ତଦାଖ୍ଯାତମେଵୈତତ୍ ସ ଚ ଯଥେଲାଯାମାତ୍ମଜଂ ପୁରୂରଵସମୁତ୍ପାଦଯାମାସ
ଏହିପରି ଯେପରିକି ଆଗରୁ କହାଯାଇଥିଲା, ଇଲାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ସେ ପୁରୁରବାସ୍ ନାମକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପୁରୂରଵାସ୍ତ୍ଵତିଦାନଶୀଲୋଽତିଯଜ୍ଵାତିତେଜସ୍ଵୀ ଯଂ ସତ୍ଯଵାଦିନମତିରୂପସ୍ଵିନଂ ମନସ୍ଵିନଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣଶାପାନ୍ମାନୁଷେ ଲୋକେ ମଯା ଵସ୍ତଵ୍ଯମିତି କୃତମତିରୁର୍ଵଶୀ ଦଦର୍ଶ
ପୁରୁରବାସ୍ ବହୁତ ଦାନଶୀଳ, ବଡ଼ ଯଜ୍ନ କରିଥିବା, ଅସାଧାରଣ ତେଜସ୍ବୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଚତୁର୍, ରୂପବାନ୍ ଓ ଭାବୁକ ଥିଲେ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଶାପରେ, ଉର୍ବଶୀ ଚିନ୍ତା କଲେ—‘ମୁଁ ମାନବ ଲୋକରେ ରହିବାକୁ ପଡିବ’—ଏବଂ ସେ ପୁରୁରବାସ୍ କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟମାତ୍ରେ ଚ ତସ୍ମିନ୍ନପହାଯ ମାନମଶ୍ଷୋମପାସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖାଭିଲାଷଂ ତନ୍ମନସ୍କା ଭୂତ୍ଵା ତମେଵୋପତସ୍ଥେ
ସେ ଉର୍ବଶୀ, ପୁରୁରବାସ୍ କୁ ଦେଖିବା ସାଥିକି, ମାନ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ସୁଖ ପ୍ରତି ଆଶାକୁ ଛାଡ଼ି, ମନ ଦେଇ ସେଠାରେ ଗଲେ।
ସୋଽପି ଚ ତାମତିଶଯିତସକଲଲୋକସ୍ତ୍ରୀକାଂତିସୌକୁମାର୍ଯଲାଵଣ୍ଯଗ-ତିଵିଲାସହାସାଦିଗୁଣାମଵଲୋକ୍ଯ ତଦାଯତ୍ତଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିର୍ବଭୂଵ
ପୁରୁରବାସ୍ ମଧ୍ୟ ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ରୂପ, ନମ୍ରତା, ମାୟା, ଖେଳ, ହାସ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁଣ ଦେଖି, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନେ ଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମନ ଉର୍ବଶୀ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଲା।
ଉଭଯମପି ତନ୍ମନସ୍କମନନ୍ଯଦୃଷ୍ଟି ପରିତ୍ଯକ୍ତସମସ୍ତାନ୍ଯପ୍ରଯୋଜନମଭୂତ୍
ଉଭୟେ ଏକାପରେ ଏକା ମନ ଲଗାଇଲେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ କାମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ରାଜା ତୁ ପ୍ରାଗଲ୍ଭ୍ଯାତ୍ତାମାହ
ରାଜା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସରେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସୁଭ୍ରୁ ତ୍ଵାମହମଭିକାମୋଽସ୍ମି ପ୍ରସୀଦାଽନୁରାଗମୁଦ୍ଵହେତ୍ଯୁକ୍ତା ଲଜ୍ଜାଵଖଂଡିତମୁର୍ଵଶୀ ତଂ ପ୍ରାହ
‘ସୁନ୍ଦର ଭୂରୁ ଥିବା ମହିଳା, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହୁଁଛି; ଦୟା କର, ମୋ ମନରେ ତୁମ ପ୍ରତି ଆଶା ଅଛି।’ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଲଜ୍ଜା ଭଙ୍ଗ ହେଇ ଉର୍ବଶୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଭଵତ୍ଵେଵଂ ଯଦି ମେ ସମଯପରିପାଲନଂ ଭଵାନ୍ କରୋତୀତ୍ଯାଖ୍ଯାତେ ପୁନରପି ତାମାହ
‘ଏହିପରି ହେଉ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ନିୟମ ରକ୍ଷା କରିବା’ ଉର୍ବଶୀ କହିଲେ; ତାପରେ ରାଜା ପୁନି ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଆଖ୍ଯାହି ମେ ସମଯମିତି
‘ମୋତେ ତୁମ ନିୟମ କହ’ ରାଜା କହିଲେ।
ଅଥ ପୃଷ୍ଟା ପୁନରପ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍
ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଉର୍ବଶୀ ପୁନି କହିଲେ।
ଶଯନସମୀପେ ମମୋରଣକଦ୍ଵଯଂ ପୁତ୍ରଭୂତଂ ନାପନେଯମ୍
‘ମୋ ଶୟନ କାଠରେ ଥିବା ମୋ ଦୁଇଟି ମେଉଁ, ଯେଉଁମାନେ ପୁଅ ପରି, ସେମାନେ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।’
ଭଵାଂଶ୍ଚ ମଯା ନ ନଗ୍ନୋ ଦ୍ର ଷ୍ଟଵ୍ଯଃ
‘ମୁଁ ତୁମକୁ ନଗ୍ନ ଦେଖିବା ନାହିଁ।’
ଘୃତମାତ୍ରଂ ଚ ମମାହାର ଇତି
‘ମୋ ଖାଦ୍ୟ କେବଳ ଘିଅ ହେବା ଉଚିତ।’
ଏଵମେଵେତି ଭୂପତିରପ୍ଯାହ
‘ଏହିପରି ହେବ’ ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତଯା ସହ ସ ଚାଵନିପତିରଲକଯାଂ ଚୈତ୍ରରଥାଦିଵନେଷ୍ଵମଲପଦ୍ମଖଂଡେଷୁ ମାନସାଦିସରସ୍ସ୍ଵତିରମଣୀଯେଷୁ ରମମାଣ ଏକଷଷ୍ଟିଵର୍ଷାଣ୍ଯନୁଦିନପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧମାନପ୍ରମୋଦୋଽନଯତ୍
ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ସହିତ, ରାଜା ଅଲକାରେ, ଚୈତ୍ରରଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ, ଶୁଧ୍ଧ ପଦ୍ମ ତଳ, ମାନସା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମନୋହର ହ୍ରଦରେ, ଦିନକୁ ଦିନ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇ, ଏକଷଷ୍ଟି ବର୍ଷ ଅତିବାହିତ କଲେ।
ଉର୍ଵଶୀ ଚ ତଦୁପଭୋଗାତ୍ପ୍ରତିଦିନପ୍ରଵର୍ଦ୍ଧମାନାନୁରାଗା ଅମରଲୋକଵାସେଽପି ନ ସ୍ପୃହାଂ ଚକାର
ଉର୍ବଶୀ ପ୍ରତିଦିନ ପୁରୁରବାସ୍ ସହ ଉପଭୋଗ କରି, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଶା ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଗଲା, ଏବଂ ଅମର ଲୋକରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଠିପାଇଁ ଅଭିଲାଷ ରହିଲା ନାହିଁ।
ଵିନା ଚୋର୍ଵଶ୍ଯା ସୁରଲୋକୋଽପ୍ସରସାଂ ସିଦ୍ଧଗଂଧର୍ଵାଣାଂ ଚ ନାତିରମଣୀଯୋଽଭଵତ୍
ଉର୍ବଶୀ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ପାଇଁ ଏତେ ମନୋହର ରହିଲା ନାହିଁ।
ତତଶ୍ଚୋର୍ଵଶୀ ପୁରୂରଵସୋସ୍ସମଯଵିଦ୍ଵିଶ୍ଵାଵସୁର୍ଗଂଧର୍ଵସମଵେତୋ ନିଶି ଶଯନାଭ୍ଯାଶାଦେକମୁରଣକଂ ଜହାର
ଏହା ପରେ, ଉର୍ବଶୀ ପୁରୁରବାସ୍ ସହ କରିଥିବା ନିୟମକୁ ଅମାନି, ବିଶ୍ୱାବାସୁ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଏକ ରାତି ଶୟନ କାଠରୁ ଏକ ମେଉଁକୁ ନେଇଗଲେ।
ତସ୍ଯାକାଶୋ! ନୀଯମାନସ୍ଯୋର୍ଵଶୀ ଶବ୍ଦମଶୃଣୋତ୍
ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ସମୟରେ, ଉର୍ବଶୀ କିଛି ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଏ ଆକାଶ!
ଏଵମୁଵାଚ ଚ ମମାନାଥାଯାଃ ପୁତ୍ରଃ କେନାପହ୍ରିଯତେ କଂ ଶରଣମୁପଯାମୀତି
ସେ କହିଲେ: 'ମୋ ନିରାଶ୍ରୟ ପୁଅକୁ କିଏ ନେଇଯାଉଛି? ମୁଁ କାହା ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେବି?'
ତଦାକର୍ଣ୍ଯ ରାଜା ମାଂ ନଗ୍ନଂ ଦେଵୀ ଵୀକ୍ଷ୍ଯତୀତି ନ ଯଯୌ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଭାବିଲେ, 'ରାଣୀ ମୋତେ ନଗ୍ନ ଦେଖିବେ,' ତେଣୁ ସେ ଯାଇଲେ ନାହିଁ।
ଅଥାନ୍ଯମପ୍ଯୁରଣକମାଦାଯ ଗଂଧର୍ଵା ଯଯୁଃ
ତାପରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଢୋଳ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ଯପହ୍ରିଯମାଣସ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ଶବ୍ଦମାକାଶୋ! ପୁନରପ୍ଯନାଥାସ୍ମ୍ଯହମଭର୍ତୃକା କାପୁରୁଷା ଶ୍ରଯେତ୍ଯାର୍ତ୍ତରାଵିଣୀ ବଭୂଵ
ସେ ଢୋଳଟିଏ ମଧ୍ୟ ନେଇଯିବା ସମୟରେ, ଏହାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, 'ମୁଁ ଅନାଥ, ସ୍ୱାମୀ ବିନା, ଦୁର୍ବଳମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଛନ୍ତି,' ବୋଲି ସେ ଆଉ ଅଧିକ ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିଲେ।
ରାଜାପ୍ଯମର୍ଷଵଶାଦଂଧକାରମେତଦିତି ଖଡ୍ଗମାଦାଯ ଦୁଷ୍ଟଦୁଷ୍ଟ ହତୋସୀତି ଵ୍ଯାହରନ୍ନଭ୍ଯଧାଵତ୍
ରାଜା ରୋଷରେ ଭରିଯାଇ, 'ଏହା ଅନ୍ଧାର,' ଭାବି, ତଳୱାର ନେଇ, 'ଦୁଷ୍ଟ! ଦୁଷ୍ଟ! ତୁମେ ମରିଗଲା,' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରି ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ତାଵଚ୍ଚ ଗଂଧର୍ଵୈରପ୍ଯତୀଵୋଜ୍ଜ୍ଵଲା ଵିଦ୍ଯୁଜ୍ଜନିତା
ଏହି ସମୟରେ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ତତ୍ପ୍ରଭଯା ଚୋର୍ଵଶୀ ରାଜାନମପଗତାଂବରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପଵୃତ୍ତସମଯା ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵାପକ୍ରାନ୍ତା
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଉର୍ବଶୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରଣ ବିନା ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସମୟ ଶେଷ ହୋଇଯିବା ବୁଝି ସେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ତାଵପ୍ଯୁରଣକୌ ଗଂଧର୍ଵାସ୍ସୁରଲୋକମୁପଗତାଃ
ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଦୁଇଟି ଢୋଳ ଛାଡ଼ି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲେ।
ରାଜାପି ଚ ତୌ ମେଷାଵାଦାଯାତିହୃଷ୍ଟମନାଃ ସ୍ଵଶଯନମାଯାତୋ ନୋର୍ଵଶୀଂ ଦଦର୍ଶ
ରାଜା ଦୁଇଟି ମେଷା ନେଇ ଅତି ଖୁସି ହୃଦୟରେ ନିଜ ଶୟନକକ୍ଷକୁ ଫେରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ତାଂ ଚାପଶ୍ଯନ୍ ଵ୍ଯପଗତାଂବର ଏଵୋନ୍ମତ୍ତରୂପୋ ବଭ୍ରାମ
ସେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ଦେଖିଲେ ଏବଂ ପାଗଳ ପରି ଘୁରୁଥିଲେ ।
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରେ ଚାଂଭୋଜସରସ୍ଯନ୍ଯାଭିଶ୍ଚତସୃଭିରପ୍ସରୋଭିସ୍ସମଵେତାମୁର୍ଵଶୀଂ ଦଦର୍ଶ
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ପଦ୍ମରେ ଭରିଥିବା ଝିଲିକରେ ସେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣ ଅପ୍ସରା ସହିତ ଦେଖିଲେ ।