ପ୍ରାଵୃଟ୍କାଲେ ଚ ନଭସି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାମହଂ ନିଶି । ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯାମି ନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ପ୍ରସୂତିଂ ତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ବର୍ଷାକାଳରେ, କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ରାତିରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି; ତୁମେ ନବମୀ ଦିନ ଜନ୍ମ ଦେବ।
ଯଶୋଦାଶଯନେ ମାଂ ତୁ ଦେଵକ୍ଯାସ୍ତ୍ଵାମନିନ୍ଦିତେ । ମଚ୍ଛକ୍ତିପ୍ରୋରିତମତିର୍ଵସୁଦେଵୋ ନଯିଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ମୋତେ ରଖାଯିବ, ଓ ନିର୍ମଳେ, ଦେବକୀ ତୁମକୁ ରଖିବେ; ବସୁଦେବ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଏହା କରିବେ।
କଂସଶ୍ଚ ତ୍ଵାମୁପାଦାଯ ଦେଵି ଶୈଲଶିଲାତଲେ । ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ସ୍ଯତ୍ଯନ୍ତାରିକ୍ଷେ ଚ ସଂସ୍ଥାନଂ ତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ଦେବୀ, କଂସ ତୁମକୁ ଧରି ପାହାଡ଼ର ପାଥର ଶିଖରରେ ଛାଡ଼ିଦେବ; ତୁମେ ତୁମ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପାଇବ।
ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ଶତଦୃକ୍ଛକ୍ରଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମମ ଗୌରଵାତ୍ । ପ୍ରଣିପାତାନତଶିରା ଭଗିନୀତ୍ଵେ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
ତାପରେ ଶତାକ୍ଷୀ ଚକ୍ରଧାରୀ, ମୋ ପ୍ରତି ଆଦରରୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଭଉଣୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ତ୍ଵଂ ଚ ଶୁଂଭନିଶୁଂଭାଦୀନ୍ହତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାନ୍ସହସ୍ରଶଃ । ସ୍ଥାନୈରନେକୈଃ ପୃଥିଵୀମଶେଷାଂ ମଣ୍ଡଯିଷ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ଏମିତି ଅନେକ ଦାନବକୁ ହଜାରେ ହଜାରେ ବଧ କରିବା ଓ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୋଭାୟିତ କରିବା।
ତ୍ଵଂ ଭୂତିଃ ସନ୍ନତିଃ କ୍ଷାନ୍ତିଃ କାନ୍ତିର୍ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଧୃତିଃ । ଲଜ୍ଜାପୁଷ୍ଟୀ ରୁଷା ଯା ତୁ କାଚିଦନ୍ଯା ତ୍ଵମେଵ ସା ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ହେଉଛ, ଶ୍ରୀ, ନମ୍ରତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଧୃତି, ଲଜ୍ଜା, ପୁଷ୍ଟି, ରୋଷ ଓ ଯାହା କିଛି ଅନ୍ୟ ଅଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ଯେ ତ୍ଵାମାର୍ଯେତି ଦୁର୍ଗେତି ଵେଦଗର୍ଭାଂବିକେତି ଚ । ଭଦ୍ରେତି ଭଦ୍ରକାଲୀତି କ୍ଷେମଦା ଭଗ୍ଯଦେତି ଚ ॥ ୫,୧.
ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଆର୍ଯ୍ୟା, ଦୁର୍ଗା, ବେଦଗର୍ଭା, ଅମ୍ବିକା, ଭଦ୍ରା, ଭଦ୍ରକାଳୀ, କ୍ଷେମଦା, ଭାଗ୍ୟଦା ବୋଲି ଡାକନ୍ତି—
ପ୍ରାତଶ୍ଚୈଵାପରାହ୍ନେ ଚ ସ୍ତୋଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯାନମ୍ରମୂର୍ତଯଃ । ତେଷାଂ ହି ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
—ସେମାନେ ପ୍ରଭାତ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟାପହରରେ ନମ୍ର ମନେ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିବେ; ସେମାନେ ଯାହା ଚାହିବେ, ମୋର କୃପାରେ ସେ ସବୁ ପାଇବେ।
ସୁରାମାଂସୋପହରୈଶ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୂଜିତା । ନୄଣାମଶେଷସାମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନା ସଂପ୍ରଦାସ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ମଦ, ମାଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପୂରଣ କରିବ।
ଯଥୋକ୍ତଂ ସା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ଦେଵଦେଵେନ ଵୈ ତଦା । ଷଡ଼ଗର୍ଭ-ଗର୍ଭଵିନ୍ଯାସଂ ଚକ୍ର ଚାନ୍ଯସ୍ଯ କର୍ଷଣମ୍ ।। ୫-୨-
ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଧାରଣାକାରିଣୀ ଦେବୀ ଗର୍ଭ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅନ୍ୟ ଗର୍ଭକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ।
ସପ୍ତମେ ରୋହିଣୀ ପ୍ରାପ୍ତେ ଗର୍ଭେଗର୍ଭଂ ତତୋ ହରିଃ । ଲୋକତ୍ରଯୋପକାରାଯ ଦେଵକ୍ଯାଃ ପ୍ରଵିଵେଶ ଵୈ ।। ୫-୨-
ସପ୍ତମ ମାସ ଓ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଆସିଲାବେଳେ, ହରି ତିନି ଜଗତ୍ର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯୋଗନିଦ୍ରା ଯଶୋଦାଯାସ୍ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ତତୋ ଦିନେ । ସମ୍ଭୂତା ଜଠରେ ତଦୂଦୂ ଯଥୋକ୍ତଂ ପରମେଷ୍ଠିନା ।। ୫-୨-
ସେହି ଦିନେ, ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁ କହିଥିଲେ, ଯୋଗମାୟା ଯଶୋଦାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ଗ୍ରହଗଣାଃ ସମ୍ଯକ୍ ପ୍ରଚଚାର ଦିଵି ଦ୍ରିଜ । ଵିଷ୍ଣୋରଂଶେ ବୁଵଂ ଯାତେ ଋତଵଶ୍ଵାଭଵନ୍ ଶୁଭାଃ ।। ୫-୨-
ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଗ୍ରହମାନେ ଆକାଶରେ ସମ୍ମିଳିତ ଭାବରେ ଚଳିଲେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଂଶ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଲାବେଳେ, ଋତୁମାନେ ମଧୁର ଓ ଶୁଭ ହେଲେ।
ନ ସେହେ ଦେଵକୀ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କଶ୍ଵିଦପ୍ଯତିତେଜସା । ଜାଜ୍ଵଲ୍ଯମାନାଂ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନାଂସି କ୍ଷୋଭମାଯଯୁଃ ।। ୫-୨-
ଦେବକୀଙ୍କ ଅସାଧାରଣ ତେଜରେ କେହି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଅଶାନ୍ତ ହେଉଥିଲା।
ଅଦୃଷ୍ଟାଂ ପୁରୁଷୈଃ ସ୍ତ୍ରୀଭିର୍ଦେଵକୀଂ ଦେଵତାଗଣାଃ । ଵିଭ୍ରାଣାଂ ଵପୁଷା ଵିଷ୍ଣୁଂ ତୁଷ୍ଟୁ ଵୁସ୍ତାମହର୍ନିଶମ୍ ।। ୫-୨-
ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେଠି ଦେବତାମାନେ ଦିନ ରାତି ଦେବକୀଙ୍କୁ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵ ପରା ସୁକ୍ଷ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭାଭଵଃ ପୁରା । ତତୋ ଵାଣୀ ଜଗଦ୍ଧାତୁର୍ଵ୍ଵେଦଗର୍ଭାସି ଶୋଭନେ ।। ୫-୨-
ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରକୃତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ; ପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ବାଣୀ ଓ ବେଦମୟ ଗର୍ଭ ହେଲେ।
ସୂର୍ଯ୍ଯସ୍ଵରୂପଗର୍ଭାସି ସୃଷ୍ଟିଭୂତା ସନାତନି । ବୀଜଭୂତା ତୁ ସର୍ଵ୍ଵସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଭୂତାଭଵସ୍ତ୍ରଯୀ ।। ୫-୨-
ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ରୂପର ଗର୍ଭ, ସନାତନ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ; ସମସ୍ତଙ୍କର ବୀଜ ଓ ଯଜ୍ଞର ମୂଳ, ତିନି ବେଦର ତାତ୍ତ୍ୱିକ ରୂପ।
ଫଲଗର୍ଭା ତ୍ଵମେଵେଜ୍ଯା ଵହ୍ନିଗର୍ଭା ତଥାରଣିଃ । ଅଦିତିର୍ଦେଵଗର୍ଭା ତ୍ଵଂ ଦୈତ୍ଯଗର୍ଭା ତଥା ଦିତିଃ ।। ୫-୨-
ତୁମେ ଫଳର ଗର୍ଭ, ପୂଜାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ; ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଗର୍ଭ ଓ ଅରଣି; ତୁମେ ଅଦିତି, ଦେବମାନେ ଯାହାର ଗର୍ଭରୁ, ଏବଂ ଦିତି, ଦାନବମାନେ ଯାହାର ଗର୍ଭରୁ।
ଜ୍ଯୋତୂସ୍ତ୍ରା ଵାସରଗର୍ଭା ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନଗର୍ଭାସି ସନ୍ନତିଃ । ନଯଗର୍ଭା ପରା ନୀତିର୍ଲଜ୍ଜା ତ୍ଵଂ ପ୍ରଶ୍ରଯୋଦୂହା ।। ୫-୨-
ତୁମେ ଆଲୋକର ଗର୍ଭ, ଦିନର ଗର୍ଭ; ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ଗର୍ଭ, ନମ୍ରତା; ତୁମେ ନୀତିର ଗର୍ଭ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଚରଣ; ଲଜ୍ଜା ଓ ଆଦରର ଗର୍ଭ।
କାମଗର୍ଭା ତଥେଚ୍ଛା ତ୍ଵଂ ତୁଷ୍ଟିଃ ସନ୍ତୋଷଗର୍ଭିଣୀ । ମେଧା ଚ ଭୋଧଗର୍ଭାସି ଧୈର୍ଯ୍ଯଗର୍ଭୋଦୂହା ଧୃତିଃ ।। ୫-୨-
ତୁମେ କାମନା ଓ ଇଚ୍ଛାର ଗର୍ଭ, ତୁଷ୍ଟି ଓ ସନ୍ତୋଷର ଗର୍ଭିଣୀ; ତୁମେ ବୁଦ୍ଧି, ଜ୍ଞାନର ଗର୍ଭ ଓ ଧୈର୍ୟ୍ୟ, ସାହସର ଗର୍ଭ।
ଗ୍ରହର୍କ୍ଷତାରକାଗର୍ଭା ଦ୍ଯୌରସ୍ଯ ଖିଲହୈତୁକୀ । ଏତା ଵିଭୂତଯୋ ଦେଵି । ତଥାନ୍ଯାଶ୍ଵ ସହସ୍ତ୍ରଶଃ ।। ୫-୨-
ତୁମେ ଗ୍ରହ, ତାରା ଓ ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କର ଗର୍ଭ; ଆକାଶ ତୁମର ବିଶାଳ ଆଧାର। ଏହି ସମସ୍ତ ତୁମର ଶକ୍ତି, ହେ ଦେବୀ, ଏପରି ହଜାର ହଜାର ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ତଥାସଙ୍ଖଯା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରି । ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଜଠରେ ତଵ । ସମୁଦ୍ରାଦ୍ରି-ଦ୍ରୀପ-ଵନ-ପତ୍ତନଭୂଷଣା ।। ୫-୨-
ଏପରି, ହେ ଜଗତ୍ର ଧାରଣାକାରିଣୀ, ଏବେ ତୁମର ଗର୍ଭରେ ସମୁଦ୍ର, ପାହାଡ଼, ଦ୍ୱୀପ, ବନ ଓ ନଗର ଭଳି ଅସଂଖ୍ୟ ଭୂଷଣ ଅଛି।
ଗ୍ରାମ-ଖର୍ଵ୍ଵଟ-ଖୈଟାଢଯା ସମସ୍ତା ପୃଥିଵୀ ଶୁଭେ । ସମସ୍ତଵହ୍ନଯୋଽମ୍ଭାଂସି ସକଲାଶ୍ଵ ସମୀରଣାଃ ।। ୫-୨-
ଗ୍ରାମ, ଛୋଟ ଗାଁ ଓ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ, ହେ ଶୁଭେ, ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି, ପାଣି ଓ ସମସ୍ତ ପବନ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଭିତରେ ଅଛି।
ଗ୍ରହର୍କ୍ଷତାରକାଚିତ୍ରଂ ଵିମାନଶତସଙୂକୁଲମ୍ । ଅଵକାଶମଶେଷସ୍ଯ ଯଦୂଦଦାତିନଭଃସ୍ଥଲମ୍ ।। ୫-୨-
ଗ୍ରହ, ତାରା ଓ ନକ୍ଷତ୍ରର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଶତଶଃ ବିମାନରେ ଭରିଥିବା ଆକାଶ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ପାଇଁ ଅବକାଶ ଦେଇଥାଏ।
ଭୂର୍ଲୋକଶ୍ଵ ଭୁଵର୍ଲୋକଃ ସ୍ଵର୍ଲୋକୋଽଥ ମହର୍ଜ୍ଜନଃ । ତପଶ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଶ୍ଵ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମଖିଲଂ ଶୁଭେ ।। ୫-୨-
ଭୂର୍ଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ମହର୍, ଜନ, ତପ, ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକ; ହେ ଶୁଭେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ।
ତଦନ୍ତରେ ସ୍ଥିତା ଦେଵା ଦୈତ୍ଯ-ଗନ୍ଧର୍ଵ୍ଵ-ଚାରଣାଃ । ମହୋରଗାସ୍ତଥ ଯକ୍ଷା ରାକ୍ଷସାଃ ପ୍ରେତଗୁହ୍ଯକାଃ ।। ୫-୨-
ସେଠି ଭିତରେ ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରଣ, ବଡ଼ ସର୍ପ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସୁଛନ୍ତି।
ମନୁଷ୍ଯାଃ ପଶଵଶ୍ଵାନ୍ଯେ ଯେ ଜ ଜୀଵା ଯଶସ୍ଵିନି । ତୈରନ୍ତଃ ସ୍ଥୈରନନ୍ତୋଽସୌ ସର୍ଵେଶଃ ସର୍ଵ୍ଵଭାଵନଃ ।। ୫-୨-
ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ—ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ବାହାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାକୁର ନିବାସ କରୁଛନ୍ତି।
ରୂପକର୍ମ୍ମଖରୂପାଣି ନ ପରିଚ୍ଛେଦଗୋଚରେ । ଯସ୍ଯାଖିଲପ୍ରମାଣାନି ସି ଵିଷ୍ଣୁର୍ଗର୍ଭଗସ୍ତଵ ।। ୫-୨-
ଯାହାଙ୍କର ରୂପ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସୀମାରେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ମାପ ଯାହାଙ୍କର—ସେଇ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମ ଗର୍ଭରେ ବସିଛନ୍ତି।
ତ୍ଵଂ ଖାହା ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଧା ଵିଦ୍ଯା ସୁଧା ତ୍ଵଂ ଜ୍ଯୋତିରମ୍ବରେ । ତ୍ଵଂ ସ୍ଵାହା ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଧା ଵିଦ୍ଯା ସୁଧା ତ୍ଵଂ ଜ୍ଯୋତିରମ୍ବରେ । ତ୍ଵଂ ସର୍ଵ୍ଵଲୋକରକ୍ଷାର୍ଥମଵତୀର୍ଣା ମହୀତଲେ ।। ୫-୨-
ତୁମେ ଆକାଶ, ତୁମେ ସ୍ୱଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ, ଆକାଶର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ; ତୁମେ ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା, ଜ୍ଞାନ, ଅମୃତ, ଆକାଶର ଆଲୋକ; ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତୁମେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇଛ।
ପ୍ରସୀଦ ଦେଵି । ସର୍ଵ୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଃ ଶଂ ଶୁଭେ । କୁରୁ । ପ୍ରୀତ୍ଯା ତ୍ଵଂ ଧାରଯେଶାନଂ ଧୃତଂ ଯେନାଖିଲଂ ଜଗତ୍ ।। ୫-୨-
ଦୟା କର, ଦେବୀ। ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶୁଭ ଓ ଶାନ୍ତି ଦିଅ। ଭକ୍ତିଭାବରେ ତୁମେ ସେଇ ଠାକୁରଙ୍କୁ ଧାରଣ କର, ଯାହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଅଟୁଟ ଅଛି।