ମଯା ଚାସ୍ଯ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂ ଯଦ୍ଯସ୍ମତ୍କନ୍ଯା ଯା କାଚିଦ୍ଭଗଵଂତଂ ଵରଯତି ତତ୍କନ୍ଯାଚ୍ଛଂଦେ ନାହଂ ପରିପଂଥାନଂ କରିଷ୍ଯାମୀତ୍ଯାକର୍ଣ୍ଯ ସର୍ଵା ଏଵ ତାଃ କନ୍ଯାଃ ସାନୁରାଗାଃ ସପ୍ରମଦାଃ କରେଣଵ ଇଵ ମୃଗଯୂଥପତିଂ ତମୃଷିମହମହମିକଯା ଵରଯାଂବଭୂଵୁରୂଚୁଶ୍ଚ
ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି—ଆମ କୌଣସି କନ୍ୟା ଯଦି ଏହି ପୂଜ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ବରଣ କରିବେ, ତେବେ ମୁଁ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ବାଧା ଦେବିନି। ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ କନ୍ୟାମାନେ ଆନୁରାଗ ଓ ଉତ୍ସାହରେ, ମାନେ ମାଦିନୀ ହାତୀମାନେ ଯେପରି ଦଳପତି ପଛରେ ଦୌଡ଼ନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ ବରଣ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ ଓ କହିଲେ।
ଅଲଂ ଭଗିନ୍ଯୋହମିମଂ ଵୃଣୋମି ଵୃଣୋମ୍ଯହଂ ନୈଷ ତଵାନୁରୂପଃ । ମମୈଷ ଭର୍ତ୍ତା ଵିଧିନୈଵ ସୃଷ୍ଟସ୍ସୃଷ୍ଟାହମସ୍ଯୋପଶମଂ ପ୍ରଯାହି
ବସ, ଭଉଣୀ, ମୁଁ ଏହାକୁ ବରଣ କରୁଛି, ମୁଁ ବରଣ କରୁଛି! ଏହେ ତୋ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହା ମୋର ସ୍ୱାମୀ, ଭାଗ୍ୟରେ ମୋ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ; ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ତିଆରି। ତୁମେ ଶାନ୍ତିରେ ଯାଅ।
ଵୃତୋ ମଯାଯଂ ପ୍ରଥମଂ ମଯାଯଂ ଗୃହଂ ଵିଶନ୍ନେଵ ଵିହନ୍ଯସେ କିମ୍ । ମଯା ମଯୋତିକ୍ଷିତିପାତ୍ମଜାନାଂ ତଦର୍ଥମତ୍ଯର୍ଥକଲିର୍ବଭୂଵ
ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଏହାକୁ ବରଣ କରିଛି; ମୁଁ ବରଣ କରିଛି! ତୁମେ କାହିଁକି ମୋ ଘରକୁ ଯିବାବେଳେ ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଉଛ? ମୋ ପାଇଁ, ମୋ ପାଇଁ! ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ଏହି କାରଣରେ ବଡ଼ ଝଗଡ଼ା କଲେ।
ଯଦା ମୁନିସ୍ତାଭିରତୀଵହାର୍ଦାଦ୍ଵୃତସ୍ସ କନ୍ଯାଭିରନିଂଦ୍ଯକୀର୍ତିଃ । ତଦା ସ କନ୍ଯାଧିକୃତୋ ନୃପାଯ ଯଥାଵଦାଚଷ୍ଟ ଵିନମ୍ରମୂର୍ତ୍ତିଃ
ଯେତେବେଳେ ନିର୍ମଳ କୀର୍ତ୍ତିର ମୁନିଙ୍କୁ କନ୍ୟାମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ସ୍ନେହରେ ବରଣ କଲେ, ସେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଅଧିକାର ରଖି ସମ୍ମାନ ସହିତ ରାଜାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଜଣାଇଲେ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । ତଦଵଗମାତ୍କିଂକିମେତତ୍କଥମେତତ୍କିଂ କିଂ କରୋମି କିଂ ମଯାଭିହିତମିତ୍ଯାକୁଲମତିରନିଚ୍ଛନ୍ନପି କଥମପି ରାଜାନୁମେନେ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏହା ବୁଝି ରାଜା ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ—'ଏହା କଣ? କିପରି ହେଲା? ମୁଁ କଣ କରିବି? କଣ କହିବି?' ଏପରି ଅସ୍ଥିର ମନରେ ଅଚାହିଁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କିଛିପରି ରାଜା ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
କୃତାନୁରୂପଵିଵାହଶ୍ଚ ମହର୍ଷିସ୍ସକଲା ଏଵ ତାଃ କନ୍ଯାସ୍ସ୍ଵମାଶ୍ରମମନଯତ୍
ମହାର୍ଷି ସଠିକ ଭାବେ ସମସ୍ତ କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ନେଇଗଲେ।
ତତ୍ର ଚାଽଶେଷଶିଲ୍ପକଲ୍ପପ୍ରଣେତାରଂ ଧାତାରମିଵାନ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମାହୂଯ ସକଲକନ୍ଯାନାମେକୈକସ୍ଯାଃ ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲପଂକଜାଃ କୂଜତ୍କଲହଂସକାରଂଡଵାଦିଵିହଂଗମାଭିରାମଜଲାଶଯାସ୍ସୋପଧାନାଃ । ସାଵକାଶାସ୍ସାଧୁଶଯ୍ଯାପରିଚ୍ଛଦାଃ ପ୍ରାସାଦାଃ କ୍ରିଯଂତାମିତ୍ଯାଦିଦେଶ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କଳା-ଶିଳ୍ପର ଉଦ୍ଭବକାରୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକି, ସେ ଆଦେଶ ଦେଲେ—'ପ୍ରତ୍ୟେକ କନ୍ୟା ପାଇଁ ଶୋଭାପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କର, ମୃଦୁ ଶଯ୍ୟା, ରମ୍ୟ ପଦ୍ମପୋଖରୀ, ହଂସ, କାଦମ୍ବ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀର ମଧୁର ସ୍ୱର, ଶୁଭ୍ର ପରିବେଶ ଓ ଭଲ ଆସବାବପତ୍ର ସହିତ।'
ତଚ୍ଚ ତଥୈଵାନୁଷ୍ଠିତମଶ୍ଷୋଶିଲ୍ପଵିଶେଷାଚାର୍ଯସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ଦର୍ଶିତଵାନ୍
ଏହିପରି ହେଲା; ଶିଳ୍ପର ନିପୁଣ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୱଷ୍ଟା ତାଙ୍କର କୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ।
ତତଃ ପରମର୍ଷିଣା ସୌଭରିଣାଜ୍ଞପ୍ତସ୍ତେଷୁ ଗୃହେଷ୍ଵନିଵାର୍ଯାନଂଦକୁଂଦମହାନିଧିରାସାଂଚକ୍ରେ
ତାପରେ, ପରମ ଋଷି ସୌଭରିଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେଇ ଘରଗୁଡ଼ିକରେ ଅଶେଷ ଆନନ୍ଦର ଧାନା ତିଆରି ହେଲା।
ତତୋଽନଵରତେନ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯଲେହ୍ଯାଦ୍ଯୁପଭୋଗୈରାଗତାନୁଗତଭୃତ୍ଯାଦୀନହର୍ନିଶମଶ୍ଷୋଗୃହେଷୁ ତାଃ କ୍ଷିତୀଶଦୁହିତରୋ ଭୋଜଯାମାସୁଃ
ତାପରେ, ଅବିରତ ଭୋଜନ, ମିଠା, ମନୋରଞ୍ଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଭୋଗ ଦ୍ୱାରା, ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କର ଦାସୀ-ପରିଚାରିକାମାନେ ସହ ଦିନ ରାତି ସେଇ ଶୋଭାମୟ ଘରରେ ଭଲ ଭାବେ ରହିଲେ।
ଏକଦା ତୁ ଦୁହିତୃସ୍ନେହାକୃଷ୍ଟହୃଦଯସ୍ସ ମହୀପତିରତିଦୁଃଖିତାସ୍ତା ଉତ ସୁଖିତା ଵା ଇତି ଵିଚିଂତ୍ଯ ତସ୍ଯ ମହର୍ଷେରାଶ୍ରମସମୀପମୁପେତ୍ଯ ସ୍ଫୁରଦଂଶୁମାଲାଲଲାମାଂ ସ୍ଫଟିକମଯପ୍ରାସାଦମାଲାମତିରମ୍ଯୋପଵନଜଲାଶଯାଂ ଦଦର୍ଶ
ଏକଦିନ ରାଜା, କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ହୃଦୟ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦୁଃଖି ନା ସୁଖି ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି, ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ତିନି ଦେଖିଲେ—ଦୀପ୍ତିମାନ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ରାଜପ୍ରାସାଦ, ଅତି ରମ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ପଦ୍ମପୋଖରୀ।
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚୈକଂ ପ୍ରାସାଦମାତ୍ମଜାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ କୃତାସନପରିଗ୍ରହଃ ପ୍ରଵୃଦ୍ଧସ୍ନେହନଯନାଂବୁଗର୍ଭନଯନୋବ୍ରଵୀତ୍
ସେ ଏକ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଝିଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆସନ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ସ୍ନେହରେ ଚକ୍ଷୁ ଲୁହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, କହିଲେ—
ଅପ୍ଯତ୍ର ଵତ୍ସେ ଭଵତ୍ଯାସ୍ସୁଖମୁତ କିଂଚିଦସୁଖମପି ତେ ମହର୍ଷିସ୍ସ୍ନେହଵାନୁତ ନ ସ୍ମର୍ଯତେସ୍ମଦ୍ଗୃହଵାସ ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ତଂ ତନଯା ପିତରମାହ
'ମୁଁ ଜଣାପାଇଁ ଚାହୁଁଛି, ଝିଅ, ଏଠାରେ ତୁମେ ସୁଖରେ ଅଛ? କିଛି ଅସୁବିଧା ଅଛି କି? ମହାର୍ଷି ତୁମକୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି କି? ତୁମେ ଆମ ଘରର ଜୀବନକୁ ଭୁଲିଗଲ କି?' ଏପରି ପିତା ପଚାରିବା ପରେ, ଝିଅ ଉତ୍ତର ଦେଲା।
ତାତାତିରମଣୀଯଃ ପ୍ରାସାଦୋତ୍ରାତିମନୋଜ୍ଞମୁପଵନମେତେ କଲଵାକ୍ଯଵିହଂଗମାଭିରୁତାଃ ପ୍ରୋତ୍ଫୁଲ୍ଲପଦ୍ମାକରଜଲାଶଯାଃ ମନୋନୁକୂଲଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାନୁଲେପନଵସ୍ତ୍ରଭୂଷଣାଦିଭୋଗୋ ମୃଦୂନି ଶଯନାସନାନି ସର୍ଵସଂପତ୍ସମେତଂ ମେ ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯମ୍
'ପିତା, ଏହି ରାଜପ୍ରାସାଦ ବହୁତ ରମ୍ୟ, ଏଠାର ଉଦ୍ୟାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ପଦ୍ମପୋଖରୀ ଫୁଲରେ ଭରିଛି, ଭୋଜନ, ମିଠା, ଉପଟିକା, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଓ ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗ ମନକୁ ଭଲ ଲାଗେ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ମୃଦୁ। ମୋର ଗୃହସ୍ଥ ଜୀବନ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସଫଳ।'
ତଥାପି କେନ ଵା ଜନ୍ମଭୂମିର୍ନ ସ୍ମର୍ଯତେ
ତଥାପି, କିଏ ନିଜ ଜନ୍ମଭୂମିକୁ ଭୁଲିପାରିବ?
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଦମଶ୍ଷୋମତିଶୋଭନମ୍
ତୁମର କୃପାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଶୋଭା ମିଳିଛି।
କିଂ ତ୍ଵେକଂ ମମୈତଦ୍ଦୁଃଖକାରଣଂ ଯଦସ୍ମଦ୍ଗୃହାନ୍ମହର୍ଷିରଯମ୍ମଦ୍ଭର୍ତ୍ତା ନ ଵିଷ୍କ୍ରାମତି ମମୈଵ କେଵଲମତିପ୍ରୀତ୍ଯା ସମୀପପରିଵର୍ତ୍ତିନୀନାମନ୍ଯାସାମସ୍ମଦ୍ଭଗିନୀନାମ୍
ମୋ ପାଇଁ ଏକଟି ଦୁଃଖର କାରଣ ଅଛି: ଏହି ମହାର୍ଷି, ମୋର ପତି, ମାତ୍ର ମୋ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ସ୍ନେହ ରଖି ଆମ ଘରରୁ କେବେ ବାହାରେ ଯାଆନାହିଁ, ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଜଣେ ଭାଗିନୀମାନେ, ମୋ ସହଯାତ୍ରୀମାନେ, ତାଙ୍କଠାରେ ଯାଆନ୍ତି।
ଏଵଂ ଚ ମମ ସୋଦର୍ଯୋତିଦୁଃଖିତା ଇତ୍ଯେଵମତିଦୁଃଖକାରଣମିତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତଯା ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପ୍ରାସାଦମୁପେତ୍ଯ ସ୍ଵତନଯାଂ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯୋପଵିଷ୍ଟସ୍ତଥୈଵ ପୃଷ୍ଟଵାନ୍
ଏଭଳି ମୋର ସହଯାତ୍ରୀ ଅତି ଦୁଃଖିତ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କହି, ଏହି ଦୁଃଖର କାରଣ ବ୍ୟଖ୍ୟା କରିବା ପରେ, ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଜପ୍ରାସାଦକୁ ଗଲେ, ନିଜ ଝିଅକୁ ଆଲିଂଗନ କରି, ବସିଲେ ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ତଯାପି ଚ ସର୍ଵମେତତ୍ତତ୍ପ୍ରାସାଦାଦ୍ଯୁପଭୋଗସୁଖଂ ଭୃଶମାଖ୍ଯାତଂ ମମୈଵ କେଵଲମତିପ୍ରୀତ୍ଯା ପାର୍ଶ୍ଵପରିଵର୍ତ୍ତିନୀନାମନ୍ଯାସାମସ୍ମଦ୍ଭଗିନୀନାମିତ୍ଯେଵମାଦିଶ୍ରୁତ୍ଵା ସମସ୍ତପ୍ରାସାଦେଷୁ ରାଜା ପ୍ରଵିଵେଶ ତନଯାଂ ତନଯାଂ ତଥୈଵାଵୃଚ୍ଛତ୍
ସେ ଝିଅ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାସାଦର ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନନା କଲେ, କହିଲେ: 'ମାତ୍ର ମୋ ପ୍ରତି ବିଶେଷ ସ୍ନେହ ରଖି, ସେ ମୋ ପାଖରେ ରହନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଭାଗିନୀମାନେ ପାଖରେ ନୁହେଁ।' ଏହିପରି ଏକ ଏକ ଝିଅଠାରେ ଶୁଣି, ରାଜା ସମସ୍ତ ପ୍ରାସାଦକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଝିଅକୁ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ସର୍ଵାଭିଶ୍ଚ ତାଭିସ୍ତଥୈଵାଭିହିତଃ ପରିତୋଷଵିସ୍ମଯନିର୍ଭରଵିଵଶହୃଦଯୋ ଭଗଵଂତଂ ସୌଭରିମେକାଂତାଵସ୍ଥିତମୁପେତ୍ଯ କୃତପୂଜୋବ୍ରଵୀତ୍
ସମସ୍ତ ଝିଅମାନେ ଏହିପରି କହିଲେ; ରାଜାଙ୍କ ହୃଦୟ ସନ୍ତୋଷ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏକା ଅବସ୍ଥିତ ଭଗବାନ ସୌଭରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୂଜା କରି, କହିଲେ:
ଦୃଷ୍ଟସ୍ତେ ଭଗଵନ୍ ସୁମହାନେଷ ସିଦ୍ଧିପ୍ରଭାଵୋ ନୈଵଂଵିଧମନ୍ଯସ୍ଯ କସ୍ଯଚିଦସ୍ମାଭିର୍ଵିଭୂତିଭିର୍ଵିଲସିତମୁପଲକ୍ଷିତଂ ଯଦେତଦ୍ଭଗଵତସ୍ତପସଃ ଫଲମିତ୍ଯଭିପୂଜ୍ଯ ତମୃଷିଂ ତତ୍ରୈଵ ତେନ ଋଷିଵର୍ଯେଣ ସହ କିଂଚିତ୍କାଲମଭିମତୋପଭୋଗାନ୍ ବୁଭୁଜେ ସ୍ଵପୁରଂ ଚ ଜଗାମ
ଭଗବାନ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଖିଛି; ଆମେ କେହିଁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କର ଏପରି ବିଭୂତି ଦେଖିନାହିଁ। ଏହା ଆପଣଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ବୋଲି ବୁଝିଛି। ଏହି ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ସେଠାରେ କିଛି ସମୟ ରହି, ତାଙ୍କ ସହ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ନିଜ ସହରକୁ ଫେରିଗଲେ।
କାଲେନ ଗଚ୍ଛତା ତସ୍ଯ ତାସୁ ରାଜତନଯାସୁ ପୁତ୍ରଶତଂ ସାର୍ଧମଭଵତ୍
ସମୟ ବିତିବା ସହିତ, ସେ ରାଜପୁତ୍ରୀମାନେ ସହ ଏକ ଶତ ପୁଅ ପାଇଲେ।
ଅନୁଦିନାନୁରୂଢସ୍ନେହପ୍ରସରଶ୍ଚ ସ ତତ୍ରାତୀଵମମତାକୃଷ୍ଟହୃଦଯୋଽଭଵତ୍
ପ୍ରତିଦିନ ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ ବଢିଲା, ଏବଂ ହୃଦୟ ଅତି ମମତାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲା।
ଅପ୍ଯେତେଽସ୍ମତ୍ପୁତ୍ରାଃ କଲଭାଷିଣଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଗଚ୍ଛେଯୁଃ ଅପ୍ଯେତେ ଯୌଵନିନୋ ଭଵେଯୁଃ ଅପି କୃତଦାରାନେତାନ୍ ପଶ୍ଯେଯମପ୍ଯେଷାଂ ପୁତ୍ରା ଭଵେଯୁଃ ଅପ୍ଯେତତ୍ପୁତ୍ରାନ୍ପୁତ୍ରସମନ୍ଵିତାନ୍ପଶ୍ଯାମୀତ୍ଯାଦିମନୋରଥାନନୁଦିନଂ କାଲସଂପତ୍ତିପ୍ରଵୃଦ୍ଧାନୁପେକ୍ଷ୍ଯୈତଚ୍ଚିଂତଯାମାସ
ମୋ ପୁଅମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଏବେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଶବ୍ଦ କହୁଛନ୍ତି, କେବେ ନିଜ ପାଉଁ ଚାଲିପାରିବେ? କେବେ ଯୁବକ ହେବେ? କେବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ବିବାହ ଦେଖିପାରିବି? କେବେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ହେବେ? କେବେ ମୁଁ ମୋ ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହିତ ଦେଖିପାରିବି? ଏପରି ଅନେକ ଭାବନା, ସମୟ ବଢିବା ସହିତ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢିଲା, ଏବଂ ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଅନୁଦିନ ଚିନ୍ତା କରିବା ଲାଗିଲେ।
ଅହୋ ମେ ମୋହସ୍ଯାତିଵିସ୍ତାରଃ
ହାଁ, ମୋ ମୋହ କେତେ ବଡ଼ ଏହି ବିସ୍ତାର!
ମନୋରଥାନାଂ ନ ସମାପ୍ତିରସ୍ତି ଵର୍ଷାଯୁତେନାପ୍ଯଥ ଵାପି ଲକ୍ଷୈଃ । ପୂର୍ଣେଷୁପୂର୍ଣେଷୁ ମନୋରଥାନାମୁତ୍ପତ୍ତଯସ୍ସଂତି ପୁନର୍ନଵାନାମ୍
ଇଚ୍ଛାର କେହି ଶେଷ ନାହିଁ, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଲକ୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; କିଛି ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ଇଚ୍ଛା ଆଉ ଆଉ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଗତା ଯୌଵନିନଶ୍ଚ ଜାତା ଦାରୈଶ୍ଚ ସଂଯୋଗମିତାଃ ପ୍ରସୂତାଃ । ଦୃଷ୍ଟାଃ ସୁତାସ୍ତତ୍ତନଯପ୍ରସୂତିଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ପୁନର୍ଵାଂଚ୍ଛତି ମେଂଽତରାତ୍ମା
ପୁଅମାନେ ନିଜ ପାଉଁ ଚାଲିଲେ, ଯୁବକ ହେଲେ, ଦାମ୍ପତ୍ୟ ହେଲେ, ପୁଅ ହେଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ତଥାପି ମୋ ମନ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଖିବାକୁ ଆଉ ଇଚ୍ଛା କରେ।
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯାମି ତେଷାମିତି ଚେତ୍ପ୍ରସୂତିଂ ମନୋରଥୋ ମେ ଭଵିତା ତତୋନ୍ଯଃ । ପୂର୍ଣେପି ତତ୍ରାପ୍ଯପରସ୍ଯ ଜନ୍ମ ନିଵାର୍ଯତେ କେନ ମନୋରଥସ୍ଯ
ମୁଁ ଭାବିଲି, 'ମୁଁ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦେଖିବି,' ତେବେ ଆଉ ଏକ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେବ; ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଏକ ଜନ୍ମ ନେବ—କେଉଁଠି ଇଚ୍ଛାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ବାରଣ କରିପାରିବ?
ଆମୃତ୍ଯୁତୋ ନୈଵ ମନୋରଥାନାମଂତୋସ୍ତି ଵିଜ୍ଞାତମିଦଂ ମଯାଦ୍ଯ । ମନୋରଥାସକ୍ତିପରସ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ନ ଜାଯତେ ଵୈ ପରମାର୍ଥସଂଗି
ମୁଁ ଏବେ ବୁଝିଛି ଯେ, ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛାର ଶେଷ ନାହିଁ; ଇଚ୍ଛାରେ ଆସକ୍ତ ମନ କେବେ ନିଜର ସତ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପାଇନାହିଁ।
ସ ମେ ସମାଧିର୍ଜଲଵାସମିତ୍ରମତ୍ସ୍ଯସ୍ଯ ସଂଗାତ୍ସହସୈଵ ନଷ୍ଟଃ । ପରିଗ୍ରହସ୍ସଂଗକୃତୋ ମଯାଯଂ ପରିଗ୍ରହୋତ୍ଥା ଚ ମମାତିଲିପ୍ସା
ମୋ ଧ୍ୟାନ, ଯାହା ମୁଁ ଜଳରେ ମାଛମାନଙ୍କ ସହିତ ରହି ଲାଭ କରିଥିଲି, ହଠାତ୍ ହରାଇଗଲା; ଏହି ଆସକ୍ତି ମୁଁ ନିଜେ ତିଆରି କରିଛି, ଏବଂ ଏହି ଆସକ୍ତିରୁ ମୋର ଅତି ଲୋଭ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।