ମହୀତଲେଷ୍ଟାଵିଂଶତିତମମନୋଶ୍ଚତୁର୍ଯୁଗମତୀତପ୍ରାଯଂ ଵର୍ତତେ
ପୃଥିବୀରେ ଏହି ଅଠାଇଶତମ ମନୁମାନ୍ଦଳର ଚାରିଯୁଗ ପ୍ରାୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି।
ଆସନ୍ନୋ ହି କଲିଃ
ଏବେ କଳିଯୁଗ ଆସିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିକଟରେ ଅଛି।
ଅନ୍ଯସ୍ମୈ କନ୍ଯାରତ୍ନମିଦଂ ଭଵତୈକାକିନାଭିମତାଯ ଦେଯମ୍
ତୁମେ ଏହି ମହାନ କନ୍ୟାକୁ ଏକା ହୋଇ, ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ଚାହଁ, ଯୋଗ୍ୟ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଉ।
ଭଵତୋପି ପୁତ୍ରମିତ୍ତ୍ରକଲତ୍ରମଂତ୍ରିଭୃତ୍ଯବଂଧୁବଲକୋଶାଦଯସ୍ସମସ୍ତାଃ କାଲେନୈତେନାତ୍ଯଂତମତୀତାଃ
ତୁମର ସମସ୍ତ ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଦାସ, ଆତ୍ମୀୟ, ସେନା, ଧନ-ସମ୍ପଦ ଏହି ସମୟରେ ସବୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।
ତତଃ ପୁନରପ୍ଯୁତ୍ପନ୍ନସାଧ୍ଵସୋ ରାଜା ଭଗଵଂତଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ପପ୍ରଚ୍ଛ
ତାପରେ ରାଜା ପୁଣି ଭୟଭିତ ହୋଇ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପଚାରିଲେ।
ଭଗଵନ୍ନେଵମଵସ୍ଥିତେ ମ ଯେଯଂ କସ୍ମୈ ଦେଯେତି
ହେ ଭଗବାନ, ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି କନ୍ୟାକୁ କାହାକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ?
ତତସ୍ସ ଭଗଵାନ୍ କିଂଚିଦଵନମ୍ରକଂଧରଃ କୃତାଂଜଲିର୍ଭୂତ୍ଵା ସର୍ଵଲୋକଗୁରୁରଂଭୋଜଯୋନିରାହ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ, ପଦ୍ମଯୋନି ଭଗବାନ, ମାଥା କିଛି ନମାଇ ଏବଂ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ନ ହ୍ଯାଦିମଧ୍ଯାଂତମଜସ୍ଯ ଯସ୍ଯ ଵିଦ୍ମୋ ଵଯଂ ସର୍ଵମଯସ୍ଯ ଧାତୁଃ । ନ ଚ ସ୍ଵରୂପଂ ନ ପରଂ ସ୍ଵଭାଵଂ ନ ଚୈଵ ସାରଂ ପରମେଶ୍ଵରସ୍ଯ
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ମୂଳ, ଅଜନ୍ମା, ତାଙ୍କର ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ କିଛି ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ; ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, ପରମ ସ୍ୱଭାବ କିମ୍ବା ତାତ୍ତ୍ୱିକ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ।
କଲାମୁହୂର୍ତ୍ତାଦିମଯଶ୍ଚ କାଲୋ ନ ଯଦ୍ଵିଭୂତେଃ ପରିଣାମହେତୁଃ । ଅଜନ୍ମନାଶସ୍ଯ ସଦୈକମୂର୍ତ୍ତେରନାମରୂପସ୍ଯ ସନାତନସ୍ଯ
ଖଣ୍ଡ, ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଇତ୍ୟାଦି ଯାହାରୁ କାଳ ଗଠିତ, ସେ କାଳ ତାଙ୍କର ମହିମାର ପରିବର୍ତ୍ତନର କାରଣ ନୁହେଁ; ଯିଏ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଶୂନ୍ୟ, ସଦା ଏକ ରୂପ, ନାମ ଓ ରୂପ ଶୂନ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ।
ଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଦାଦହମଚ୍ଯୁତସ୍ଯ ମୂର୍ତ୍ତିଃ ପ୍ରଜାସୃଷ୍ଟିକରଓଁତକାରୀ । କ୍ରୋଧାଚ୍ଚ ରୁଦ୍ର ଃ! ସ୍ଥିତିହେତୁଭୂତୋ ଯସ୍ମାଚ୍ଚ ମଧ୍ଯେ ପୁରୁଷଃ ପରସ୍ମାତ୍
ଯାହାଙ୍କର କୃପାରେ ମୁଁ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ରୂପରେ ସୃଷ୍ଟି କରେଁ ଏବଂ ସମାପ୍ତି ଆଣେ; ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧରୁ ରୁଦ୍ର ହୁଏ, ଯିଏ ସଂହାର କରେ; ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ପୁରୁଷ ରୂପେ ଅଲଗା ଅଛନ୍ତି।
ତଦ୍ରୂ ପମାସ୍ଥାଯ ସୃଜତ୍ଯ ଜୋଯଃ ସ୍ଥିତୌ ଚ ଯୋଽସୌ ପୁରୁଷସ୍ଵରୂପୀ । ରୁଦ୍ର ସ୍ଵରୂପେଣ ଚ ଯୋତ୍ତି ଵିଶ୍ଵଂ ଧତ୍ତେ ତଥାନଂତଵପୁସ୍ସମସ୍ତମ୍
ସେଇ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି; ପୁରୁଷ ରୂପେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ର ରୂପେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଏହିପରି ଅନନ୍ତ ଦେହୀ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି।
ପାକାଯ ଯୋଗ୍ନିତ୍ଵମୁପୈତି ଲୋକାନ୍ବିଭର୍ତ୍ତି ପୃଥ୍ଵୀଵପୁଖ୍ଯଯାତ୍ମା । ଶକ୍ରାଦିରୂପୀ ପରିପାତି ଵିଶ୍ଵମର୍କେଂଦୁରୂପଶ୍ଚ ତମୋ ହିନସ୍ତି
ପକ୍କା କରିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ହେଇଯାନ୍ତି; ପୃଥିବୀ ରୂପ ଆତ୍ମା ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ରୂପେ ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ରୂପେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରନ୍ତି।
କରୋତି ଚେଷ୍ଟାଶ୍ଶ୍ଵସନସ୍ଵରୂପୀ ଲୋକସ୍ଯ ତୃପ୍ତିଂ ଚ ଜଲାନ୍ନରୂପୀ । ଦଦାତି ଵିଶ୍ଵସ୍ଥିତିସଂସ୍ଥିତସ୍ତୁ ସର୍ଵାଵକାଶଂ ଚ ନଭସ୍ସ୍ଵରୂପୀ
ଶ୍ୱାସ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି; ଜଳ ଓ ଖାଦ୍ୟ ରୂପେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି; ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଆକାଶ ରୂପେ ସମସ୍ତକୁ ସ୍ଥାନ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଯସ୍ସୃଜ୍ଯତେ ସର୍ଗକୃଦାତ୍ମନୈଵ ଯଃ ପାଲ୍ଯତେ ପାଲଯିତା ଚ ଦେଵଃ । ଵିଶ୍ଵାତ୍ମକସ୍ସଂହୃଯତେଂତକାରୀ ପୃଥକ୍ ତ୍ରଯସ୍ଯାସ୍ଯ ଚ ଯୋଵ୍ଯଯାତ୍ମା
ଯିଏ ନିଜେ ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଯିଏ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଦେବତା ହେଉଛନ୍ତି, ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ଓ ସଂହାରକାରୀ, ଏହି ତିନିଟିର ଅବିନାଶୀ ସ୍ୱରୂପ।
ଯସ୍ମିଞ୍ଜଗଦ୍ଯୋ ଜଗଦେତଦାଦ୍ଯୋ ଯଂ ଚାଶ୍ରିତୋସ୍ମିଞ୍ଜଗତି ସ୍ଵଯଂଭୂଃ । ସ ସର୍ଵଭୂତପ୍ରଭଵୋ ଧରିତ୍ର୍! ଯାଂ ସ୍ଵାଂଶ୍ନୋ ପୁଷ୍ଣୁର୍ନୃପ ତେଽଵତୀର୍ଣଃ
ଯାହାର ଭିତରେ ଏହି ବିଶ୍ୱ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଦି, ବସିଛି; ଯାହାକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି; ହେ ଭୂମି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଉତ୍ସ ସେ, ତାଙ୍କର ଅଂଶ ରୂପେ ଏଠାରେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ତୁମକୁ ପୋଷଣ କରିବା ପାଇଁ।
କୁଶସ୍ଥଲୀ ଯା ତଵ ଭୂପ ରମ୍ଯା ପୁରୀ ପୁରାଭୂଦମରାଵତୀଵ । ସା ଦ୍ଵାରକା ସଂପ୍ରତି ତତ୍ର ଚାସ୍ତେ ସ କେଶଵାଂଶୋ ବଲଦେଵନାମା
ହେ ରାଜା, ତୁମର ଶୋଭାମୟ କୁଶସ୍ଥଳୀ ନାମକ ପୁରୀ, ଯାହା ପୂର୍ବେ ଅମରାବତୀ ପରି ଥିଲା, ସେହିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦ୍ୱାରକା ହୋଇଯାଇଛି; ସେଠାରେ କେଶବଙ୍କ ଅଂଶ ବଳରାମ ରହୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ମୈ ତ୍ଵମେନାଂ ତନଯାଂ ନରେଂଦ୍ର ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମାଯାମନୁଜାଯ ଜାଯାମ୍ । ଶ୍ଲାଘ୍ଯୋ ଵେରୋସୌ ତନଯା ତଵେଯଂ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଭୂତା ସଦୃଶୋ ହି ଯୋଗଃ
ତାଙ୍କୁ, ହେ ରାଜା, ଏହି କନ୍ୟାକୁ ତୁମେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପୁଅ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ, ସେଠିକୁ ବିବାହ କରି ଦିଅ; ଏହି ମହିଳାମଣି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । ଇତୀରିତୋସୌ କମଲୋଦ୍ଭଵେନ ଭୁଵଂ ସମାସାଦ୍ଯ ପତିଃ ପ୍ରଜାନାମ୍ । ଦଦର୍ଶ ହ୍ରସ୍ଵାନ୍ ପୁରୁଷାନ୍ ଵିରୂପାନଲ୍ପୌଜସସ୍ସ୍ଵଲ୍ପଵିଵେକଵୀର୍ଯାନ୍
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଏଭଳି କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ପ୍ରଜାଙ୍କର ପତି ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ଛୋଟ ଦେହ, ବିକୃତ ଆକୃତି, କମ୍ଜୋର ଶକ୍ତି ଓ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧି-ବଳ ଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଦେଖିଲେ।
କୁଶସ୍ଥଲୀଂ ତାଂ ଚ ପୁରୀମୁପେତ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନ୍ଯରୂପାଂ ପ୍ରଦଦୌ ସ କନ୍ଯାମ୍ । ସୀରାଯୁଧାଯ ସ୍ଫଟିକାଚଲାଭଵକ୍ଷସ୍ଥଲାଯାତୁଲଧୀର୍ନରେଂଦ୍ର ଃ!
କୁଶସ୍ଥଳୀ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ରୂପ ବଦଳାଇଥିବା ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଦେଖି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାଜା ତାଙ୍କର କନ୍ୟାଙ୍କୁ—ଯାହାର ବକ୍ଷସ୍ଥଳ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା—ଶୀରାୟୁଧଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଉଚ୍ଚପ୍ରମାଣାମିତି ତାମଵେକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଵଲାଂଗଲାଗ୍ରେଣ ଚ ତାଲକେତୁଃ । ଵିନମ୍ରଯାମାସ ତତଶ୍ଚ ସାପି ବଭୂଵ ସଦ୍ଯୋ ଵନିତା ଯଥାନ୍ଯା
ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଦେଖି, ତାଳକେତୁ ତାଙ୍କର ହାଳର ଆଗରେ ଛୁଇଁଲେ। ସେଇ ମହୁର୍ତ୍ତରେ, ସେ କନ୍ୟା ସାଧାରଣ ରୂପରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଜଣେ ଜିଅ ହେଇଗଲେ।
ତାଂ ରେଵତୀଂ ରୈଵତଭୂପକନ୍ଯାଂ ସୀରାଯୁଧୋଽସୌ ଵିଧିନୋପଯେମେ । ଦତ୍ତ୍ଵାଥ କନ୍ଯାଂ ସ ନୃପୋ ଜଗାମ ହେମାଲଯଂ ଵୈ ତପସେ ଧୃତାତ୍ମା
ଶୀରାୟୁଧ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ରୈବତ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ରେବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ଦେଇ, ନିଜ ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ହେମାଳୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । ଯାଵଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାତ୍ସ କକୁଦ୍ମୀ ରୈଵତୋ ନାଭ୍ଯେତି ତାଵତ୍ପୁଣ୍ଯଜନସଂଜ୍ଞା ରାକ୍ଷସାସ୍ତାମସ୍ଯ ପୁରୀଂ କୁଶସ୍ଥଲୀଂ ନିଜଘ୍ନୁଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ: ଯେତେବେଳେ କକୁଦ୍ମୀ ରୈବତ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ଫେରିନଥିଲେ, ସେଇ ପୁଣ୍ୟଜନମାନେ ଥିବା କୁଶସ୍ଥଳୀ ନଗରକୁ ତାମସ ରାକ୍ଷସମାନେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ।
ତଚ୍ଚାସ୍ଯ ଭ୍ରାତୃଶତଂ ପୁଣ୍ଯଜନତ୍ରାସାଦ୍ଦିଶୋ ଭେଜେ
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭୟରେ ତାଙ୍କର ଶତଭାଇ ଉପରୁପାଞ୍ଚ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତଦନ୍ଵଯାଶ୍ଚ କ୍ଷତ୍ରିଯାସ୍ସର୍ଵଦିକ୍ଷ୍ଵଭଵନ୍
ସେମାନଙ୍କ ବଂଶଜମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ।
ଵୃଷ୍ଟସ୍ଯାପି ଵାର୍ଷ୍ଟକଂ କ୍ଷତ୍ତ୍ରମଭଵତ୍
ବୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ଠାରୁ ବାର୍ଷ୍ଟକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବଂଶ ହେଲା।
ନାଭାଗସ୍ଯାତ୍ମଜୋ ନାଭାଗସଂତ୍ରୋଭଵତ୍
ନାଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ନାଭାଗସଂତ୍ର।
ତସ୍ଯାପ୍ଯଂବରୀଷଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଅମ୍ବରୀଷ।
ଅଂବରୀଷସ୍ଯାପି ଵିରୂପୋଭଵତ୍
ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ବିରୂପ।
ଵିରୂପାତ୍ପୃଷଦଶ୍ଵୋ ଜଜ୍ଞେ
ବିରୂପଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୃଷଦଶ୍ୱ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତତଶ୍ଚ ରଥୀତରଃ
ତାପରେ ରଥୀତର ଜନ୍ମ ହେଲେ।