ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ବଲଦେଵୋ ରଥ ଏଵ ତସ୍ଥୌ
ବଳରାମ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ରଥରେ ରହିଲେ।
କୃଷ୍ଣୋପି ଦ୍ଵିକ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ଭୂମିଭାଗମନୁସୃତ୍ଯ ଦୂରସ୍ଥିତସ୍ଯୈଵ ଚକ୍ରଂ କ୍ଷିପ୍ତ୍ଵା ଶତଧନୁଷଶ୍ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ
କୃଷ୍ଣ ଦୁଇ କ୍ରୋଶ ଦୂର ଯାଇ, ଦୂରରୁ ଚକ୍ର ଛାଡ଼ି, ଶତଧନ୍ବନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ତଚ୍ଛରୀରାଂବରାଦିଷୁ ଚ ବହୁପ୍ରକାରମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ନପି ସ୍ଯମଂତକମଣିଂ ନାଵାପ ପଦା ତଦୋପଗମ୍ଯ ବଲଭଦ୍ର ମାହ
ସେ ଶରୀର, ପୋଶାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଭଲଭାବେ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିକୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ତାପରେ ସେ ବଳଭଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ।
ଵୃଥୈଵାସ୍ମାଭିଃ ଶତଧନୁର୍ଘାତିତଃ ନ ପ୍ରାପ୍ତମଖିଲଜଗତ୍ସାରଭୂତଂ ତନ୍ମହାରତ୍ନଂ ସ୍ଯମଂତକାଖ୍ଯମିତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯୋଦ୍ଭୂତକୋପୋ ବଲଦେଵୋ ଵାସୁଦେଵମାହ
ଅମେ ଅନ୍ୟଥାରେ ଶତଧନ୍ବନକୁ ମାରିଦେଲୁ, କିନ୍ତୁ ସେ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାର, ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଳରାମ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ—
ଧିକ୍ତ୍ଵାଂ ଯସ୍ତ୍ଵମେଵମର୍ଥଲିପ୍ସୁରେତଚ୍ଚ ତେ ଭ୍ରାତୃତ୍ଵାନ୍ମଯା କ୍ଷାଂତଂ ତଦଯଂ ପଂଥାସ୍ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ଗମ୍ଯତାଂ ନ ମେ ଦ୍ଵାରକଯା ନ ତ୍ଵଯା ନ ଚାଶ୍ଷୋବଂଧୁଭିଃ କାର୍ଯ୍ଯମଲମଲମେଭିର୍ମମାଗ୍ରତୋଽଲୀକଶପଥୈରିତ୍ଯାକ୍ଷିପ୍ଯ ତତ୍କଥାଂ କଥଂଚିତ୍ପ୍ରସାଦ୍ଯମାନୋପି ନ ତସ୍ଥୌ
ତୁମେ ଏତେ ଧନଲୋଭୀ, ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମେ ମୋ ଭାଇ ଥିବାରୁ ସହିଛି। ଏବେ ତୁମେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଯାଅ, ମୋତେ ଦ୍ୱାରକା, ତୁମେ କିମ୍ବା ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତିକଥା ଦରକାର ନାହିଁ। ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ! କୃଷ୍ଣ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ବଳରାମ ରୁହିଲେ ନାହିଁ।
ସ ଵିଦେହପୁରୀଂ ପ୍ରଵିଵେଶ
ସେ ବିଦେହା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଜନକରାଜଶ୍ଚାର୍ଘ୍ଯପୂର୍ଵକମେନଂ ଗୃହଂ ପ୍ରଵେଶଯାମାସ
ଜନକ ରାଜା ସମ୍ମାନ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଘରକୁ ନେଇଗଲେ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ।
ସ ତତ୍ରୈଵ ଚ ତସ୍ଥୌ
ସେ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ଵାସୁଦେଵୋଽପି ଦ୍ଵାରକାମାଜଗାମ
ବାସୁଦେବ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଯାଵଚ୍ଚ ଜନକରାଜଗୃହେ ବଲଭଦ୍ରୋ ଽଵତସ୍ଥେ ତାଵଦ୍ଧାର୍ତ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତ୍ସକାଶାଦ୍ଗଦାଶିକ୍ଷାମଶିକ୍ଷଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ବଳଭଦ୍ର ଜନକ ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ରହୁଥିଲେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଦୁର୍ୟୋଧନ ସେଠାରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଗଦାଯୁଦ୍ଧ ଶିଖିଲେ।
ଵର୍ଷତ୍ରଯାଂତେ ଚ ବଭ୍ରୂଗ୍ରସେନପ୍ରଭୃତିଭିର୍ଯାଦଵୈର୍ନ ତଦ୍ର ତ୍ନଂ କୃଷ୍ଣେନାଽପହୃତମିତି କୃତାଵଗତିଭିର୍ଵିଦେହନଗରୀଂ ଗତ୍ଵା ବଲଦେଵସ୍ସଂପ୍ରତ୍ଯାଯ୍ଯ ଦ୍ଵାରକାମାନୀତଃ
ତିନି ବର୍ଷ ପରେ, ବଭ୍ରୁ ଓ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଯାଦବମାନେ ବୁଝିଲେ ଯେ ସେ ମଣି କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନ ନିଆଯାଇଥିଲା। ସେମାନେ ବିଦେହ ନଗରକୁ ଯାଇ, ବଳରାମଙ୍କୁ ବୁଝେଇ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଫେରେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଣିଲେ।
ଅକ୍ରୂରୋପ୍ଯୁତ୍ତମମଣିସମୁଦ୍ଭୂତସୁଵର୍ଣେନ ଭଗଵଦ୍ଧ୍ଯାନପରୋଽନଵରତଂ ଯଜ୍ଞାନିଯାଜ
ଅକୃର, ଭଗବାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ରହି, ସେଇ ଉତ୍ତମ ମଣିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୁନାରେ ସଦା ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ।
ସଵନଗତୌ ହି କ୍ଷତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯୌ ନିଘ୍ନନ୍ବ୍ରହ୍ମହା ଭଵତୀତ୍ଯେଵଂପ୍ରକାରଂ ଦୀକ୍ଷାକଵଚଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟ ଏଵ ତସ୍ଥୌ
ଯେତେବେଳେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳକୁ ଯାଉଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ନଶ୍ଟ ହେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୀକ୍ଷା ଓ ତାହାର ସୁରକ୍ଷା ରହିଥିବାରୁ ସେଠାରେ ରହିଲେ।
ଦ୍ଵିଷଷ୍ଟିଵର୍ଷାଣ୍ଯେଵଂ ତନ୍ମଣିପ୍ରଭାଵାତ୍ତତ୍ରୋପସର୍ଗଦୁର୍ଭିକ୍ଷମାରିକାମରଣାଦିକଂ ନାଭୂତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେଇ ମଣିର ଶକ୍ତିରୁ ବାଉନ୍ଷଠିଏ ବର୍ଷ ଧରି ସେଠାରେ କେହି ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ ବା ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥାକ୍ରୂରପକ୍ଷୀଯୈର୍ଭୋଜୈଶ୍ଶତ୍ରୁଘ୍ନେ ସାତ୍ଵତସ୍ଯ ପ୍ରପୌତ୍ରେ ଵ୍ଯାପାଦିତେ ଭୋଜୈସ୍ସହାକ୍ରୂରୋ ଦ୍ଵାରକାମପହାଯାପକ୍ରାନ୍ତଃ
ତାପରେ, ଆକୃରଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଥିବା ଭୋଜମାନେ ସାତ୍ୱତଙ୍କ ପରପୁତ୍ର ଶତୃଘ୍ନଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ତାପରେ ଆକୃର ଭୋଜମାନେ ସହିତ ଦ୍ୱାରକା ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ତଦପକ୍ରାଂତିଦିନାଦାରଭ୍ଯ ତତ୍ରୋପସର୍ଗଦୁର୍ଭିକ୍ଷଵ୍ଯାଲାନାଵୃଷ୍ଟିମାରିକାଦ୍ଯୁପଦ୍ର ଵା ବଭୂଵୁଃ
ସେ ଦିନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେଠାରେ ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ବନ୍ୟପଶୁ, ଅବର୍ଷା, ରୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦ ଆସିଲା।
ଅଥ ଯାଦଵା ବଲଭଦ୍ରୋ ଗ୍ରସେନସମଵେତା ମଂତ୍ରମମଂତ୍ରଯନ୍
ତାପରେ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଉଗ୍ରସେନ ସହିତ ଯାଦବମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ଆଲୋଚନା କଲେ।
ଭଗଵାନୁରଗାରିକେତନଃ କିମିଦମେକଦୈଵ ପ୍ରଚୁରୋପଦ୍ର ଵାଗମନମେତଦାଲୋଚ୍ଯତାମିତ୍ଯୁକ୍ତେଂଧକନାମା ଯଦୁଵୃଦ୍ଧଃ ପ୍ରାହ
ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ଏହି ଅନେକ ବିପଦ ଏକାଠି କାହିଁକି ଆସିଲା? ଏହା ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରାଯାଉ।" ଏହା ଶୁଣି ଆନ୍ଧକ ନାମକ ଏକ ଯଦୁ ବୃଦ୍ଧ କହିଲେ।
ଅସ୍ଯାକ୍ରୂରସ୍ଯ ପିତୃଶ୍ଵଫଲ୍କୋ ଯତ୍ର ଯତ୍ରାଭୂତ୍ତତ୍ରତତ୍ର ଦୁର୍ଭିକ୍ଷମାରିକାନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯାଦିକଂ ନାଭୂତ୍
ଏହି ଅକୃରଙ୍କ ପିତା ଶ୍ଵଫଳ୍କ ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାରେ କେବେ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ରୋଗ, ଅବର୍ଷା ଆଦି ହୋଇନଥିଲା।
କାଶୀରାଜସ୍ଯ ଵିଷଯେ ତ୍ଵନାଵୃଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ଶ୍ଵଫଲ୍କୋ ନୀତଃ ତତଶ୍ଚ ତତ୍କ୍ଷଣାଦ୍ଦେଵୋ ଵଵର୍ଷ
କାଶୀରାଜଙ୍କ ଦେଶରେ ଅବର୍ଷା ହେଉଥିବାବେଳେ ଶ୍ଵଫଳ୍କଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ସହିତ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ଦେବତାମାନେ ବର୍ଷା କରିଲେ।
କାଶୀରାଜପତ୍ନ୍ଯାଶ୍ଚ ଗର୍ଭେ କନ୍ଯାରତ୍ନଂ ପୂର୍ଵମାସୀତ୍
ତାପରେ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ କନ୍ୟା ଥିଲା।
ସା ଚ କନ୍ଯା ପୂର୍ଣେପି ପ୍ରସୂତିକାଲେ ନୈଵ ନିଶ୍ଚକ୍ରାମ
ଗର୍ଭ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ମଧ୍ୟ ସେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଚ ତସ୍ଯ ଗର୍ଭସ୍ଯ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାଣ୍ଯନିଷ୍କ୍ରାମତୋ ଯଯୁଃ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ଶିଶୁ ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ କଟିଗଲା।
କାଶୀରାଜଶ୍ଚ ତାମାତ୍ମଜାଂ ଗର୍ଭସ୍ଥାମାହ
ତାପରେ କାଶୀରାଜ ଗର୍ଭସ୍ଥ କନ୍ୟାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପୁତ୍ରି କସ୍ମାନ୍ନ ଜାଯସେ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ତାମାସ୍ଯଂ ତେ ଦ୍ର ଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ଏତାଂ ଚ ମାତରଂ କିମିତି ଚିରଂ କ୍ଲେଶଯିଷ୍ଯସୀତ୍ଯୁକ୍ତା ଗର୍ଭସ୍ଥୈଵ ଵ୍ଯାଜହାର
"ମୁଁ ତୋର ମୁହଁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ପୁତୁଳି, କାହିଁକି ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଉନାହାଁ? ଏତେ ଦିନ ତୁମେ ତୋର ମାଆକୁ କାହିଁକି କଷ୍ଟ ଦେଉଛ?" ଏଭଳି କହିବାରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ କନ୍ୟା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତାତ ଯଦ୍ଯେକୈକାଂ ଗାଂ ଦିନେଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛସି ତଦହମନ୍ଯୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵର୍ଷୈରସ୍ମାଦ୍ଗର୍ଭାତ୍ତତୋଽଵଶ୍ଯଂ ନିଷ୍କ୍ରମିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯେଦ୍ଵଚନମାକର୍ଣ୍ଯ ରାଜା ଦିନେଦିନେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଗାଂ ପ୍ରାଦାତ୍
"ତାତା, ଯଦି ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛ, ତେବେ ଆଉ ତିନି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁଁ ଏହି ଗର୍ଭରୁ ବାହାରିବି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଲେ।
ସାପି ତାଵତା କାଲେନ ଜାତା
ଏଭଳି କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପିତା ଗାଂଦିନୀତି ନାମ ଚକାର
ତାପରେ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ଗାନ୍ଦିନୀ ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ।
ତାଂ ଚ ଗାଂଦିନୀଂ କନ୍ଯାଂ ଶ୍ଵଫଲ୍କାଯୋପକାରିଣେ ଗୃହମାଗତାଯାର୍ଘ୍ଯଭୂତାଂ ପ୍ରାଦାତ୍
ସେହି ଗାନ୍ଦିନୀ ନାମକ କନ୍ୟାକୁ, ଯିଏ ଶ୍ଵଫଳ୍କଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଘରକୁ ଆସିଲେବେଳେ ଅତିଥି ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ଯାମଯମକ୍ରୂରଃ ଶ୍ଵଫଲ୍କାଜ୍ଜଜ୍ଞେ
ଶ୍ଵଫଳ୍କ ଓ ଗାନ୍ଦିନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅକୂର ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।