କାଶୀରାଜପତ୍ନ୍ଯାଶ୍ଚ ଗର୍ଭେ କନ୍ଯାରତ୍ନଂ ପୂର୍ଵମାସୀତ୍
ତାପରେ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ କନ୍ୟା ଥିଲା।
ସା ଚ କନ୍ଯା ପୂର୍ଣେପି ପ୍ରସୂତିକାଲେ ନୈଵ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ
ଗର୍ଭ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ସେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଚ ତସ୍ଯ ଗର୍ଭସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣ୍ଯନିଷ୍କ୍ରାମତୋ ଯଯୁଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ଶିଶୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ କଟିଗଲା।
କାଶୀରାଜଶ୍ଚ ତାମାତ୍ମଜାଂ ଗର୍ଭସ୍ଥାମାହ
ତାପରେ କାଶୀରାଜ ଗର୍ଭସ୍ଥ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପୁତ୍ରି କସ୍ମାନ୍ନ ଜାଯସେ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ତାମାସ୍ଯଂ ତେ ଦ୍ର ଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ଏତାଂ ଚ ମାତରଂ କିମିତି ଚିରଂ କ୍ଲେଶଯିଷ୍ଯସୀତ୍ଯୁକ୍ତା ଗର୍ଭସ୍ଥୈଵ ଵ୍ଯାଜହାର
"ମୁଁ ତୋର ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ପୁତୁଳି, କାହିଁକି ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାଁ? ଏତେ ଦିନ ତୁମେ ତୋର ମାଆକୁ କାହିଁକି କଷ୍ଟ ଦେଉଛ?" ଏଭଳି କହିବାରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ କନ୍ୟା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତାତ ଯଦ୍ଯେକୈକାଂ ଗାଂ ଦିନେଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି ତଦହମନ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵର୍ଷୈରସ୍ମାଦ୍ଗର୍ଭାତ୍ତତୋଽଵଶ୍ଯଂ ନିଷ୍କ୍ରମିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯେଦ୍ଵଚନମାକର୍ଣ୍ଯ ରାଜା ଦିନେଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଗାଂ ପ୍ରାଦାତ୍
"ତାତା, ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛ, ତେବେ ଆଉ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ଏହି ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିବି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଲେ।
ସାପି ତାଵତା କାଲେନ ଜାତା
ଏଭଳି କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପିତା ଗାଂଦିନୀତି ନାମ ଚକାର
ତାପରେ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଗାନ୍ଦିନୀ ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ।
ତାଂ ଚ ଗାଂଦିନୀଂ କନ୍ଯାଂ ଶ୍ଵଫଲ୍କାଯୋପକାରିଣେ ଗୃହମାଗତାଯାର୍ଘ୍ଯଭୂତାଂ ପ୍ରାଦାତ୍
ସେହି ଗାନ୍ଦିନୀ ନାମକ କନ୍ୟାକୁ, ଯିଏ ଶ୍ଵଫଳ୍କଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଘରକୁ ଆସିଲେବେଳେ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ଯାମଯମକ୍ରୂରଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କାଜ୍ଜଜ୍ଞେ
ଶ୍ଵଫଳ୍କ ଓ ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅକୂର ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯୈଵଂଗୁଣମିଥୁନାଦୁତ୍ପତ୍ତିଃ
ସେମାନଙ୍କର ଏକତ୍ରତାରୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ତତ୍କଥମସ୍ମିନ୍ନପକ୍ରାନ୍ତେ ଅତ୍ର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷମାରିକାଦ୍ଯୁପଦ୍ର ଵା ନ ଭଵିଷ୍ଯଂତି
ଏହି ଅବସ୍ଥା ରହିଲେ, ଏଠାରେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦ କିପରି ନ ହେବ?
ତଦଯମତ୍ରାନୀଯତାମଲମତିଗୁଣଵତ୍ଯପରାଧାନ୍ଵେଷଣେନେତି ଯଦୁଵୃଦ୍ଧସ୍ଯାଂଧକସ୍ଯୈତଦ୍ଵଚନମାକର୍ଣ୍ଯ କେଶଵୋଗ୍ରସେନବଲଭଦ୍ର ପୁରୋଗମୈର୍ଯଦୁଭିଃ କୃତାପରାଧତିତିକ୍ଷୁଭିରଭଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶ୍ଵଫଲ୍କପୁତ୍ରଃ ସ୍ଵପୁରମାନୀତଃ
ଯଦୁବୃଦ୍ଧ ଆନ୍ଧକଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, 'ଏହାକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ଅତିରିକ୍ତ ଦୋଷ ଖୋଜିବା ଦରକାର ନାହିଁ', କହିଲେ। ତାପରେ କେଶବ, ଉଗ୍ରସେନ, ବଳଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଯଦୁମାନେ, ଅପରାଧକୁ ମାନ୍ୟ କରି ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ, ଶ୍ଵଫଳ୍କଙ୍କ ପୁଅକୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଗୃହକୁ ଆଣିଲେ।
ତତ୍ର ଚାଗତମାତ୍ର ଏଵ ତସ୍ଯ ସ୍ଯମଂତକମଣେଃ ପ୍ରଭାଵାଦନାଵୃଷ୍ଟିମାରିକାଦୁର୍ଭିକ୍ଷଵ୍ଯାଲାଦ୍ଯୁପଦ୍ର ଵୋପଶମା ବଭୂଵୁଃ
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ସହିତ, ସ୍ୟମନ୍ତକ ମଣିର ଶକ୍ତିରେ ଅବୃଷ୍ଟି, ରୋଗ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ବନ୍ୟପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ବିପଦ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
କୃଷ୍ଣଶ୍ଚିଂତଯାମାସ
କୃଷ୍ଣ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ୍ଵଲ୍ପମେତତ୍କାରଣଂ ଯଦଯଂ ଗାଂଦିନ୍ଯାଂ ଶ୍ଵଫଲ୍କେନାକ୍ରୂରୋ ଜନିତଃ
ଏହା ଛୋଟ କାରଣ, ଯେଉଁଠାରେ ଗାନ୍ଦିନୀ ଓ ଶ୍ଵଫଳ୍କଙ୍କଠାରୁ ଅକୂର ଜନ୍ମିଥିଲେ।
ସୁମହାଂଶ୍ଚାଯମନାଵୃଷ୍ଟିଦୁର୍ଭିକ୍ଷମାରିକାଦ୍ଯୁପଦ୍ର ଵାପ୍ରତିଷେଧକାରୀ ପ୍ରଭାଵଃ
କିନ୍ତୁ ଏହି ମହାଶକ୍ତି, ଯାହା ଅବୃଷ୍ଟି, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ ଓ ଏପରି ବିପଦକୁ ଦୂର କରେ।
ତନ୍ନୂନମସ୍ଯ ସକାଶୋ! ସ ମହାମଣିଃ ସ୍ଯମଂତକାଖ୍ଯସ୍ତିଷ୍ଠତି
ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଥିବାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ତାଙ୍କଠାରେ ସ୍ୟମନ୍ତକ ନାମକ ମହାମଣି ଅଛି।
ତସ୍ଯ ହ୍ଯେଵଂଵିଧାଃ ପ୍ରଭାଵାଃ ଶ୍ରୂଯନ୍ତେ
ଏହିପରି ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଏହି ମଣି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଶୁଣାଯାଏ।
ଅଯମପି ଚ ଯଜ୍ଞାଦନଂତରମନ୍ଯତ୍କ୍ରତ୍ଵଂତରଂ ତସ୍ଯାନଂତରମନ୍ଯଦ୍ଯଜ୍ଞାଂତରଂ ଚାଜସ୍ରମଵିଚ୍ଛିନ୍ନଂ ଯଜତୀତି
ଏହେଁ, ସେ ଏକ ଯଜ୍ଞ ପରେ ଆଉ ଏକ, ତାପରେ ଆଉ ଏକ ଯଜ୍ଞ ଅବିରତ ଭାବେ କରୁଛନ୍ତି।
ଅନଲ୍ପୋପାଦାନଂ ଚାସ୍ଯାସଂଶଯମତ୍ରାଽସୌ ମଣିଵରସ୍ତିଷ୍ଠିତୀତି କୃତାଧ୍ଯଵସାଯୋଽନ୍ଯତ୍ପ୍ରଯୋଜନମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ସକଲଯାଦଵସମାଜମାତ୍ମଗୃହ ଏଵାଚୀକରତ୍
ତାଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ; ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ଏହି ମଣି ଅଛି—ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ଆଣି, ଅନ୍ୟ କାରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେ ସମସ୍ତ ଯଦୁମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ଡାକିଲେ।
ତତ୍ର ଚୋପଵିଷ୍ଟେଷ୍ଵଖିଲେଷୁ ଯଦୁଷୁ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଯୋଜନମୁପନ୍ଯସ୍ଯ ପର୍ଯଵସିତେ ଚ ତସ୍ମିନ୍ ପ୍ରସଂଗାଂତରପରିହାସକଥାମକ୍ରୂରେଣ କୃତ୍ଵା ଜନାର୍ଦନସ୍ତମକ୍ରୂରମାହ
ସମସ୍ତ ଯଦୁମାନେ ବସିବା ପରେ, ପ୍ରଥମେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହି, ସେଥିରେ ଶେଷ ହେବା ପରେ ଅନ୍ୟ କଥା ଓ ହାସ୍ୟ-ମଜା କରି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଅକୂରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦାନପତେ ଜାନୀମ ଏଵ ଵଯଂ ଯଥା ଶତଧନ୍ଵନା ତଦିଦମଖିଲଜଗତ୍ସାରଭୂତଂ ସ୍ଯମଂତକଂ ରତ୍ନଂ ଭଵତଃ ତଦଶ୍ଷୋରାଷ୍ଟ୍ରୋପକରକଂ ଭଵତ୍ସକାଶୋ! ତିଷ୍ଠତି ତିଷ୍ଠତୁ ସର୍ଵ ଏଵ ଵଯଂ ତତ୍ପ୍ରଭାଵଫଲଭୁଜଃ କିଂ ତ୍ଵେଷ ବଲଭଦ୍ରୋ ଽସ୍ମାନାଶଂକିତଵାଂଶ୍ତଦସ୍ମତ୍ପ୍ରୀତଯେ ଦର୍ଶଯସ୍ଵେତ୍ଯଭିଧାଯ ଜୋଷଂ ସ୍ଥିତେ ଭଗଵତି ଵାସୁଦେଵେ ସରତ୍ନସ୍ସୋଚିଂତଯତ୍
କିମତ୍ରାନୁଷ୍ଠେଯମନ୍ଯଥା ଚେଦ୍ବ୍ରଵୀମ୍ଯହଂ ତତ୍କେଵଲାଂବରତିରୋଧାନମନ୍ଵିଷ୍ଯଂତୋ ରତ୍ନମେତେ ଦ୍ର କ୍ଷ୍ଯଂତି ଅତିଵିରୋଧୋ ନ କ୍ଷମ ଇତି ସଂଚିଂତ୍ଯ ତମଖିଲଜଗତ୍କାରଣଭୂତଂ ନାରାଯଣମାହକ୍ରୂରଃ
ଏଠାରେ କଣ କରିବା ଉଚିତ? ଯଦି ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି, ମୁଁ କହିବି। ଯଦି ସେମାନେ ମଣି ଲୁଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ଖୋଜିବେ, ତେବେ ଦେଖିପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ବିରୋଧ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏପରି ଭାବି, ଅକୂର ସମସ୍ତ ଜଗତର କାରଣ ନାରାୟଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଭଗଵନ୍ମମୈତତ୍ସ୍ଯମଂତକରତ୍ନଂ ଶତଧନୁଷା ସମର୍ପିତମପଗତେ ଚ ତସ୍ମିନ୍ନଦ୍ଯ ଶ୍ଵଃ ପରଶ୍ଵୋ ଵା ଭଗଵାନ୍ ଯାଚଯିଷ୍ଯତୀତି କୃତମତିରତିକୃଚ୍ଛ୍ରେଣୈତାଵଂତଂ କାଲମଧାରଯମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସ୍ୟମନ୍ତକ ମଣି ଶତଧନ୍ୱନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାଙ୍କ ବିଦାୟ ପରେ ଏତେ ଦିନ ଦୁଃଖରେ ରହିଛି, ଭାବିଥିଲି ଆଜି, କାଲି କିମ୍ବା ପରଦିନ ଭଗବାନ ଏହା ଚାହିଁବେ।
ତସ୍ଯ ଚ ଧାରଣଶ୍କ୍ଲୋଏ!ନାହମଶ୍ଷୋଓ!ପଭୋଗେଷ୍ଵସଂଗିମାନସୋ ନ ଵେଦ୍ମି ସ୍ଵସୁଖକଲାମପି
ଏହି ମଣି ଧାରଣ କରିବାରେ ଯେତେ ଦୁଃଖ ହେଉଛି, ମୁଁ ତାହାର ଉପଭୋଗରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି ରଖେନି, ଏବଂ ନିଜ ସୁଖର ଏକ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନି।
ଏତାଵନ୍ମାତ୍ରମପ୍ଯଶ୍ଷୋରାଷ୍ଟ୍ରୋପକାରୀ ଧାରଯିତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ଭଵାନ୍ମନ୍ଯତ ଇତ୍ଯାତ୍ମନା ନ ଚୋଦିତଵାନ୍
ଏତେକି ଦେଖି, ଆପଣ ରାଜ୍ୟର ଉପକାରୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଭାର ବହନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି, ନିଜେ ଆଗେଇ ଆସିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦିଦଂ ସ୍ଯମଂତକରତ୍ନଂ ଗୃହ୍ଯତାମିଚ୍ଛଯା ଯସ୍ଯାଭିମତଂ ତସ୍ଯ ସମର୍ପ୍ଯତାମ୍
ତେଣୁ, ଏହି ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିକୁ ଯେଉଁଠାରେ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ସେଉଁଠି ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଯାହା ପାଇଁ ଏହା ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ, ସେଉଁଠି ଦେଇଦିଅନ୍ତୁ।
ତତଃ ସ୍ଵୋଦରଵସ୍ତ୍ରନିଗୋପିତମତିଲଘୁକନକସମୁଦ୍ଗକଗତଂ ପ୍ରକଟୀକୃତଵାନ୍
ତାପରେ, ସେ ନିଜ ଗୋଡ଼ା ଶାଢ଼ିରେ ଲୁଚାଇଥିବା, ଅତି ଛୋଟ ଏକ ସୁନାର ଡିବାରୁ ସେଠାରେ ରଖିଥିବା ମଣିଟିକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେଖାଇଲେ।
ତତଶ୍ଚ ନିଷ୍କ୍ରାମ୍ଯ ସ୍ଯମଂତକମଣିଂ ତସ୍ମିନ୍ଯଦୁକୁଲସମାଜେ ମୁମୋଚ
ତାପରେ, ସେ ବାହାରିଆସି, ଯଦୁମାନେ ଯେଉଁ ସଭାରେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିକୁ ରଖିଦେଲେ।
ହେ ଦାନଶୀଳ, ଆମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣୁଛୁଁ ଯେ, ଏହି ସ୍ୟମନ୍ତକ ମଣି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାର, ଶତଧନ୍ୱନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଏହା ତୁମଠାରେ ରହିଛି, ରାଜ୍ୟକୁ ଉପକାର କରୁଛି; ଏହା ତୁମଠାରେ ରହୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହାର ଫଳ ଉପଭୋଗ କରିବା। କିନ୍ତୁ ବଳଭଦ୍ର ଆମ ଉପରେ ସନ୍ଦେହ କରୁଛନ୍ତି—ତେଣୁ ଆମ ପ୍ରେମ ପାଇଁ ଦୟାକରି ଏହା ଦେଖାଅ। ଏପରି କହି, ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ ନିରବ ରହିଲେ, ମଣିର ମାଲିକ ଭାବିଲେ।