ତଦଂଭସା ଚ ସଂସ୍ପୃଷ୍ଟେଷ୍ଵସ୍ଥିଭସ୍ମସୁ ଏତେ ଚ ସ୍ଵର୍ଗମାରୋକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି
ସେ ଜଳରେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଓ ଛାର ପ୍ରସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ।
ଭଗଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁପାଦାଂଗୁଷ୍ଠନିର୍ଗତସ୍ଯ ହି ଜଲସ୍ଯୈତନ୍ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍
ଏହି ହେଉଛି ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜଳର ମହିମା।
ଯନ୍ନ କେଵଲମଭିସଂଧିପୂର୍ଵକଂ ସ୍ନାନାଦ୍ଯୁପଭୋଗେଷୂପକାରକମନଭିସାଂଧିତମପ୍ଯସ୍ଯାଂ ପ୍ରେତପ୍ରାଣସ୍ଯାସ୍ଥିଚର୍ମସ୍ନାଯୁକେଶାଦ୍ଯୁପସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ଶରୀରଜମପି ପତିତଂ ସଦ୍ଯଶ୍ଶରୀରିଣଂ ସ୍ଵର୍ଗଂ ନଯତୀତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭଵଗତେଽଶ୍ଵମାଦାଯ ପିତାମହଯଜ୍ଞମାଜଗାମ୍
କେବଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପୂର୍ବକ ସ୍ନାନ କିମ୍ବା ଉପଭୋଗ ନୁହେଁ, ଅନୁଚିନ୍ତିତ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ—ମୃତ ଦେହର ଅସ୍ଥି, ଚର୍ମ, ସ୍ନାୟୁ, କେଶ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଅଂଶ ଏହାକୁ ଛୁଇଁଲେ—ସେହି ମୃତ୍ୟୁଆତ୍ମା ସତ୍ୟସତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ। ଏପରି କଥା କହି, ଅଂଶୁମାନ୍ ଭକ୍ତି ସହ ନମସ୍କାର କରି, ଘୋଡା ନେଇ ପିତାମହଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ଫେରିଲେ।
ସଗରୋପ୍ଯଶ୍ଵମାସାଦ୍ଯ ତଂ ଯଜ୍ଞଂ ସମାପଯାମାସ
ସଗର ଘୋଡା ଫେରାଇ ପାଇ, ସେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।
ସାଗରଂ ଚାତ୍ମଜପ୍ରୀତ୍ଯା ପୁତ୍ରତ୍ଵେ କଲ୍ପିତଵାନ୍
ପୁଅ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହରେ, ସେ ସାଗରକୁ ନିଜ ପୁଅ ଭାବରେ ଭାବିଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂଶୁମତୋ ଦିଲୀପଃ ପୁତ୍ରୋଭଵତ୍
ଅଂଶୁମତଙ୍କର ପୁଅ ଦିଲୀପ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଦିଲୀପସ୍ଯ ଭଗୀରଥଃ ଯୋଽସୌ ଗଂଗାଂ ସ୍ଵର୍ଗାଦିହାନୀଯ ଭାଗୀରଥୀସଂଜ୍ଞାଂ ଚକାର
ଦିଲୀପଙ୍କର ପୁଅ ଭାଗୀରଥ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଗଙ୍ଗାକୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ 'ଭାଗୀରଥୀ' ନାମ ଦେଲେ।
ଭଗୀରଥାତ୍ସୁହୋତ୍ରସ୍ସୁହୋତ୍ରାଚ୍ଛ୍ରୁତଃ ତସ୍ଯାପି ନାଭାଗଃ ତତଓଁବରୀଷଃ ତତ୍ପୁତ୍ରସ୍ସିଂଧୁଦ୍ଵୀପଃ ସିଂଧୁଦ୍ଵୀପାଦଯୁତାଯୁଃ
ଭାଗୀରଥଙ୍କୁ ସୁହୋତ୍ର, ସୁହୋତ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରୁତ, ଶ୍ରୁତଙ୍କୁ ନାଭାଗ, ନାଭାଗଙ୍କୁ ଅମ୍ବରୀଷ, ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପ, ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କୁ ଅୟୁତାୟୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ତତ୍ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଋତୁପର୍ଣଃ ଯୋଽସୌ ନଲସହାଯୋକ୍ଷହୃଦଯଜ୍ଞୋଭୂତ୍
ଅୟୁତାୟୁଙ୍କର ପୁଅ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ନଳଙ୍କ ସହାୟ ହେଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଶ୍ୱଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ଋତୁପର୍ଣପୁତ୍ରସ୍ସର୍ଵକାମଃ
ଋତୁପର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ପୁଅ ସର୍ବକାମ ଥିଲେ।
ତତ୍ତନଯସ୍ସୁଦାସଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁଦାସ ଥିଲେ।
ସୁଦାସାତ୍ସୌଦାସୋ ମିତ୍ର ସହନାମା
ସୁଦାସଙ୍କୁ ସୌଦାସ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ 'ମିତ୍ରସହ' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ।
ସ ଚାଟଵ୍ଯାଂ ମୃଗଯାର୍ଥୀ ପର୍ଯଟନ୍ ଵ୍ଯାଘ୍ରଦ୍ଵଯମପଶ୍ଯତ୍
ଏକ ଦିନ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର କରିବାକୁ ଘୁଞ୍ଚିବା ସମୟରେ, ସେ ଦୁଇଟି ବାଘକୁ ଦେଖିଲେ।
ତାଭ୍ଯାଂ ତଦ୍ଵନମପମୃଗଂ କୃତଂ ମତ୍ଵୈକଂ ତଯୋର୍ବାଣେନ ଜଘାନ
ସେ ଭାବିଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇ ବାଘ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକକୁ ତୀରରେ ମାରିଦେଲେ।
ମ୍ରିଯମାଣଶ୍ଚାସାଵତିଭୀଷଣାକୃତିରତିକରାଲଵଦନୋ ରାକ୍ଷସୋଽଭୂତ୍
ମରୁଥିବା ସମୟରେ, ସେ ବାଘ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଏବଂ ଭୟାନକ ମୁହଁ ନେଇଲା—ସେ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଥିଲା।
ଦ୍ଵିତୀଯୋପି ପ୍ରତିକ୍ରିଯାଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଂତର୍ଧାନଂ ଜଗାମ
ଦ୍ୱିତୀୟ ବାଘ କହିଲା, 'ମୁଁ ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବି,' ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା।
କାଲେନ ଗଚ୍ଛତା ସୌଦାସୋ ଯଜ୍ଞମଯଜତ୍
କିଛି ସମୟ ପରେ, ସୌଦାସ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ।
ପରିନିଷ୍ଠିତଯଜ୍ଞେ ଆଚାର୍ଯେ ଵସିଷ୍ଠେ ନିଷ୍କ୍ରାଂତେ ତଦ୍ର କ୍ଷୋ ଵସିଷ୍ଠରୂପମାସ୍ଥାଯ ଯଜ୍ଞାଵସାନେ ମମ ନରମାଂସଭୋଜନଂ ଦେଯମିତି ତତ୍ସଂସ୍କ୍ରିଯତାଂ କ୍ଷଣାଦାଗମିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନିଷ୍କ୍ରାଂତଃ
ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଏବଂ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବଶିଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ଛାଡିଦେଲା, ସେଇ ରାକ୍ଷସ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆକୃତି ନେଇ, ଯଜ୍ଞ ଶେଷରେ କହିଲା, 'ମତେ ମାନବ ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ଦିଅ,' ଏବଂ କହିଲା ଯେ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବି, ତାପରେ ଚାଲିଗଲା।
ଭୂଯଶ୍ଚ ସୂଦଵେଷଂ କୃତ୍ଵା ରାଜାଜ୍ଞଯା ମାନୁଷଂ ମାଂସଂ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ରାଜ୍ଞେ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍ ୪୭ ଅସାଵପି ହିରଣ୍ଯପାତ୍ରେ ମାଂସମାଦାଯ ଵସିଷ୍ଠାଗମନପ୍ରତୀକ୍ଷକୋଽଭଵତ୍
ପୁନି ସେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରାନ୍ଧୁଆ ଆକୃତି ନେଇ, ମାନବ ମାଂସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଲା; ରାଜା ହିରାଣ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ମାଂସ ରଖି, ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଗମନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ଆଗତାଯ ଵସିଷ୍ଠାଯ ନିଵେଦିତଵାନ୍
ବଶିଷ୍ଠ ଆସିଲେ, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ।
ସ ଚାପ୍ଯଚିଂତଯଦହୋସ୍ଯ ରାଜ୍ଞୋ ଦୌଶ୍ଶୀଲ୍ଯଂ ଯେନୈତନ୍ମାଂସମସ୍ମାକଂ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି କିମେତଦ୍ଦ୍ର ଵ୍ଯଜାତମିତି ଧ୍ଯାନପରୋଭଵତ୍
ବଶିଷ୍ଠ ଭାବିଲେ, 'ହାଏ, ଏହି ରାଜାଙ୍କର କେତେ ଦୁଷ୍ଟତା, ଯେ ଆମକୁ ଏହି ମାଂସ ଦେଉଛନ୍ତି? ଏହି ଜିନିଷ କଣ?' ଏବଂ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ଅପଶ୍ଯଚ୍ଚ ତନ୍ମାଂସଂମାନୁଷମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଏହି ମାଂସ ମାନବ ମାଂସ।
ଅତଃ କ୍ରୋଧକଲୁଷୀକୃତଚେତା ରାଜନି ସାପମୁତ୍ସସର୍ଜ
ତାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ରାଗରେ ମନ ଅନ୍ଧାରି ହୋଇ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଯସ୍ମାଦଭୋଜ୍ଯମେତଦସ୍ମଦ୍ଵିଧାନାଂ ତପସ୍ଵିନାମଵଗଚ୍ଛନ୍ନପି ଭଵାନ୍ମହ୍ଯଂ ଦଦାତି ତସ୍ମାତ୍ତଵୈଵାତ୍ର ଲୋଲୁପତା ଭଵିଷ୍ଯତୀତି
ତୁମେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଆମ ପରି ତପସ୍ବୀମାନେ ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ, ତଥାପି ମୋତେ ଦେଲେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଏହି ଲୋଭ ତୁମ ପାଖରେ ରହିବ।
ଅନଂତରଂ ଚ ତେନାପି ଭଗଵତୈଵାଭିହିତୋସ୍ମୀତ୍ଯୁକ୍ତେ କିଂ କିଂ ମଯାଭହିତମିତି ମୁନିଃ ପୁନରପି ସମାଧୌ ତସ୍ଥୌ
ସେଇ ସମୟରେ, ରାଜା କହିଲେ, 'ଭଗବାନ୍ ନିଜେ ମୋତେ ଏହା କରିବାକୁ କହିଥିଲେ।' ଏହା ଶୁଣି, ମୁନି ଭାବିଲେ, 'ମୁଁ କଣ ଭୁଲ କଲି?' ଏବଂ ପୁନି ଧ୍ୟାନରେ ବସିଲେ।
ସମାଧିଵିଜ୍ଞାନାଵଗତାର୍ଥଶ୍ଚାନୁଗ୍ରହଂ ତସ୍ମୈ ଚକାର ନାତ୍ଯଂତିକମେତଦ୍ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦଂ ତଵ ଭୋଜନଂ ଭଵିଷ୍ଯତୀତି
ଧ୍ୟାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସତ୍ୟ ଜାଣି, ମୁନି ରାଜାଙ୍କୁ ଦୟା କରି କହିଲେ, 'ଏହି ଖାଦ୍ୟ ନିୟମ ସଦା ପାଇଁ ନୁହେଁ; କେବଳ ବାରୋ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ।'
ଅସାଵପି ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯୋଦକାଂଜଲିଂ ମୁନିଶାପପ୍ରଦାନାଯୋଦ୍ଯତୋ ଭଗଵନ୍ନଯମସ୍ମଦ୍ଗୁରୁର୍ନାର୍ହସ୍ଯେନଂ କୁଲଦେଵତାଭୂତମାଚାର୍ଯଂ ଶପ୍ତୁମିତି ମଦଯଂତ୍ଯା ସ୍ଵପତ୍ନ୍ଯା ପ୍ରସାଦିତସ୍ସସ୍ଯାଂବୁଦରକ୍ଷଣାର୍ଥଂ ତଚ୍ଛାପାଂଵୁ ନୋର୍ଵ୍ଯାଂ ନ ଚାକାଶେ ଚିକ୍ଷେପ କିଂ ତୁ ତେନୈଵ ସ୍ଵପଦୌ ସିଷେଚ
ରାଜା ମଧ୍ୟ ଜଳ ହାତରେ ନେଇ, ମୁନିଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଯିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ଜଣେ ପତ୍ନୀ ମଦୟନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କଲେ। ସେ ମୁନିଙ୍କୁ ଗୃହଦେବତା ଓ ଗୁରୁ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ବର୍ଷାମେଘ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ରାଜା ସେଇ ଜଳ ମାଟି କିମ୍ବା ଆକାଶକୁ ନ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ପାଦରେ ଢାଲିଦେଲେ।
ତେନ ଚ କ୍ଵୋଧାଶ୍ରିତେନାଂବୁନା ଦଗ୍ଧଚ୍ଛାଯୌ ତତ୍ପାଦୌ କଲ୍ମାଷତାମୁପଗତୌ ତତସ୍ସ କଲ୍ମାଷପାଦସଂଜ୍ଞାମଵାପ
ଏହିପରି, ଜଳ କୌଣସି ଜାଗାକୁ ଯିବାକୁ ନପାଇ, ରାଜାଙ୍କ ପାଦକୁ ଦାଗିଦେଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ କଳା ହୋଇଗଲା। ଏହିକାରଣରୁ ସେ 'କଳ୍ମାଷପାଦ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଵସିଷ୍ଠଶାପାଚ୍ଚ ଷଷ୍ଠେଷଷ୍ଠେ କାଲେ ରାକ୍ଷସସ୍ଵଭାଵମେତ୍ଯାଟଵ୍ଯାଂ ପର୍ଯଟନ୍ନନେକଶୋ ମାନୁଷାନଭକ୍ଷଯତ୍
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଶାପରେ, ପ୍ରତି ଛଅ ବର୍ଷରେ ଏକଥର, ସେ ରାକ୍ଷସ ସ୍ୱଭାବ ନେଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଘୁରିଘୁରି ଅନେକ ମଣିଷ ଖାଇଦେଉଥିଲେ।
ଏକଦା ତୁ କଂଚିନ୍ମୁନିମୃତୁକାଲେ ଭାର୍ଯାସଂଗତଂ ଦଦର୍ଶ
ଏକଥର, ସେ ଜଣେ ମୁନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ସହ ଋତୁକାଳରେ ଦେଖିଲେ।