ଏତେ ଵଯଂ ଵୃତ୍ରରିପୁସ୍ତଥାଯଂ ନାସତ୍ଯଦସ୍ତ୍ରୌ ଵରୁଣସ୍ତଥୈଵ । ଇମେ ଚ ରୁଦ୍ରା ଵସଵଃସସୂର୍ଯାଃସମୀରଣାଗ୍ନିପ୍ରସୁଖାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ॥ ୫,୧.
ଆମେ ଏଠାରେ ଅଛୁ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ବୃତ୍ରର ଶତ୍ରୁ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ବରୁଣ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ବସୁମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଦେବମାନେ।
ସୁରାଃସମସ୍ତାଃସୁରନାଥକାର୍ଯମେଭିର୍ମଯା ଯଚ୍ଚ ତଦୀଶ ସର୍ଵାମ୍ । ଆଜ୍ଞାପଯାଜ୍ଞାଂ ପରିପାଲଯନ୍ତସ୍ତଵୈଵ ତିଷ୍ଠାମ ସଦାସ୍ତଦୋଷାଃ ॥ ୫,୧.
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥ, ସବୁବେଳେ ତୁମର ଆଦେଶ ପାଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି; ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ ଦେବ, ଆମେ ସେହି କାମ ସଦା ନିଷ୍ଠାରେ କରିବା।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଏଵଂ ସଂସ୍ତୂଯମାନସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ । ଉଜ୍ଜହାରାତ୍ମନଃ କେଶୌ ସିତକୃଷ୍ଣୌ ମହାମୁନେ ॥ ୫,୧.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ—ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ପରମେଶ୍ୱର ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଦେହରୁ ଦୁଇଟି କେଶ—ଏକ ଧଳା, ଏକ କଳା—ତୁଳିଲେ, ହେ ମହାମୁନି।
ଉଵାଚ ଚ ସୁରାନେତୌ ମତ୍କେଶୌ ଵସୁଧାତଲେ । ଅଵତୀର୍ଯ ଭୁଵୋ ଭାରକ୍ଲେଶହାନିଂ କରିଷ୍ଯତଃ ॥ ୫,୧.
ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—ମୋର ଏହି ଦୁଇ କେଶ ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବେ।
ସୁରାଶ୍ଚ ସକଲାଃସ୍ଵାଂଶୈରଵତୀର୍ଯ ମହୀତଲେ । କୁର୍ଵନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧମୁନ୍ମତ୍ତୈଃ ପୂର୍ଵୋତ୍ପନ୍ନୈର୍ମହାସୁରୈଃ ॥ ୫,୧.
ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ଅଂଶରେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମଦମସ୍ତ ମହାଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ।
ତତଃ କ୍ଷଯମଶେଷାସ୍ତେ ଦୈତେଯା ଧରମୀତଲେ । ପ୍ରଯାସ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଦେହୋ ମଦ୍ଦୃପାତଵିଚୂର୍ଣିତାଃ ॥ ୫,୧.
ତାପରେ, ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସେଇ ଦାନବମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେବେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୋର ଅବତାରଣରେ ସେମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।
ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଯା ପତ୍ନୀ ଦେଵକୀ ଦେଵତୋପମା । ତତ୍ରାଯମଷ୍ଟମୋ ଗର୍ଭୋ ମତ୍କେଶୋ ଭଵିତା ସୁରାଃ ॥ ୫,୧.
ବସୁଦେବଙ୍କର ଯିଏ ପତ୍ନୀ, ଦେବତା ସମାନ ଦେବକୀ, ସେଠି ଏହି ଆଠମ ଗର୍ଭ—ମୋର କେଶ—ହେ ଦେବମାନେ, ହେବ।
ଅଵତୀର୍ଯ ଚ ତତ୍ରାଯଂ କଂସଂ ଘାତଯିତା ଭୁଵି । କାଲନେମୀଂ ସମୁଦ୍ଭୂତମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ॥ ୫,୧.
ସେଠି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ କଂସ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କାଳନେମିଙ୍କୁ ମାରିବେ; ଏପରି କହି, ହରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଦୃଶ୍ଯାଯ ତତସ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାମୁନେ । ମେରୁପୃଷ୍ଠଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁରଵତେରୁଶ୍ଚ ଭୂତଲେ ॥ ୫,୧.
ତାପରେ, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଗଲେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ।
କଂସାଯ ଚାଷ୍ଟମୋ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଧରଣୀଧରଃ । ଭଵିଷ୍ଯତୀତ୍ଯାଚ ଚକ୍ଷେ ଭଗଵାନ୍ନାରଦୋ ମୁନିଃ ॥ ୫,୧.
ଏବଂ ନାରଦ ମୁନି କଂସଙ୍କୁ କହିଲେ—ହେ ଧରଣୀଧର, ଦେବକୀଙ୍କର ଆଠମ ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ନେବ।
କଂସୋଽପି ତଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ନାରଦାତ୍କୁପିତସ୍ତତଃ । ଦେଵକୀଂ ଵସୁଦେଵଂ ଚ ଗୃହେ ଗୁପ୍ତାଵଧାରଯତ୍ ॥ ୫,୧.
ନାରଦଙ୍କ ଠାରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି କଂସ ଭୟଙ୍କର ରାଗିଗଲେ ଏବଂ ତାପରେ ଦେବକୀ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଘରେ ବନ୍ଦୀ କରି ଗୁପ୍ତ ରଖିଲେ।
ଵସୁଦେଵେନ କଂସାଯ ତେନୈଵୋକ୍ତଂ ଯଥା ପୁରା । ତଥୈଵ ଵସୁଦେଵୋଽପି ପୁତ୍ରମର୍ପିତଵାନ୍ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୫,୧.
ଯେପରି ବସୁଦେବ ପୂର୍ବରୁ କଂସଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ସେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ବସୁଦେବ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ କଂସଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଦେଲେ।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୋଃ ପୁତ୍ରାଃଷଡ୍ଗର୍ଭା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତାଃ । ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରଯୁକ୍ତା ସ୍ତାନ୍ନିଦ୍ରାକ୍ରମାଦ୍ଗର୍ଭାନଯୋଜଯତ୍ ॥ ୫,୧.
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଛଅ ପୁଅ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ।
ଯୋଗନିଦ୍ରା ମହାମାଯା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମୋହିତଂ ଯଯା । ଅଵିଦ୍ଯଯା ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ତାମାହ ଭଗଵାନ୍ହରିଃ ॥ ୫,୧.
ଯୋଗନିଦ୍ରା, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମହାମାୟା ଭାବେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ରଖନ୍ତି, ସେଠାରେ ଭଗବାନ୍ ହରି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ନିଦ୍ରେ ଗଚ୍ଛ ମମାଦେଶାତ୍ପାତାଲାତଲସଂଶ୍ରଯାନ୍ । ଏକୈକତ୍ଵେନ ଷଡ୍ଗର୍ଭାନ୍ଦେଵକୀଜଠରଂ ନଯ ॥ ୫,୧.
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ନିଦ୍ରା, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ପାତାଳ ତଳକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ଏକେକରି ଛଅ ଗର୍ଭକୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ରଖ।
ହତେଷୁ ତେଷୁ କଂସେନ ଶେଷାଖ୍ଯୋଂଶସ୍ତତୋ ମମ । ଅଂଶାଂଶୋନାଦରେ ତସ୍ଯାଃସପ୍ତମଃ ସଂଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
ଏହି ଛଅ ଶିଶୁ କଂସ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯିବା ପରେ, ମୋର ଏକ ଅଂଶ ଯାହାକୁ ଶେଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ସପ୍ତମ ଶିଶୁ ଭାବେ ଆସିବ।
ଗୋକୁଲେ ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଭାର୍ଯାନ୍ଯା ରୋହିଣୀ ସ୍ଥିତା । ତସ୍ଯାଃସ ସଂଭୂତିସମଂ ଦେଵି ନେଯସ୍ତ୍ଵଯୋଦରମ୍ ॥ ୫,୧.
ଗୋକୁଳରେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୋହିଣୀ ଅଛନ୍ତି। ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଏହି ଗର୍ଭକୁ ସମୟରେ ତୁମେ ରୋହିଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ନେଇଯିବା।
ସପ୍ତମୋ ଭୋଜରା ଜସ୍ଯ ଭଯାଦ୍ରୋଧୋପରୋଧତଃ । ଦେଵକ୍ଯାଃ ପିତିତୋ ଗର୍ଭ ଇତି ଲୋକୋ ଵଦିଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ଭୟ ଓ ଅତ୍ୟାଚାରରେ ଦେବକୀଙ୍କ ସପ୍ତମ ଗର୍ଭ ଗଲା ବୋଲି ଲୋକେ କହିବେ।
ଗର୍ଭସଂକର୍ଷଣାତ୍ସୋଽଥ ଲୋକେ ସଂକର୍ଷଣେତି ଵୈ । ସଂଜ୍ଞାମଵାପ୍ସ୍ଯତେ ଵୀରଃ ଶ୍ଵେତାଦ୍ରିଶିଖରୋପମଃ ॥ ୫,୧.
ଗର୍ଭ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାରୁ, ସେ ଶୂରବୀର ଶ୍ୱେତ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ସଂକର୍ଷଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।
ତତୋଽହଂ ସଂଭଵିଷ୍ଯାମି ଦେଵକୀଜଠରେ ଶୁଭେ । ଭର୍ଗଂ ତ୍ଵଯା ଯଶୋଦାଯା ଗନ୍ତଵ୍ଯମଵିଲଂବିତମ୍ ॥ ୫,୧.
ତାପରେ ମୁଁ ଶୁଭ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେବି; ତୁମେ ମୋର ତେଜ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଯଶୋଦାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା।
ପ୍ରାଵୃଟ୍କାଲେ ଚ ନଭସି କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାମହଂ ନିଶି । ଉତ୍ପତ୍ସ୍ଯାମି ନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ପ୍ରସୂତିଂ ତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ବର୍ଷାକାଳରେ, କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀ ରାତିରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି; ତୁମେ ନବମୀ ଦିନ ଜନ୍ମ ଦେବ।
ଯଶୋଦାଶଯନେ ମାଂ ତୁ ଦେଵକ୍ଯାସ୍ତ୍ଵାମନିନ୍ଦିତେ । ମଚ୍ଛକ୍ତିପ୍ରୋରିତମତିର୍ଵସୁଦେଵୋ ନଯିଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
ଯଶୋଦାଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ମୋତେ ରଖାଯିବ, ଓ ନିର୍ମଳେ, ଦେବକୀ ତୁମକୁ ରଖିବେ; ବସୁଦେବ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଏହା କରିବେ।
କଂସଶ୍ଚ ତ୍ଵାମୁପାଦାଯ ଦେଵି ଶୈଲଶିଲାତଲେ । ପ୍ରକ୍ଷେପ୍ସ୍ଯତ୍ଯନ୍ତାରିକ୍ଷେ ଚ ସଂସ୍ଥାନଂ ତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ଦେବୀ, କଂସ ତୁମକୁ ଧରି ପାହାଡ଼ର ପାଥର ଶିଖରରେ ଛାଡ଼ିଦେବ; ତୁମେ ତୁମ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପାଇବ।
ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ଶତଦୃକ୍ଛକ୍ରଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମମ ଗୌରଵାତ୍ । ପ୍ରଣିପାତାନତଶିରା ଭଗିନୀତ୍ଵେ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
ତାପରେ ଶତାକ୍ଷୀ ଚକ୍ରଧାରୀ, ମୋ ପ୍ରତି ଆଦରରୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଭଉଣୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ତ୍ଵଂ ଚ ଶୁଂଭନିଶୁଂଭାଦୀନ୍ହତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାନ୍ସହସ୍ରଶଃ । ସ୍ଥାନୈରନେକୈଃ ପୃଥିଵୀମଶେଷାଂ ମଣ୍ଡଯିଷ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ଶୁମ୍ଭ ନିଶୁମ୍ଭ ଓ ଏମିତି ଅନେକ ଦାନବକୁ ହଜାରେ ହଜାରେ ବଧ କରିବା ଓ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପୃଥିବୀକୁ ଶୋଭାୟିତ କରିବା।
ତ୍ଵଂ ଭୂତିଃ ସନ୍ନତିଃ କ୍ଷାନ୍ତିଃ କାନ୍ତିର୍ଦ୍ଯୌଃ ପୃଥିଵୀ ଧୃତିଃ । ଲଜ୍ଜାପୁଷ୍ଟୀ ରୁଷା ଯା ତୁ କାଚିଦନ୍ଯା ତ୍ଵମେଵ ସା ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ହେଉଛ, ଶ୍ରୀ, ନମ୍ରତା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଧୃତି, ଲଜ୍ଜା, ପୁଷ୍ଟି, ରୋଷ ଓ ଯାହା କିଛି ଅନ୍ୟ ଅଛି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ।
ଯେ ତ୍ଵାମାର୍ଯେତି ଦୁର୍ଗେତି ଵେଦଗର୍ଭାଂବିକେତି ଚ । ଭଦ୍ରେତି ଭଦ୍ରକାଲୀତି କ୍ଷେମଦା ଭଗ୍ଯଦେତି ଚ ॥ ୫,୧.
ଯେମାନେ ତୁମକୁ ଆର୍ଯ୍ୟା, ଦୁର୍ଗା, ବେଦଗର୍ଭା, ଅମ୍ବିକା, ଭଦ୍ରା, ଭଦ୍ରକାଳୀ, କ୍ଷେମଦା, ଭାଗ୍ୟଦା ବୋଲି ଡାକନ୍ତି—
ପ୍ରାତଶ୍ଚୈଵାପରାହ୍ନେ ଚ ସ୍ତୋଷ୍ଯନ୍ତ୍ଯାନମ୍ରମୂର୍ତଯଃ । ତେଷାଂ ହି ପ୍ରାର୍ଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ॥ ୫,୧.
—ସେମାନେ ପ୍ରଭାତ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟାପହରରେ ନମ୍ର ମନେ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିବେ; ସେମାନେ ଯାହା ଚାହିବେ, ମୋର କୃପାରେ ସେ ସବୁ ପାଇବେ।
ସୁରାମାଂସୋପହରୈଶ୍ଚ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯୈଶ୍ଚ ପୂଜିତା । ନୄଣାମଶେଷସାମାଂସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନା ସଂପ୍ରଦାସ୍ଯସି ॥ ୫,୧.
ମଦ, ମାଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯିବ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପୂରଣ କରିବ।
ଯଥୋକ୍ତଂ ସା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ଦେଵଦେଵେନ ଵୈ ତଦା । ଷଡ଼ଗର୍ଭ-ଗର୍ଭଵିନ୍ଯାସଂ ଚକ୍ର ଚାନ୍ଯସ୍ଯ କର୍ଷଣମ୍ ।। ୫-୨-
ଯେପରି ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଧାରଣାକାରିଣୀ ଦେବୀ ଗର୍ଭ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଅନ୍ୟ ଗର୍ଭକୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ।