ତତଃ କ୍ରୋଧଵ୍ଯଵାଯାଦୀନାଯାସଂ ତୈର୍ଦ୍ଵିଜୈସ୍ସହ । ଯଜମାନୋ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦୋଷସ୍ତତ୍ର ମହାନଯମ୍
ତାପରେ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୋଧ, ଯୌନ କାର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଶ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହାରୁ ବଡ଼ ଦୋଷ ହୁଏ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ନିଯୁକ୍ତୋ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵା ଭୋଜଯିତ୍ଵା ନିଯୁଜ୍ଯ ଚ । ଵ୍ଯଵାଯୀ ରେତସୋ ଗର୍ତ୍ତେ ମଜ୍ଜଯତ୍ଯାତ୍ମନଃ ପିତୄନ୍
ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ନିଯୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୋଜନ କରିବା, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇବା, କିମ୍ବା ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ପରେ, ଯଦି ଯୌନ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତେବେ ସେ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ରେତସର ଗର୍ତ୍ତରେ ତଳେ ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ ପ୍ରଥମମତ୍ରୋକ୍ତଂ ଦ୍ରିଜାଗ୍ର୍ଯାଣଂ ନିମନ୍ତ୍ରଣମ୍ । ଅନିମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଦ୍ଵିଜାନେଵମାଗତାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଯତୀନ୍
ସେହିପରି, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବାପରି, ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ; ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନକରି, ଯତିମାନେ ଆସିଲେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପାଦଶୌଚାଦିନା ଗେହମାଗତାନ୍ ପୂଜଯେଦ୍ ଦ୍ଵିଜାନ୍
ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କୁ ପାଦଧୋଇବା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଵିତ୍ରପାଣିରାଚାନ୍ତାନାସନେଷୂପଵେଶଯେତ୍ । ପିତୄଣାମଯୁଜୋ ଯୁଗ୍ମାନ୍ ଦେଵାନାମିଚ୍ଛଯା ଦ୍ଵିଜାନ୍
ଶୁଧ୍ଧ ହାତରେ, ମୁଁହ ଧୋଇ ସାଫ ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କୁ ଆସନରେ ବସାଇବା ଉଚିତ; ବିନା ବାଧା ଥିବା ପିତୃମାନଙ୍କ ଯୁଗଳ, ଦେବତାମାନେ, ଓ ଦ୍ବିଜମାନେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ।
ଦେଵାନାମେକମେକଂ ଵା ପିତୄଣାଞ୍ଚ ନିଯୋଜଯେତ୍
ଦେବତାମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ, ଏକେକ ଭାବରେ କିମ୍ବା ପ୍ରତିଜନକୁ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଉଚିତ।
ତଥା ମାତାମହଶ୍ଵାଦ୍ଧଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵସମନ୍ଵିତମ୍ । କୁର୍ଵୀତ ଭକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନସ୍ତନ୍ତ୍ରଂ ଵା ଵୈଶ୍ଵଦୈଵିକମ୍
ଏହିପରି, ମାତାମହଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ଭକ୍ତି ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସହିତ ବୈଶ୍ୱଦେବ କ୍ରିୟା ସହ କିମ୍ବା ବୈଶ୍ୱଦେବ ରୀତି ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଙମୁଖାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ ଵିପ୍ରାନ୍ ଦେଵାନାମୁଭଯାତ୍ମକାନ୍ । ପିତୃମାତାମହାନାଞ୍ଚ ଭୋଜଯେଚ୍ଚାପ୍ଯୁଦଙ୍ମୁଖାନ୍
ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନଙ୍କ ଦୁଇ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ପିତୃମାନେ ଓ ମାତାମହଙ୍କୁ ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୃଥକ୍ ତଯୋଃ କେଚିଦାହୁଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ କରଣାଂ ନୃପ । ଏକତ୍ରୈକେନ ପାକେନ ଵଦନ୍ତ୍ଯନ୍ଯେ ମହର୍ଷଯଃ
କିଛି ଲୋକ କହନ୍ତି, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଏହି ଦୁଇଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ କହନ୍ତି, ଏକାଠି ଏକ ପାକରେ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଵିଷ୍ଟରାର୍ଥଂ କୁଶଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସମ୍ପୂଜ୍ଯାର୍ଧ୍ଯଂ ଵିଧାନତଃ । କୁର୍ଯାଦାଵାହନଂ ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦେଵାନାଂ ତଦନୁଜ୍ଞଯା
ବସିବା ପାଇଁ କୁଶ ଦେଇ, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଵାମ୍ବୁନା ଚ ଦେଵାନାଂ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯଂ ଵିଧାନଵିତ୍ । ସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧଧୂପଦୀପାଂଶ୍ଚ ତେଭ୍ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି
ଯେଉଁମାନେ ନିୟମ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯବ ଜଳରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଫୁଲମାଳା, ସୁଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।
ପିତୄଣାମପସଵ୍ଯଂ ତତ୍ ସର୍ଵମେଵୋପକଲ୍ପଯେତ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାଞ୍ଚ ତତଃପ୍ରାପ୍ଯ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦର୍ଭାନ୍ ଦ୍ଵିଧାକୃତାନ୍
ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅପସବ୍ୟ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଦୁଇଭାଗ କରାଯାଇଥିବା ଦର୍ଭା ଦେବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵଂ ପିତୄଣାନ୍ତୁ କୃର୍ଯାଚ୍ଚାଵାହନଂ ବୁଧଃ । ତିଲାମ୍ବୁନା ଚାପସଵ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦର୍ଘ୍ଯାଦିକଂ ନୃପ
ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ପିତୃମାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ବୁଦ୍ଧିମାନ କରିବା ଉଚିତ; ତିଳ ଜଳରେ ଅପସବ୍ୟ ଭାବରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
କାଲେ ତତ୍ରାତିଥିଂ ପ୍ରାପ୍ତମନ୍ନକାମଂ ନୃପାଧ୍ଵଗମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣୈରଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ କାମଂ ତମପି ଭୋଜଯେତ୍
ଏହି ସମୟରେ ଯଦି ଅତିଥି, ଅନ୍ନ ଚାହିଁ ଆସିଥାଏ, ରାଜା କିମ୍ବା ଯାତ୍ରୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯୋଗିନୋ ଵିଵିଧୈ ରୂପୈର୍ନରାଣାମୁପକାରିଣଃ । ଭ୍ରମନ୍ତି ପୃଥିଵୀମେତାମଵିଜ୍ଞାତସ୍ଵରୂପିଣାଃ
ଯୋଗୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ଉପକାର କରି, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଘୁଞ୍ଚିବା କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଅଜଣା ରହିଥାଏ।
ସ୍ମାଦଭ୍ଯର୍ଚଯେତ୍ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେଽତିଥିଂ ବୁଧଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧକ୍ରିଯାଫଲଂ ହନ୍ତି ନରେନ୍ଦ୍ରାପୂଜିତୋଽତିଥିଃ
ତେଣୁ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆସିଥିବା ଅତିଥିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ରାଜା, ଅତିଥି ସମ୍ମାନିତ ନହେଲେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କ୍ରିୟାର ଫଳ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଜୁହୁଯାଦ୍ ଵ୍ଯଞ୍ଜନକ୍ଷାରଵର୍ଜମନ୍ନଂ ତତୋଽନଲେ । ଅନୁଜ୍ଞାତୋ ଦ୍ରିଜୈସ୍ତୈସ୍ତୁ ତ୍ରିକୃତ୍ଵଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଓ ଲୁଣ ବିନା ଅନ୍ନକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦେବା ଉଚିତ; ଦ୍ବିଜମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତିନିଥର କରିବା ଉଚିତ।
ଅଗ୍ନଯେ କଵ୍ଯଵାହାଯ ସ୍ଵାହେତ୍ଯାଦୌ ନୃପାହୁତିଃ । ସୋମାଯ ଵୈ ପିତୃମତେ ଦାତଵ୍ଯା ତଦନନ୍ତରମ୍
ପ୍ରଥମେ, ଅଗ୍ନିକୁ କବ୍ୟବାହା ଭାବରେ 'ସ୍ୱାହା' କହି ଅହୁତି ଦେବା ଉଚିତ; ପରେ, ପିତୃମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସୋମକୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵୈଵସ୍ଵତାଯ ଚୈଵାନ୍ଯା ତୃତୀଯା ଦୀଯତେ ତତଃ । ହୁତାଵଶିଷ୍ଟମଲ୍ପାନ୍ନଂ ପିତୃପାତ୍ରେଷୁ ନିର୍ଵପେତ୍
ତାପରେ, ତୃତୀୟ ଅହୁତି ବୈବସ୍ୱତକୁ ଦେବା ଉଚିତ; ଅହୁତି ପରେ ଅଳ୍ପ ଅନ୍ନ ଯେଉଁଠି ରହିଯାଏ, ସେହି ଅନ୍ନକୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତତୋଽନ୍ନଂ ମୁଷ୍ଟମତ୍ଯର୍ଥମଭୀଷ୍ଟମତିସଂସ୍କୃତମ୍ । ଦତ୍ତ୍ଵା ଜୁଷଧ୍ଵମିଚ୍ଛାତୋ ଵାଚ୍ଯମେତଦନିଷ୍ଠୁରମ୍
ତାପରେ, ଭଲଭାବରେ ପକାଯାଇଥିବା ଏକ ମୁଷ୍ଟି ଅନ୍ନ, ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ; ଦେଇ ହେଲା ପରେ, ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କିଛି କହିବା ଯୋଗ୍ୟ, ଦୁଃଖଦାୟକ ଭାବରେ ନୁହେଁ।
ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତୈଶ୍ଚ ତଚ୍ଚିତ୍ତୈର୍ମୌନିଭିଃ ସୁମୁଖୈଃ ସୁଖମ୍ । ଅକ୍ରୁଦ୍ଧ୍ଯତା ଚାତ୍ଵରତା ଦେଯଂ ତେନାପି ଭକ୍ତିତଃ
ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ, ମୃଦୁ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ମୁଖ ଥିବା ତପସ୍ୱୀମାନେ ସୁଖରେ ଭୋଜନ କରିବେ; ଏହା ଭକ୍ତି ସହିତ, କ୍ରୋଧ ଛାଡି ଏବଂ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ଦେବା ଉଚିତ।
ରକ୍ଷୋଘ୍ନମନ୍ତ୍ରପଠନଂ ଭୂମେରାସ୍ତରଣଂ ତିଲୈଃ । କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯେଯାଃ ସ୍ଵପିତରସ୍ତ ଏଵ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ
ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ପଠିବା, ପୃଥିବୀରେ ତିଳ ଛିଟିବା, ଏବଂ ପରେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ, ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ମମ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଵିପ୍ରଦେହେଷୁ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆଜି ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ମମ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ହୋମାପ୍ଯାଯିତମୂର୍ତଯଃ
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ଯେଉଁମାନେ ହୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଆଜି ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ପିଷ୍ଡେନ ମଯା ଦତ୍ତେନ ଭୂତଲେ
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ମୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଦିଆ ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ । ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ମେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମଯୈତତ୍ସମୁଦାହୃତମ୍
ମୋର ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ପ୍ରପିତାମହ, ମୋର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି ତାହା ଦ୍ୱାରା ତୃପ୍ତି ହେଉ।
ମାତାମହସ୍ତୃପ୍ତିମୁପୈତୁ ତସ୍ଯ ତଥା ପିତା ତସ୍ଯ ପିତା ତତୋଽନ୍ଯଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଚ ଦେଵାଃ ପରମାଂ ପ୍ରଯାନ୍ତୁ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯନ୍ତୁ ଚ ଯାତୁଧାନାଃ
ମୋର ମାତାମହ, ତାଙ୍କର ପିତା ଏବଂ ତାଙ୍କର ପିତା, ତୃପ୍ତି ପାଉ; ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୃପ୍ତି ପାଉ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଭୂତମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଉ।
ଯଜ୍ଞେଶ୍ଵରୋ ହଵ୍ଯସମସ୍ତକଵ୍ଯ-ଭୋକ୍ତାଵ୍ଯଯାତ୍ଵା ହରୀରୀଶ୍ଵରୋଽତ୍ର । ତତ୍ସନ୍ନିଧାନାଦପଯାନ୍ତୁ ସଦ୍ଯୋ ରକ୍ଷାଂସ୍ଯଶେଷାଣ୍ଯସୁରାଶ୍ଚ ସର୍ଵୈ
ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ସମସ୍ତ ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟର ଭୋକ୍ତା, ଅବିନାଶୀ ହରି ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ଅସୁରମାନେ ଏଠାରୁ ସତ୍ୱର ଦୂର ହେଉ।
ତୃପ୍ତିଷ୍ଵେତେଷୁ ଵିକିରେଦନ୍ନଂ ଵିପ୍ରେଷୁ ଭୂତଲେ । ଦଦ୍ଯାଦାଚମନାର୍ଥାଯ ତେବ୍ଯୋ ଵାରି ସକୃତ୍ସକୃତ୍
ଏମାନେ ତୃପ୍ତି ପାଇଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଛିଟିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଚମନ ପାଇଁ ପାଣି ବାରମ୍ବାର ଦେବା ଉଚିତ।
ସୁତୃପ୍ତୈସ୍ତୈରନୁଜ୍ଞାତଃ ସର୍ଵେଣାନ୍ନେନ ଭୂତଲେ । ସତିଲେନ ତତଃ ପିମ୍ଡାନ୍ ସମ୍ଯଗ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ସମାହିତଃ
ପୃଥିବୀରେ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ଅନୁମତି ଦେଇଲେ, ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନେ, ତିଳ ମିଶା ଦାଣ୍ଡ ପିଣ୍ଡ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ।