ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ ଇତ୍ଯାତ୍ମେର୍ଷ୍ଯାକୋପକଲୁଷିତଵଚନମୁଷିତଵିଵେକୋ ଭଯାଦ୍ଦୁରୁକ୍ତାପରିହାରାର୍ଥମିଦମଵନୀପତିରାହ ॥ ୪,୧୨.
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏଭଳି ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଥିବା କଥା କହି, ଭୟରେ ବିବେକ ହରାଇ ଓ କଠୋର ଉକ୍ତି ଟାଳିବା ପାଇଁ ରାଜା ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଦେଲେ:
ଯସ୍ତେ ଜନିଷ୍ଯତ୍ଯାତ୍ମଜସ୍ତସ୍ଯେଯମନାଗତସ୍ଯୈଵ ଭାର୍ଯା ନିରୂପିତେତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯୋଦ୍ଭୂତମୃଦୁହାସା ତଥେତ୍ଯାହ ॥ ୪,୧୨.
ତୁମେ ଯେଉଁ ପୁଅ ଆସନ୍ତା କାଳରେ ଜନ୍ମ ଦେବ, ଏହି ଝିଅ ସେହି ପୁଅଙ୍କର ଗୃହଣୀ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ। ଏହା ଶୁଣି ଶୈବ୍ୟା ମୃଦୁ ହାସି ସହିତ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ପ୍ରଵିଵେଶ ଚ ରାଜ୍ଞା ସହାଧିଷ୍ଠାନମ୍ ॥ ୪,୧୨.
ଏବଂ ସେ ରାଜା ସହିତ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଅନନ୍ତରଂ ଚାତିଶୁଦ୍ଧଲଗ୍ନହୋରାଂଶକାଵଯଵୋକ୍ତକୃତପୁତ୍ରଜନ୍ମଲାଭଗୁଣାଦ୍ଵଯସଃ ପରିଣାମମୁପଗତାପି ଶୈଵ୍ଯା ସ୍ଵଲ୍ପୈରେଵାହୋଭିର୍ଗର୍ଭମଵାପ ॥ ୪,୧୨.
ତାପରେ ଅତି ପବିତ୍ର ଲଗ୍ନ, ହୋରା ଓ ସମୟର ଶୁଭ ଯୋଗରେ, କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଶୈବ୍ୟା ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ।
କାଲେନ ଚ କୁମାରମଜୀଜନତ୍ ॥ ୪,୧୨.
ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତସ୍ଯ ଚ ଵିଦର୍ଭ ଇତି ପିତା ନାମ ଚକ୍ରେ ॥ ୪,୧୨.
ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କ ନାମ ରଖିଲେ ବିଦର୍ଭ।
ସ ଚ ତାଂ ସ୍ନୁଷାମୁପଯେମେ ॥ ୪,୧୨.
ସେ ବିଦର୍ଭ ଏହି ବହୁଁଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଚାସୌକ୍ରଥକୈଶିକସଂଜ୍ଞୌ ପୁତ୍ରାଵଜନଯତ୍ ॥ ୪,୧୨.
ଏବଂ ସେ ବହୁଁଠାରୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ କ୍ରଥ ଓ କୈଶିକ।
ପୁନଶ୍ଚ ତୃତୀଯଂ ରୋମପାଦସଂଜ୍ଞଂ ପୁତ୍ରମଜୀଜନଦ୍ଯୋ ନାରଦାଦଵାପ୍ତଜ୍ଞାନଵାନ୍ଭଵିଷ୍ଯତୀତି ॥ ୪,୧୨.
ପୁଣି ସେ ତୃତୀୟ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ରୋମପାଦ, ଯିଏ ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ପାଇବେ।
ରୋମପାଦାଦ୍ବଭ୍ରୁଃ ବଭ୍ରୋର୍ଧୃତିର୍ଃ ଧୃତେଃ କୈଶିକଃ କୈଶିକସ୍ଯାପି ଚେଦିଃ ପୁତ୍ରୋଽଭଵତ୍ଯସ୍ଯ ସଂତତୌ ଚୈଦ୍ଯା ଭୂପାଲାଃ ॥ ୪,୧୨.
ରୋମପାଦଠାରୁ ବଭ୍ରୁ ହେଲେ; ବଭ୍ରୁଠାରୁ ଧୃତି; ଧୃତିଠାରୁ କୈଶିକ; କୈଶିକଠାରୁ ଚେଦି ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ବଂଶରେ ଚେଦି ରାଜାମାନେ ହେଲେ।
କ୍ରଥସ୍ଯ ସ୍ନଷାପୁତ୍ରସ୍ଯକୁନ୍ତିରଭଵତ୍ ॥ ୪,୧୨.
କ୍ରଥଙ୍କ ବହୁଁଠାରୁ ତାଙ୍କ ପୁଅ କୁନ୍ତି ହେଲେ।
କୁନ୍ତେର୍ଧୃଷ୍ଟିଃ ଧୃଷ୍ଟେର୍ନିଧୃତିଃ ନିଧୃତେର୍ଦଶାର୍ହସ୍ତତଶ୍ଚ ଵ୍ଯୋମଃ ତସ୍ଯାପି ଜୀମୂତଃ ତତଶ୍ଚ ଵିକୃତିଃ ତତଶ୍ଚ ଭୀଭରଥଃ ତସ୍ମାନ୍ନଵରଥଃ ତସ୍ଯାପି ଦଶରଥଃ ତତଶ୍ଚ ଶକୁନିଃ ତତ୍ତନଯଃ କରଂଭିଃ କରଂଭେର୍ଦେଵରାତୋଽଭଵତ୍ ॥ ୪,୧୨.
କୁନ୍ତିଠାରୁ ଧୃଷ୍ଟି; ଧୃଷ୍ଟିଠାରୁ ନିଧୃତି; ନିଧୃତିଠାରୁ ଦଶାର୍ହ; ତାପରେ ବ୍ୟୋମ; ବ୍ୟୋମଠାରୁ ଜିମୂତ; ତାପରେ ବିକୃତି; ବିକୃତିଠାରୁ ଭୀଭରଥ; ତାଠାରୁ ନବରଥ; ତାଠାରୁ ଦଶରଥ; ତାପରେ ଶକୁନି; ତାଙ୍କ ପୁଅ କରମ୍ଭି; କରମ୍ଭିଠାରୁ ଦେବରାତ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵକ୍ଷତ୍ରଃ ତସ୍ଯାପି ମଧୁଃ ମଧୋଃ କୁମାରଵଂଶଃ କୁମାରଵଂଶାଦନୁଃ ଅନୋଃ ପୁରୁମିତ୍ରଃ ପୃଥିଵୀପତିରଭଵତ୍ ॥ ୪,୧୨.
ତାହାଠାରୁ ଦେବକ୍ଷତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମଧୁ, ମଧୁଠାରୁ କୁମାରବଂଶ, କୁମାରବଂଶଠାରୁ ଅନୁ, ଅନୁଠାରୁ ପୁରୁମିତ୍ର ନାମକ ପୃଥିବୀର ରାଜା ହେଲେ।
ତତଶ୍ଚାଂଶୁସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଚ ସତ୍ଵତଃ ॥ ୪,୧୨.
ତାପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଂଶୁ ଓ ଅଂଶୁଠାରୁ ସାତ୍ୱତ ଜନ୍ମିଲେ।
ସତ୍ଵତାଦେତେ ସାତ୍ଵତାଃ ॥ ୪,୧୨.
ସାତ୍ୱତଠାରୁ ଏହି ସାତ୍ୱତବଂଶୀମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଇତ୍ଯେତାଂ ଜ୍ଯାମଘସ୍ଯ ସଂତତିଂ ସମ୍ଯକ୍ଛ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁମାନ୍ମୈତ୍ରେଯ ସ୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୪,୧୨.
ମୈତ୍ରେୟ, ଯେଉଁଠି ଜ୍ୟାମଘଙ୍କର ଏହି ବଂଶାବଳୀକୁ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । ଭଜନଭଜମାନଦିଵ୍ଯାଂଧକଦେଵାଵୃଧମହାଭୋଜଵୃଷ୍ଣିସଂଜ୍ଞାସ୍ସତ୍ଵତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଭଜିନ, ଭଜମାନ, ଦିବ୍ୟ, ଅନ୍ଧକ, ଦେବବୃଦ୍ଧ, ମହାଭୋଜ ଓ ବୃଷ୍ଣି—ଏହି ସାତ୍ୱତବଂଶୀମାନେ ସାତ୍ୱତଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ।
ଭଜମାନସ୍ଯ ନିମିକୃକଣଵୃଷ୍ଣଯସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଦ୍ଵୈମାତ୍ରାଃ ଶତଜିତ୍ସହସ୍ରଜିଦଯୁତଜିତ୍ସଂଜ୍ଞାସ୍ତ୍ରଯଃ
ଭଜମାନଙ୍କର ପୁଅ ହେଲେ—ନିମି, କୃକଣ ଓ ବୃଷ୍ଣି; ଏହାଛଡ଼ା ଦୁଇ ମାଆଁରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଅନ୍ୟ ତିନିଜଣ ହେଲେ—ଶତଜିତ, ସହସ୍ରଜିତ ଓ ଅୟୁତଜିତ।
ଦେଵାଵୃଧସ୍ଯାପି ବଭ୍ରୁଃ ପୁତ୍ରୋଽଭଵତ୍
ଦେବବୃଦ୍ଧଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବଭ୍ରୁ।
ତଯୋଶ୍ଚାଯଂ ଶ୍ଲୋକୋ ଗୀଯତେ
ଏହି ଦୁଇଝଣଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କୁହାଯାଏ—
ଯଥୈଵ ଶୃଣୁମୋ ଦୂରାତ୍ସଂପଶ୍ଯାମସ୍ତଥାଂତିକାତ୍ । ବଭ୍ରୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଦେଵୈର୍ଦେଵାଵୃଧସ୍ସମଃ
ଯେପରି ଆମେ ଦୂରରୁ ଶୁଣିବା ଓ ନିକଟରୁ ଦେଖିବା, ସେପରି ବଭ୍ରୁ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଥିଲେ, ଦେବବୃଦ୍ଧ ଦେବମାନେ ସମାନ ଥିଲେ।
ପୁରୁଷାଃ ଷଟ୍ ଚ ଷଷ୍ଟିଶ୍ଚ ସହସ୍ରାଣି ତଥାଽଷ୍ଟ ଯେ । ତେଽମୃତତ୍ଵମନୁପ୍ରାପ୍ତା ବଭ୍ରୋର୍ଦେଵାଵୃଧାଦପି
ବଭ୍ରୁ ଓ ଦେବବୃଦ୍ଧଙ୍କ ବଂଶରେ ଛଅଷଠି ହଜାର ଏବଂ ଆଠିଜଣ ପୁରୁଷ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ।
ମହାଭୋଜସ୍ତ୍ଵତିଧର୍ମାତ୍ମା ତସ୍ଯାନ୍ଵଯେ ଭୋଜାଃ ମୃତ୍ତିକାଵରପୁରନିଵାସିନୋ ମାର୍ତ୍ତିକାଵରା ବଭୂଵୁଃ
ମହାଭୋଜ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ଭୋଜମାନେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ମାର୍ତ୍ତିକାବରା ପୁରରେ ବସବାସ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ମାର୍ତ୍ତିକାବରା ଭୋଜ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ଵୃଷ୍ଣେ ସୁମିତ୍ରୋ ଯୁଧାଜିଚ୍ଚ ପୁତ୍ରାଵଭୂତାମ୍
ବୃଷ୍ଣିଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ—ସୁମିତ୍ର ଓ ଯୁଧାଜିତ।
ତତଶ୍ଚାନମିତ୍ରଃ ତଥାନମିତ୍ରାନ୍ନିଘ୍ନଃ
ତାପରେ ଅନମିତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ; ଅନମିତ୍ରଠାରୁ ନିଘ୍ନ ହେଲେ।
ନିଘ୍ନସ୍ଯ ପ୍ରସେନ ସତ୍ରାଜିତୌ
ନିଘ୍ନଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ—ପ୍ରସେନ ଓ ସତ୍ରାଜିତ।
ତସ୍ଯ ଚ ସତ୍ରାଜିତୋ ଭଗଵାନାଦିତ୍ଯଃ ସଖାଽଭଵତ୍
ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ ସହିତ ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମିତ୍ରତା କରିଥିଲେ।
ଏକଦା ତ୍ଵଂଭୋନିଧିତୀରସଂଶ୍ରଯଃ ସୂର୍ଯଂ ସତ୍ରାଜିତ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ତନ୍ମନସ୍କତଯା ଚ ଭାସ୍ଵାନଭିଷ୍ଟୂଯମାନୋଽଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଥୌ
ଏକଦିନ ସମୁଦ୍ରତଟରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସତ୍ରାଜିତ ଏକାଗ୍ର ମନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏହିପରି ସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଭାସ୍କର ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖାଦେଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵସ୍ପଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତିଧରଂ ଚୈନମାଲୋକ୍ଯ ସତ୍ରାଜିତ୍ସୂର୍ଯମାହ
ତାପରେ ସତ୍ରାଜିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୂପରେ ନ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ଯଥୈଵ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵହ୍ନିପିଂଡୋପମଂ ତ୍ଵାମହମପଶ୍ଯଂ ତଥୈଵାଦ୍ଯାଗ୍ରତୋ ଗତମପ୍ଯତ୍ର ଭଗଵତା କିଂଚିନ୍ନ ପ୍ରସାଦୀକୃତଂ ଵିଶ୍ଷୋମୁପଲକ୍ଷଯାମୀତ୍ଯେଵମୁକ୍ତେ ଭଗଵତା ସୂର୍ଯେଣ ନିଜକଂଠାଦୁନ୍ମୁଚ୍ଯ ସ୍ଯମଂତକଂ ନାମ ମହାମଣିଵରମଵତାର୍ଯୈକାନ୍ତେ ନ୍ଯସ୍ତମ୍
ମୁଁ ଯେପରି ଆକାଶରେ ତୁମକୁ ଅଗ୍ନିର ଗୋଳା ଭଳି ଦେଖିଥିଲି, ସେପରି ଆଜି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଆଗରେ ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କିଛି ବିଶେଷ କୃପା ଦେଖିପାରୁନି; ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଗଳାରୁ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ନାମକ ମହାମଣିକୁ କାଢ଼ି, ଏକାନ୍ତରେ ରଖିଦେଲେ।