ସହାଲାପସ୍ତୁ ସଂସର୍ଗଃ ସହାସ୍ଯା ଚାତିପାପିନୀ । ପାଷଣ୍ଡିବିର୍ଦୁରାଚାରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଏମିତି ଅତି ପାପୀ ଦୁର୍ନୀତି ନାସ୍ତିକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସାଥି ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ।
ପାଷଣ୍ଡିନୋ ଵିକର୍ମସ୍ଥାନ୍ ଵୈଡାଲବ୍ରତିକାଞ୍ଛଠାନ୍ । ହୈତୁକାନ୍ ଵକଵୃତ୍ତୀଂଶ୍ଵ ଵାଙୂମାତ୍ରେଣାପି ନାର୍ଚଯେତ୍
ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ବିଲାଳ ବ୍ରତ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ଚତୁର, ବିତର୍କ କରୁଥିବା, ମିଥ୍ୟାଚାରୀ ନାସ୍ତିକମାନେକୁ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
ଦୂରାଦପାସ୍ତଃ ସମ୍ପର୍କଃ ସହସ୍ଯାପି ଚ ପାପିଭିଃ । ପାଷଣ୍ଡିଭିର୍ଦୁରାଚାରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଏମିତି ପାପୀ ଦୁର୍ନୀତି ନାସ୍ତିକମାନେ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସାଥି ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ।
ଏତେ ନଗ୍ନାସ୍ତଵାଖ୍ଯାତା ଦୃଷ୍ଟଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧୋପଘାତକାଃ । ଯେଷାଂ ସମ୍ଭାଷଣାତ୍ ପୁଂସାଂ ଦିନପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଏହି ନଗ୍ନ ଏବଂ ତାନ୍ତ୍ରିକ ନାସ୍ତିକମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟର ନାଶ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ ଦିନର ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ଏତେ ପାଷଣିଡନଃ ପାପା ନ ହ୍ମ ତାନାଲପେଦୂ ବୁଧଃ । ପୁଣ୍ଯଂ ନଶ୍ଯତି ସମ୍ଭାଷାଦେତେଷାଂ ତଦ୍ଦିନୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏହି ନାସ୍ତିକମାନେ ପାପୀ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେମାନେ ସହ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ ଦିନର ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ପୁଂ ସାଂ ଜଟାଧରଣମୌଣ୍ଡଯଵତାଂ ଵୃଥୈଵ । ମୋଘାଶିନାମଖିଲଶୌଚନିରାକୃତାନାମ୍ ତୋଯପ୍ରଦାନପିତୃପିଣ୍ଡବହିଷ୍କୃତାନାଂ ସମ୍ଭାଷଣାଦପି ନରା ନରକଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି
ଯେଉଁମାନେ ଜଟା ବା ମୁଣ୍ଡ ରଖନ୍ତି, ଅନାବଶ୍ୟକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରତା ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଜଳ ଓ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବାହାରି ଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ ଲୋକେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି ।
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ। ଭଗଵନ୍ଯନ୍ନରୈଃ କାର୍ଯ୍ଯଂ ସାଧୁକର୍ମଣ୍ଯଵସ୍ଥିତୈଃ । ତନ୍ମହ୍ଯଂ ଗୁରୁଣାଖ୍ଯାତଂ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକାତ୍ମକମ୍
ମୈତ୍ରେୟ ପଚାରିଲେ: ଭଗବନ୍, ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କର୍ମରେ ଯେଉଁମାନେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଆପଣ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି କହନ୍ତୁ, ଗୁରୁଦେବ ।
ଵର୍ଣଧର୍ମାସ୍ତଥାଖ୍ଯାତା ଧର୍ମା ଯେ ଚାଶ୍ରମେଷୁ ଚ । ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଵଂଶଂ ରାଜ୍ଞାଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ମେ ଗୁରୋ
ଆପଣ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ରାଜାମାନେଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ଗୁରୁଦେବ ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । ମୈତ୍ରେଯ ଶ୍ରୂଯତାମଯମନେକଯଜ୍ଵଶୂରଵୀରଧୀରଭୂପାଲାଲଂକୃତୋ ବ୍ରହ୍ମାଦିର୍ମାନଵୋ ଵଂଶଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ, ମୈତ୍ରେୟ, ତୁମେ ଶୁଣ, ମୁଁ ଏବେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ, ବହୁ ்ଯଜ୍ଞ, ପ୍ରତାପ, ବୀରତା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଶଂସିତ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମନୁଙ୍କ ବଂଶର କଥା କହିବି।
ତଦସ୍ଯ ଵଂଶସ୍ଯାନୁପୂର୍ଵୀମଶ୍ଷୋଵଂଶପାପପ୍ରଣାଶନାଯ ମୈତ୍ରେଯୈତାଂ କଥାଂ ଶୃଣୁ
ଏହି ବଂଶର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ତାହାର ଅନୁକ୍ରମରେ ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମୈତ୍ରେୟ।
ତଦ୍ଯଥା ସକଲଜଗତାମାଦିରନାଦିଭୂତସ୍ସ ଋଗ୍ଯଜୁସ୍ସାମାଦିମଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମର୍ତ୍ତଂ ରୂପଂ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଭୂତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଗ୍ବଭୂଵ
ଯେପରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆଦି ଓ ଅନାଦି ଭିତ୍ତି, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବେଦମୟ, ସେଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଯାହାଙ୍କୁ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରଥମେ ମାନବ ରୂପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂଗୁଷ୍ଠଜନ୍ମା ଦକ୍ଷପ୍ରଜାପତିଃ ଦକ୍ଷସ୍ଯାପ୍ଯଦିତିରଦିତେର୍ଵିଵସ୍ଵାନ୍ ଵିଵସ୍ଵତୋ ମନୁଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଡାହାଣ ଆଂଠିଠାରୁ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦକ୍ଷଠାରୁ ଅଦିତି, ଅଦିତିଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ବିବସ୍ୱାନ୍ଠାରୁ ମନୁ ହେଲେ।
ମନୋରିକ୍ଷ୍ଵାକୁନୃଗଧୃଷ୍ଟଶର୍ଯାତିନରିଷ୍ଯଂତପ୍ରାଂଶୁନାଭଗଦିଷ୍ଟକରୂଷପୃଷଧ୍ରାଖ୍ଯା ଦଶ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ମନୁଙ୍କ ଦଶଜଣ ପୁଅ ହେଲେ: ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ନୃଗ, ଧୃଷ୍ଟ, ଶର୍ୟାତି, ନରିଷ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରାଁଶୁ, ନାଭଗ, ଦିଷ୍ଟ, କରୂଷ ଓ ପୃଷଧ୍ର।
ଇଷ୍ଠିଂ ଚ ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ମନୁଃ ପୁତ୍ରକାମଶ୍ଚକାର
ପୁଅ ଆଶା କରି, ମନୁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ତତ୍ର ତାଵଦହ୍ନୁତେ ହୋତୁରପଚାରାଦିଲା ନାମ କନ୍ଯା ବଭୂଵ
ସେଠାରେ, ଯଜ୍ଞରେ ହୋତାଙ୍କ ତ୍ରୁଟି ଦ୍ୱାରା ଇଲା ନାମରେ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା।
ସୈଵ ଚ ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ନାମ ମନୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମୈତ୍ରେଯ ଆସୀତ୍
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ କୃପାରେ, ସେଇ ଇଲା ପୁନି ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ହେଲା, ମୈତ୍ରେୟ।
ପୁନଶ୍ଚେଶ୍ଵରକୋପାତ୍ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀ ସା ତୁ ସୋମସୂନୋର୍ବୁଧସ୍ଯାଶ୍ରମସମୀପେ ବଭ୍ରାମ
ପୁଣି ଭଗବାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଜଣେ ଜଣା ହେଲେ ଏବଂ ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ବୁଧଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ।
ସାନୁରାଗାଚ୍ଚ ତସ୍ଯାଂ ବୁଧଃ ପୁରୂରଵସମାତ୍ମଜମୁତ୍ପାଦଯାମାସ
ସେଠି ବୁଧଙ୍କ ଭଲପାଇବାରୁ, ସେ ଇଲାଙ୍କ ସହିତ ପୁରୁରବା ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଜାତେପି ତସ୍ମିନ୍ନମିତତେଜୋଭିଃ ପରମର୍ଷିଭିରିଷ୍ଟିମଯ ଋଙ୍ମଯୋ ଯଜୁର୍ମଯସ୍ସାମମଯୋଥର୍ଵଣମଯସ୍ସର୍ଵଵେଦମଯୋ ମନୋମଯୋ ଜ୍ଞାନମଯୋ ନ କିଂଚିନ୍ମଯୋନ୍ନମଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷସ୍ଵରୂପୀ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ପୁଂସ୍ତ୍ଵମଭିଲଷଦ୍ଭିର୍ଯଥାଵଦିଷ୍ଟସ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଲା ପୁନରପି ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽଭଵତ୍
ପୁରୁରବା ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଆଶା କରି, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ, ଅଥର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା, ମନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ନର ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ, ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଙ୍କ ଆବାହନ କରି ଯଜ୍ଞ କଲେ; ତାଙ୍କ କୃପାରେ ଇଲା ପୁନି ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ଯୁତ୍କଲଗଯଵିନତାସ୍ତ୍ରଯଃ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ତାଙ୍କର ଉତ୍କଳ, ଗୟା ଓ ବିନତା ନାମକ ତିନିଜଣ ପୁଅ ହେଲେ।
ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀପୂର୍ଵକତ୍ଵାଦ୍ରା ଜ୍ଯଭାଗଂ ନ ଲେଭେ
ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଜଣା ଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
ତତ୍ପିତ୍ରା ତୁ ଵସିଷ୍ଠଵଚନାତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଂ ନାମ ନଗରଂ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନାଯ ଦତ୍ତଂ ତଚ୍ଚାସୌ ପୁରୂରଵସେ ପ୍ରାଦାତ୍
ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନାମକ ନଗର ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା; ସେ ଏହା ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତଦନ୍ଵଯାଶ୍ଚ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯାସ୍ସର୍ଵୈ ଦିକ୍ଷ୍ଵଭଵନ୍ । ପୃଷଧ୍ରସ୍ତୁ ମନୁପୁତ୍ରୋ ଗୁରୁଗୋଵଧାଚ୍ଛୂଦ୍ର ତ୍ଵମଗମତ୍
ଏହି ବଂଶରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ପୃଷଧ୍ର ଗୁରୁଙ୍କ ଗାଈ ମାରିଥିବାରୁ ଶୂଦ୍ର ହେଲେ।
ମନୋଃ ପୁତ୍ରଃ କରୂଷଃ କରୂଷାତ୍କାରୂଷାଃ କ୍ଷତ୍ତ୍ରିଯା ମହାବଲପରାକ୍ରମା ବଭୂଵଃ
ମନୁଙ୍କ ପୁଅ କରୂଷଠାରୁ କରୂଷ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ।
ଦିଷ୍ଟପୁତ୍ରସ୍ତୁ ନାଭାଗୋ ଵୈଶ୍ଯତାମଗମତ୍ତସ୍ମାଦ୍ବଲଂଧନଃ ପୁତ୍ରୋଭଵତ୍
ଦିଷ୍ଟଙ୍କ ପୁଅ ନାଭାଗ ବୈଶ୍ୟ ହେଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ବଳଂଧନ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ।
ବଲଂଧନାଦ୍ଵତ୍ସପ୍ରୀତିରୁଦାରକୀର୍ତ୍ତିଃ
ବଳଂଧନଠାରୁ ବତ୍ସପ୍ରୀତି ଓ ଉଦାରକୀର୍ତ୍ତି ଜନ୍ମିଲେ।
ଵତ୍ସପ୍ରୀତେଃ ପ୍ରାଂଶୁରଭଵତ୍
ବତ୍ସପ୍ରୀତିଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ପ୍ରାଁଶୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପ୍ରଜାପତିଶ୍ଚ ପ୍ରାଂଶୋରେକୋଽଭଵତ୍
ପ୍ରାଁଶୁଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ପୁଅ ପ୍ରଜାପତି ହେଲେ।
ତତଶ୍ଚ ଖନିତ୍ରଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ଖନିତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
ତସ୍ମାଚ୍ଚକ୍ଷୁଷଃ
ସେଠାରୁ ଚକ୍ଷୁଷ ଜନ୍ମିଲେ।