଦୁଃଖରେ ଦେଖି, ହରି ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ମୈତ୍ରେୟ।
ଏତତ୍କୃତଂ ମହେଂଦ୍ରେ ଣ ମଖଭଂଗଵିରୋଧିନା । ତଦେତଦଖିଲଂ ଗୋଷ୍ଠଂ ତ୍ରାତଵ୍ଯମଧୁନା ମଯା
ଏହା ମହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗକୁ ବିରୋଧ କରି କରାଯାଇଛି; ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଗୋଷ୍ଠକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଉଛି।
ଇମମଦ୍ରି ମହଂ ଧୈର୍ଯାଦୁତ୍ପାଟ୍ଯୋରୁଶିଖାଘନମ୍ । ଧାରଯିଷ୍ଯାମି ଗୋଷ୍ଠସ୍ଯ ପୃଥୁଚ୍ଛତ୍ରମିଵୋପରି
ମୁଁ ଦୃଢ଼ତାରେ ଏହି ବଡ଼ ପାହାଡ଼, ଘନ ଶିଖର ସହିତ, ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ଗୋଷ୍ଠ ଉପରେ ବଡ଼ ଛତା ପରି ଧରିବି।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଇତି କୃତ୍ଵାମତିଂ କୃଷ୍ଣୋ ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନମହୀଧରମ୍ । ଉତ୍ପାଟ୍ଯୈକକରେଣୈଵ ଧାରଯାମାସ ଲୀଲଯା
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, କୃଷ୍ଣ ଏକ ହାତରେ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ ଲୀଳାରେ ଧରି ରଖିଲେ।
ଗୋପାଂଶ୍ଚାହ ହସଞ୍ଛୌରିସ୍ସମୁତ୍ପାଟିତଭୂଧରଃ । ଵିଶଧ୍ଵମତ୍ରତ୍ଵରିତାଃ କୃତଂ ଵର୍ଷନିଵାରଣମ୍
ପାହାଡ଼ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, କୃଷ୍ଣ ହସି ଗୋପମାନେକୁ କହିଲେ: 'ତୁରନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସ, ବର୍ଷା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି।'
ସୁନିଵାତେଷୁ ଦେଶ୍ଷୋଉ! ଯଥା ଜୋଷମିହାସ୍ଯତାମ୍ । ପ୍ରଵିଶ୍ଯତାଂ ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ଗିରିପାତାଚ୍ଚ ନିର୍ଭଯୈଃ
ଏହି ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନଗୁଡିକରେ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ ରୁହିପାରିବା; ଭୟ କରିବାକୁ ପଡିବନି, ପାହାଡ଼ର ତଳକୁ ଯିବାରେ ଭୟ ନାହିଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେନ ତେ ଗୋପା ଵିଵିଶୁର୍ଗୋଧନୈସ୍ସହ । ଶକଟାରୋପିତୈର୍ଭାଂଡୈର୍ଗୋପ୍ଯଶ୍ଚାସାରପୀଡିତାଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଗୋପମାନେ ଗୋଧନ ସହିତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଗୋପୀମାନେ ଶକଟରେ ଜିନିଷ ରଖି, ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଗଲେ।
କୃଷ୍ଣୋପି ତଂ ଦଧାରୈଵ ଶୈଲମତ୍ଯଂତନିଶ୍ଚଲମ୍ । ଵ୍ରଜୌକଵାସିଭିର୍ହର୍ଷଵିସ୍ମିତାକ୍ଷୈର୍ନିରୀକ୍ଷିତଃ
କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାହାଡ଼କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଡ଼ିଗ ଭାବରେ ଧରି ରଖିଲେ; ଭ୍ରଜବାସୀମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଦୃଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଗୋପଗୋପୀଜନୈର୍ହୃଷ୍ଟୈଃ ପ୍ରୀତିଵିସ୍ତାରିତେକ୍ଷଣୈଃ । ସଂସ୍ତୂଯମାନଚରିତଃ କୃଷ୍ଣଶ୍ଶୈଲମଧାରଯତ୍
ଗୋପ ଓ ଗୋପୀମାନେ ଆନନ୍ଦରେ, ପ୍ରେମରେ ଆଉ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଦୃଷ୍ଟିରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ; ସେ ପାହାଡ଼କୁ ଧରି ରଖିଥିଲେ।
ସପ୍ତରାତ୍ରଂ ମହାମେଘା ଵଵର୍ଷୁର୍ନଂଦଗୋକୁଲେ । ଇଂଦ୍ରେ ଣ ଚୋଦିତା ଵିପ୍ର ଗୋପାନାଂ ନାଶକାରିଣା
ସାତ ରାତି ଧରି, ବଡ଼ ବଦଳ ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳରେ ବର୍ଷା କରିଲା; ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ବଦଳକୁ ଗୋପମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ଧୃତେ ମହାଶୈଲେ ପରିତ୍ରାତେ ଚ ଗୋକୁଲେ । ମିଥ୍ଯାପ୍ରତିଜ୍ଞୋ ବଲଭିଦ୍ଵାରଯାମାସ ତାନ୍ଘନାନ୍
ଏହାପରେ, ବଡ଼ ପାହାଡ଼କୁ ଉପରେ ଧରି ଗୋକୁଳକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପରେ, ବଳ ଭଙ୍ଗ କରିବା ନିଜେ ଏହି ମିଥ୍ୟା ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଥିବା ବଦଳକୁ ଅଟକାଇ ଦେଲେ।
ଵ୍ଯଭ୍ରେ ନଭସି ଦେଵେଂଦ୍ରେ ଵିତଥାତ୍ମଵଚସ୍ଯଥ । ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ଗୋକୁଲଂ ହୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଵସ୍ଥାନଂ ପୁନରାଗମତ୍
ଆକାଶ ଖୋଲା ହେଲାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କଥା ଅସାର ସାବିତ ହେଲା; ସେ ଆନନ୍ଦିତ ଗୋକୁଳକୁ ଦେଖି, ପୁନି ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ମୁମୋଚ କୃଷ୍ଣୋପି ତଦା ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନମହାଚଲମ୍ । ସ୍ଵସ୍ଥାନେ ଵିସ୍ମିତମୁଖୈର୍ଦୃଷ୍ଟସ୍ତୈସ୍ତୁ ଵ୍ରଜୌକସୈଃ
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ତାହାର ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରଖିଦେଲେ; ଭ୍ରଜବାସୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ମୁହଁରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ। ଧୃତେ ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନେ ଶୈଲେ ପରିତ୍ରାତେ ଚ ଗୋକୁଲେ । ରୋଚଯାମାସ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ପାକଶାସନଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଧରି ଗୋକୁଳକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପରେ, ବଳିଦାନର ନାଥ ଇନ୍ଦ୍ର କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ସୋଽଧିରୁହ୍ଯ ମହାନାଗମୈରାଵତମମିତ୍ରଜିତ୍ । ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନଗିରୌ କୃଷ୍ଣଂ ଦଦର୍ଶ ତ୍ରିଦଶ୍ଶ୍ଵୋରଃ
ସେ ଶତ୍ରୁ ଜୟ କରିଥିବା ବଡ଼ ହାତୀ ଏରାବତ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ଦେବମାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପାହାଡ଼ରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।