ଇତିହାସପୁରାଣେ ଚ ତଥା ଵ୍ଯାକରଣଂ ପ୍ରଭୋ । ମୀମାଂସା ନ୍ଯାଯଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଧୋକ୍ଷଜ ॥ ୫,୧.
ପ୍ରଭୁ, ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ବ୍ୟାକରଣ, ମୀମାଂସା, ନ୍ୟାୟ ଓ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ମଧ୍ୟ ତୁମେ, ହେ ଅଧୋକ୍ଷଜ।
ଆତ୍ମାଽତ୍ମଦେହଗୁଣଵଦ୍ଵିଚାରାଚାରି ଯଦ୍ଵଚ । ତଦପ୍ଯାଦ୍ଯପତେ ନାନ୍ଯଦଧ୍ଯାତ୍ମାତ୍ମସ୍ଵରୂପଵତ୍ ॥ ୫,୧.
ଆତ୍ମା, ତାହାର ଦେହ ଓ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଯେଉଁ କଥା କୁହାଯାଏ, ହେ ଆଦିପତି, ସେ ସବୁ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ତ୍ଵମଵ୍ଯକ୍ତମନିର୍ଦେଶ୍ଯମଚିନ୍ତ୍ଯାନାମଵର୍ମଵତ୍ । ଅପାଣିପାଦରୂପଂ ଚ ଶୁଦ୍ଧଂ ନିତ୍ଯଂ ପରାତ୍ପରମ୍ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ବର୍ଣ୍ଣନା ଅସମ୍ଭବ, ଚିନ୍ତାରେ ଆସିପାରିବା ନୁହେଁ, କୌଣସି ଆବରଣ ନାହିଁ, ହାତ ପା ନଥିବା ରୂପ, ଶୁଦ୍ଧ, ଚିରନ୍ତନ, ସମସ୍ତରୁ ଉଚ୍ଚ।
ଶୃଣୋଷ୍ଯକର୍ଣଃ ପରିପଶ୍ଯସି ତ୍ଵମଚକ୍ଷୁରୂପୋ ବହୁରୂପରୂପଃ । ଅପାଦହସ୍ତୋ ଜଵନୋ ଗ୍ରହୀତା ତ୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ସର୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵଵେଦ୍ଯଃ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ କାନ୍ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ, ଚକ୍ଷୁ ନଥିଲେ ଦେଖ, ଅନେକ ରୂପ ରେ ଅଛ, ହାତ ପା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୃତ ଚଳି ଧର, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଜ୍ଞାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।
ଅଣୋରଣୀଯାଂ ସମସତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ତ୍ଵାଂ ପଶ୍ଯତୋ ଜ୍ଞାନନିଵୃତ୍ତିରଗ୍ର୍ଯା । ଧୀରସ୍ଯ ଧୀରସ୍ଯ ବିଭର୍ତି ନାନ୍ଯଦ୍ଵରେଣ୍ଯରୂପାତ୍ପରତଃ ପରାତ୍ମନ୍ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତରେ ଏକ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ। ଯିଏ ତୁମକୁ ଦେଖେ, ସେ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ପାଏ; ଧୀରମନ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ହେ ପରମାତ୍ମା।
ତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵନାଭିର୍ଭୁଵନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ତଵାନ୍ତରାଣି । ଯଦ୍ଭୂତଭଵ୍ଯଂ ଯଦଣୋରଣୀଯଃ ପୁମାଂସ୍ତ୍ଵମେକଃ ପ୍ରକୃତେଃ ପରସ୍ତାତ୍ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର, ଜଗତର ରକ୍ଷକ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତୁମ ଭିତରେ। ଯାହା ଥିଲା, ଯାହା ହେବ, ସେ ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏକମାତ୍ର ତୁମେ ପ୍ରକୃତିରୁ ପରେ।
ଏକଶ୍ଚତୁର୍ଧା ଭଗଵାନ୍ହୁତାଶୋ ଵର୍ଚୋଵିଭୂତଂ ଜଗତୋ ଦଦାସି । ତ୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁରନନ୍ତମୂର୍ତେ ତ୍ରେଧା ପଦଂ ତ୍ଵଂ ନିଦଧାସି ଧାତଃ ॥ ୫,୧.
ଏକମାତ୍ର ଭଗବାନ ଚାରି ରୂପେ ହୋମ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ତୁମେ ଜଗତକୁ ଆଲୋକ ଓ ମହିମା ଦେଉଛ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଅନେକ ରୂପରେ ଥିବା, ତୁମେ ତିନି ପଦ ରଖିଛ, ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
ଯଥାଗ୍ନିରେକୋ ବହୁଧା ସମିଧ୍ଯତେ ଵିକାରଭେଦୈରଵିକାରରୂପଃ । ତଥା ଭଵାନ୍ସର୍ଵଗତୈକରୂପୀ ରୂପାଣ୍ଯଶେଷାଣ୍ଯନୁପୁଷ୍ଯତୀଶ ॥ ୫,୧.
ଯେପରି ଏକ ଅଗ୍ନି ନିଜ ଗୁଣ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖି ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଜ୍ୱଳିଉଛି, ସେପରି ତୁମେ ସମସ୍ତଠାରେ ଏକ ରୂପରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କର, ହେ ଈଶ୍ୱର।
ଏକଂ ତଵାଗ୍ର୍ଯଂ ପରମଂ ପଦଂ ଯତ୍ପଶ୍ଯନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ସୂରଯୋ ଜ୍ଞାନଦୃଶ୍ଯମ୍ । ତ୍ଵତ୍ତୋ ନାନ୍ଯତ୍କିଞ୍ଚିଦସ୍ତି ସ୍ଵରୂପଂ ଯଦ୍ଵା ଭୂତଂ ଯଚ୍ଚ ଭଵ୍ଯଂ ପରାତ୍ମନ୍ ॥ ୫,୧.
ତୁମର ଏକ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ପରମ ପଦକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଦେଖନ୍ତି; ହେ ପରମାତ୍ମା, ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ—ନା ସ୍ୱରୂପ, ନା ଭୂତ, ନା ଭବିଷ୍ୟତ।
ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତସ୍ଵରୂପସ୍ତ୍ଵଂ ସମଷ୍ଟିଵ୍ଯଷ୍ଟିରୂପଵାନ୍ । ସର୍ଵଜ୍ଞଃସର୍ଵନିତ୍ସର୍ଵଶକ୍ତିଜ୍ଞାନବଲର୍ଧିମାନ୍ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ଅବ୍ୟକ୍ତ ସ୍ୱରୂପ, ସମସ୍ତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରୂପ ଧାରଣ କର; ସମସ୍ତଜ୍ଞ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ବଳ ଓ ଐଶ୍ୱର୍ୟର ଧନୀ।
ଅନ୍ଯୂନଶ୍ଚାପ୍ଯଵୃଦ୍ଧିଶ୍ଚ ସ୍ଵାଧୀନୋ ନାଦିମାନ୍ଵଶୀ । କ୍ଲମତନ୍ଦ୍ରୀ ଭଯକ୍ରୋଧକାମାଦିଭିରସଂଯୁତଃ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ କେବେ କମିବା ନାହିଁ, ବଢ଼ିବା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ନିଜେ ନିଜରେ ନିର୍ଭର, ଆଦି ନାହିଁ, ସ୍ୱାଧୀନ; କ୍ଲାନ୍ତି, ଅଲସ୍ୟ, ଭୟ, କ୍ରୋଧ, କାମ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟ କିଛି ତୁମେ ଛୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ନିରଵଦ୍ଯଃ ପରଃ ପ୍ରାପ୍ତେର୍ନିରଧିଷ୍ଠୋଽକ୍ଷରଃ କ୍ରମଃ । ସର୍ଵେଶ୍ଵରଃ ପରାଧାରୋ ଧାମ୍ନାଂ ଧାମାତ୍ମକୋଽକ୍ଷଯଃ ॥ ୫,୧.
ତୁମେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପ୍ରାପ୍ତିର ଅତିତ, କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ, ଅକ୍ଷୟ ନୀତି; ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଧାର, ଆଲୋକର ମୂଳ, ଅକ୍ଷୟ।
ସକଲାଵରଣାନୀତନିରାଲଂବନଭାଵନ । ମହାଵିଭୂତିସଂସ୍ଥାନ ନମସ୍ତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ॥ ୫,୧.
ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆବରଣ ଓ ଆଶ୍ରୟ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ଯିଏ, ଯାହାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ଯିଏ ଅପାର ମହିମାର ଆଶ୍ରୟ, ସେଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ମୁଁ ଶତ୍ଶତ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଉଛି।
ନାକାରଣାତ୍କାରଣାଦ୍ଵା କାରଣାକାରଣାନ୍ନ ଚ । ଶରୀରଗ୍ରହଣଂ ଵାପି ଧର୍ମତ୍ରାଣାଯ କେଵଲମ୍ ॥ ୫,୧.
ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଛଡ଼ି, କୌଣସି କାରଣ ବା ଅକାରଣରୁ, କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ମିଶି, ଶରୀର ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଇତ୍ଯେଵଂ ସଂସ୍ତଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନସା ଭଗଵାନଜଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣମାହ ପ୍ରୀତେନ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ପ୍ରକାଶଯନ୍ ॥ ୫,୧.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ—ଏହି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ୍ ମନରେ ଖୁସି ହୋଇ, ନିଜ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖାଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଭୋଭୋ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତ୍ଵଯା ମତ୍ତଃସହ ଦେଵୈର୍ଯଦିଷ୍ଯତେ । ତଦୁଚ୍ଯତାମଶେଷଂ ଚ ସିଦ୍ଧମେଵାଵଧାର୍ଯତାମ୍ ॥ ୫,୧.
ଶ୍ରୀଭଗବାନ୍ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ଓ ଦେବତାମାନେ ମୋ ଠାରୁ କିଛି ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସେଥିରେ ଯାହା ଚାହିଁଛ ସେ ସବୁ କହ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ହରେର୍ଦିଵ୍ଯ ଵିଶ୍ଵିରୂପମଵେକ୍ଷ୍ଯ ତତ୍ । ତୁଷ୍ଟାଵ ଭୂଯୋ ଦେଵେଷୁ ସାଧ୍ଵସାଵନତାତ୍ମସୁ ॥ ୫,୧.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ—ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ହରିଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ବିଶ୍ୱରୂପ ଦେଖି, ଭୟ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ନମୋ ନମସ୍ତେସ୍ତୁ ସହସ୍ରକୃତ୍ଵଃସହସ୍ରବାହୋ ବହୁଵକ୍ତ୍ରପାଦ । ନମୋନମସ୍ତେ ଜଗତଃ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଵିନାଶସଂସ୍ଥାନକରାପ୍ରମେଯ ॥ ୫,୧.
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ହଜାର ହଜାର ଥର ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ହେ ହଜାର ବାହୁ, ଅନେକ ମୁହଁ ଓ ପାଦ ଥିବା, ହେ ଅପାର, ଯିଏ ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ସୃଜନ, ନାଶ ଓ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେଇ ତୁମକୁ ମୁଁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ସୂକ୍ଷ୍ମାତିସୂକ୍ଷ୍ମାତିବୃହତ୍ପ୍ରମାମ ଗରୀଯସାମପ୍ଯତିଗୌରଵାତ୍ମନ୍ । ପ୍ରଧାନବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯଵତ୍ପ୍ରଧାନମୂଲାତ୍ପରାତ୍ମନ୍ଭଗଵନ୍ପ୍ରସୀଦ ॥ ୫,୧.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼, ସମସ୍ତ ଭାର ଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିବା, ପ୍ରକୃତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମୂଳ ଠାରୁ ଉପରେ ଥିବା ପରମ ଆତ୍ମା, ଦୟା କର।
ଏଷା ମହୀ ଦେଵ ମହୀପ୍ରସୂତୈର୍ମହାସୁରୈଃ ପୀଡିତଶୈଲବନ୍ଧା । ପରାଯଣଂ ତ୍ଵାଂ ଜଗତାମୁପୈତି ଭାରାଵତାରାର୍ଥମପାରସାର ॥ ୫,୧.
ହେ ଦେବ, ଏହି ପୃଥିବୀ, ପାହାଡ଼ରେ ବନ୍ଧା, ମହା ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ, ସେ ତୁମକୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଶ୍ରୟ, ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି, ହେ ଅପାର।
ଏତେ ଵଯଂ ଵୃତ୍ରରିପୁସ୍ତଥାଯଂ ନାସତ୍ଯଦସ୍ତ୍ରୌ ଵରୁଣସ୍ତଥୈଵ । ଇମେ ଚ ରୁଦ୍ରା ଵସଵଃସସୂର୍ଯାଃସମୀରଣାଗ୍ନିପ୍ରସୁଖାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ॥ ୫,୧.
ଆମେ ଏଠାରେ ଅଛୁ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଷ୍ଟ ବୃତ୍ରର ଶତ୍ରୁ, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ବରୁଣ, ରୁଦ୍ରମାନେ, ବସୁମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଦେବମାନେ।
ସୁରାଃସମସ୍ତାଃସୁରନାଥକାର୍ଯମେଭିର୍ମଯା ଯଚ୍ଚ ତଦୀଶ ସର୍ଵାମ୍ । ଆଜ୍ଞାପଯାଜ୍ଞାଂ ପରିପାଲଯନ୍ତସ୍ତଵୈଵ ତିଷ୍ଠାମ ସଦାସ୍ତଦୋଷାଃ ॥ ୫,୧.
ସମସ୍ତ ଦେବତା, ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ନାଥ, ସବୁବେଳେ ତୁମର ଆଦେଶ ପାଳନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି; ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ ଦେବ, ଆମେ ସେହି କାମ ସଦା ନିଷ୍ଠାରେ କରିବା।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଏଵଂ ସଂସ୍ତୂଯମାନସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରଃ । ଉଜ୍ଜହାରାତ୍ମନଃ କେଶୌ ସିତକୃଷ୍ଣୌ ମହାମୁନେ ॥ ୫,୧.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ—ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ, ପରମେଶ୍ୱର ଭଗବାନ୍ ନିଜ ଦେହରୁ ଦୁଇଟି କେଶ—ଏକ ଧଳା, ଏକ କଳା—ତୁଳିଲେ, ହେ ମହାମୁନି।
ଉଵାଚ ଚ ସୁରାନେତୌ ମତ୍କେଶୌ ଵସୁଧାତଲେ । ଅଵତୀର୍ଯ ଭୁଵୋ ଭାରକ୍ଲେଶହାନିଂ କରିଷ୍ଯତଃ ॥ ୫,୧.
ସେ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—ମୋର ଏହି ଦୁଇ କେଶ ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ଭୂମିର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବେ।
ସୁରାଶ୍ଚ ସକଲାଃସ୍ଵାଂଶୈରଵତୀର୍ଯ ମହୀତଲେ । କୁର୍ଵନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧମୁନ୍ମତ୍ତୈଃ ପୂର୍ଵୋତ୍ପନ୍ନୈର୍ମହାସୁରୈଃ ॥ ୫,୧.
ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ଅଂଶରେ ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମଦମସ୍ତ ମହାଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ।
ତତଃ କ୍ଷଯମଶେଷାସ୍ତେ ଦୈତେଯା ଧରମୀତଲେ । ପ୍ରଯାସ୍ଯନ୍ତି ନ ସଂଦେହୋ ମଦ୍ଦୃପାତଵିଚୂର୍ଣିତାଃ ॥ ୫,୧.
ତାପରେ, ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସେଇ ଦାନବମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହେବେ; ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୋର ଅବତାରଣରେ ସେମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।
ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଯା ପତ୍ନୀ ଦେଵକୀ ଦେଵତୋପମା । ତତ୍ରାଯମଷ୍ଟମୋ ଗର୍ଭୋ ମତ୍କେଶୋ ଭଵିତା ସୁରାଃ ॥ ୫,୧.
ବସୁଦେବଙ୍କର ଯିଏ ପତ୍ନୀ, ଦେବତା ସମାନ ଦେବକୀ, ସେଠି ଏହି ଆଠମ ଗର୍ଭ—ମୋର କେଶ—ହେ ଦେବମାନେ, ହେବ।
ଅଵତୀର୍ଯ ଚ ତତ୍ରାଯଂ କଂସଂ ଘାତଯିତା ଭୁଵି । କାଲନେମୀଂ ସମୁଦ୍ଭୂତମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ॥ ୫,୧.
ସେଠି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସେ କଂସ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା କାଳନେମିଙ୍କୁ ମାରିବେ; ଏପରି କହି, ହରି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଦୃଶ୍ଯାଯ ତତସ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ମହାମୁନେ । ମେରୁପୃଷ୍ଠଂ ସୁରା ଜଗ୍ମୁରଵତେରୁଶ୍ଚ ଭୂତଲେ ॥ ୫,୧.
ତାପରେ, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଦେବମାନେ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରକୁ ଗଲେ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ।
କଂସାଯ ଚାଷ୍ଟମୋ ଗର୍ଭୋ ଦେଵକ୍ଯା ଧରଣୀଧରଃ । ଭଵିଷ୍ଯତୀତ୍ଯାଚ ଚକ୍ଷେ ଭଗଵାନ୍ନାରଦୋ ମୁନିଃ ॥ ୫,୧.
ଏବଂ ନାରଦ ମୁନି କଂସଙ୍କୁ କହିଲେ—ହେ ଧରଣୀଧର, ଦେବକୀଙ୍କର ଆଠମ ଗର୍ଭ ଜନ୍ମ ନେବ।