ସୁମତିମପ୍ରତିରଥଂ ଧ୍ରୁଵଂ ଚାପ୍ଯଂତିନାରଃ ପୁତ୍ରାନଵାପ
ଅଂତିନାରଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଥିଲେ ସୁମତି, ଅପ୍ରତିରଥ ଓ ଧ୍ରୁବ।
ଅପ୍ରତିରଥସ୍ଯ କଣ୍ଵଃ ପୁତ୍ରୋଽଭୂତ୍
ଅପ୍ରତିରଥଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ କଣ୍ବ।
ତସ୍ଯାପି ମେଧାତିଥିଃ
କଣ୍ବଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ମେଧାତିଥି।
ଯତଃ କଣ୍ଵାଯନା ଦ୍ଵିଜା ବଭୂଵୁଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ କଣ୍ବାୟନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଅପ୍ରତିରଥସ୍ଯାପରଃ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦୈଲୀନଃ
ଅପ୍ରତିରଥଙ୍କର ଆଉ ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ ଏଇଳୀନ।
ଐଲୀନସ୍ଯ ଦୁଷ୍ଯଂତାଦ୍ଯାଶ୍ଚତ୍ଵାରଃ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ଏଇଳୀନଙ୍କର ଚାରିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ।
ଦୁଷ୍ଯଂତାଚ୍ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତୀ ଭରତୋଽଭୂତ୍
ଦୁଷ୍ୟନ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଭରତ।
ଯନ୍ନାମହେତୁର୍ଦେଵୈଶ୍ଶ୍ଲୋକୋ ଗୀଯତେ
ତାଙ୍କ ନାମରେ ଦେବତାମାନେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ଗାଇଥାନ୍ତି।
ମାତା ଭସ୍ତ୍ର ପିତୁଃ ପୁତ୍ରୋ ଯେନ ଜାତଃ ସ ଏଵ ସଃ । ଭରସ୍ଵ ପୁତ୍ରଂ ଦୁଷ୍ଯଂତମାଵମଂସ୍ଥାଶ୍ଶକୁଂତଲାମ୍
ମାଆ ହେଉଛନ୍ତି ଧମ୍ସା, ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ଜନକ; ଯେଉଁ ପୁଅ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଛି, ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁଅ। 'ତୁମେ ତୁମର ପୁଅ ଦୁଷ୍ୟନ୍ତକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଶକୁନ୍ତଳାକୁ ଅବହେଳା କରନି।'
ରେତୋଧାଃ ପୁତ୍ରୋ ନଯତି ନରଦେଵ ଯମକ୍ଷଯାତ୍ । ତ୍ଵଂ ଚାସ୍ଯ ଧାତା ଗର୍ଭସ୍ଯ ସତ୍ଯମାହ ଶକୁଂତଲା
ପୁଅ ବାପାଙ୍କର ବୀଜରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଦ୍ୱାରା ରାଜାକୁ ଯମର ଗୃହରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏବଂ ତୁମେ ଏହି ଗର୍ଭର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା — ଶକୁନ୍ତଳା ସତ୍ୟ କହିଥିଲେ।
ଭରତସ୍ଯ ପତ୍ନିତ୍ରଯେ ନଵ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ଭରତଙ୍କର ତିନିଜଣୀ ଝିଅରୁ ନଉଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ନୈତେ ମମାନୁରୂପା ଇତ୍ଯଭିହିତାସ୍ତନ୍ମାତରଃ ପରିତ୍ଯାଗଭଯାତ୍ତତ୍ପୁତ୍ରାଞ୍ଜଘ୍ନୁଃ
ସେମାନଙ୍କ ମାଆମାନେ, 'ଏହି ପୁଅମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି' ବୋଲି କହାଯିବା ପରେ, ପତି ଛାଡିଦେବେ ବୋଲି ଭୟରେ ସେହି ପୁଅମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ।
ତତୋସ୍ଯ ଵିତଥେ ପୁତ୍ରଜନ୍ମନି ପୁତ୍ରାର୍ଥିନୋ ମରୁତ୍ସୋମଯାଜିନୋ ଦୀର୍ଘତମସଃ ପାର୍ଷ୍ଣ୍ଯପାସ୍ତଦ୍ବୃହସ୍ପତିଵୀର୍ଯାଦୁତଥ୍ଯପତ୍ନ୍ଯାଂ ମମତାଯାଂ ସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଭରଦ୍ଵାଜାଖ୍ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ମରୁଦ୍ଭିର୍ଦତ୍ତଃ
ତାପରେ, ପୁଅ ହେବାରେ ଅସଫଳ ହେଲେ, ମାରୁତମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସୋମଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ଭରତଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଅ ଚାହିଁ, ଦୀର୍ଘତମସଙ୍କ ଝିଅ ଓ ଉତଥ୍ୟଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ମମତାଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ପୁଅ ଦେଲେ, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ଭରଦ୍ୱାଜ।
ତସ୍ଯାପି ନାମନିର୍ଵଚନଶ୍ଲୋକଃ ପଠ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଏହି ନାମର ଅର୍ଥ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଥିବା ଏକ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ାଯାଏ।
ମୂଢେ ଭର ଦ୍ଵାଜମିମଂ ଭରଦ୍ଵାଜଂ ବୃହସ୍ପତେ । ଯାତୌ ଯଦୁକ୍ତ୍ଵା ପିତରୌ ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ତତସ୍ତ୍ଵଯମ୍ ଇତି
'ବୃହସ୍ପତି, ଏହି ଭାରକୁ ଉଠା, ଏହି ଶିଶୁ ଭରଦ୍ୱାଜକୁ ନେ'—ଏଭଳି କହି ଦୁଇଜଣ ମାତାପିତା ଚାଲିଗଲେ। ଏହିଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଭରଦ୍ୱାଜ ବୋଲାଯାଏ।
ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ସ ତସ୍ଯ ଵିତଥେ ପୁତ୍ରଜନ୍ମନି ମରୁଦ୍ଭିର୍ଦତ୍ତଃ ତତୋ ଵିତଥସଂଜ୍ଞାମଵାପ
ପୁଅ ହେବାରେ ଅସଫଳ ହେବାବେଳେ ମାରୁତମାନେ ଯିଏ ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେଠାରୁ ତାଙ୍କୁ 'ବିତଥ' ନାମ ମିଳିଲା।
ଵିତଥସ୍ଯାପି ମନ୍ଯୁଃ ପୁତ୍ରୋଽଭଵତ୍
ବିତଥଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ହେଲେ ମନ୍ୟୁ।
ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରମହାଵୀର୍ଯନଗରଗର୍ଗା ଅଭଵନ୍ମନ୍ଯୁପୁତ୍ରାଃ
ମନ୍ୟୁଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଥିଲେ ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ର, ମହାବୀର୍ୟ, ନଗର ଓ ଗର୍ଗ।
ନଗରସ୍ଯ ସଂକୃତିସ୍ସଂକୃତେର୍ଗୁରୁପ୍ରୀତିରଂତିଦେଵୌ
ନଗରଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସଂକୃତି; ସଂକୃତିଠାରୁ ଗୁରୁପ୍ରୀତି ଓ ଅନ୍ତିଦେବ ଜନ୍ମିଲେ।
ଗର୍ଗାଚ୍ଛିନିଃ ତତଶ୍ଚ ଗାର୍ଗ୍ଯାଶ୍ଶୈନ୍ଯାଃ କ୍ଷତ୍ରୋପେତା ଦ୍ଵିଜାତଯୋ ବଭୂଵୁ
ଗର୍ଗଠାରୁ ଶିନି ଜନ୍ମିଲେ; ତାଙ୍କଠାରୁ ଗାର୍ଗ୍ୟ ବଂଶ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଏହି ବଂଶରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମର ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହେଲେ।
ମହାଵୀର୍ଯାଚ୍ଚ ଦୁରୁକ୍ଷଯୋ ନାମ ପୁତ୍ରୋଽଭଵତ୍
ମହାବୀର୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଦୁରୁକ୍ଷୟ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ।
ତସ୍ଯ ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣିଃ ପୁଷ୍କରିଣଃ କପିଶ୍ଚ ପୁତ୍ରତ୍ରଯମଭୂତ୍
ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ତ୍ରୟ୍ୟାରୁଣି, ପୁଷ୍କରିଣ ଓ କପି।
ତଚ୍ଚ ପୁତ୍ରତ୍ରିତଯମପି ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିପ୍ରତାମୁପଜଗାମ
ଏହି ତିନିଜଣ ପୁଅ ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ।
ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ସୁହୋତ୍ରଃ
ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ସୁହୋତ୍ର।
ସୁହୋତ୍ରାଦ୍ଧସ୍ତୀ ଯ ଇଦଂ ହସ୍ତିନପୁରମାଵାସଯାମାସ
ସୁହୋତ୍ରଠାରୁ ହସ୍ତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯିଏ ହସ୍ତିନାପୁର ନଗର ତିଆରି କଲେ।
ଅଜମୀଢଦ୍ଵିଜମୀଢପୁରୁମୀଢାସ୍ତ୍ରଯୋ ହସ୍ତିନସ୍ତନଯାଃ
ହସ୍ତିଙ୍କର ତିନିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ଅଜମୀଢ଼, ଦ୍ୱିଜମୀଢ଼ ଓ ପୁରୁମୀଢ଼।
ଅଜମୀଢାତ୍କଣ୍ଵଃ
ଅଜମୀଢ଼ଠାରୁ କଣ୍ବ ଜନ୍ମିଲେ।
କଣ୍ଵାନ୍ମେଧାତିଥିଃ
କଣ୍ବଠାରୁ ମେଧାତିଥି ଜନ୍ମିଲେ।
ଯତଃ କଣ୍ଵାଯନା ଦ୍ଵିଜାଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ କଣ୍ବାୟନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଅଜମୀଢସ୍ଯାନ୍ଯଃ ପୁତ୍ରୋ ବୃହଦିଷୁଃ
ଅଜମୀଢ଼ଙ୍କ ଆଉ ଜଣେ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବୃହଦିଷୁ।