ଅନିନ୍ଦ୍ଯଂ ଭକ୍ଷଯେଦିତ୍ଥଂ ଵାଗ୍ଯତୋଽନ୍ନମକୁତ୍ସଯନ୍ । ପଞ୍ଚଗ୍ରାସଂ ମହାମୌନଂ ପ୍ରାଣାଦ୍ଯାପ୍ଯାଯନଂ ହି ତତ୍
ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଖାଦ୍ୟ ନିର୍ବାଦ ଓ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ । ପଞ୍ଚ ମୁଁଢ଼ ଖାଇବା ସମୟରେ ମହାମୌନ ରଖିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ପ୍ରାଣ ଓ ଶକ୍ତିର ପୋଷଣ ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସମ୍ଯଗଥାଚମ୍ଯ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋଦଙ୍ମୁଖୋଽପି ଵା । ଯଥାଵତ୍ ପୁନରାଚାମେତ୍ ପାଣୀ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ମୂଲତଃ
ଠିକ୍ ଭାବରେ ଖାଇ ସେ, ମୁଁଢ଼ ଧୋଇ, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଯଥାଯଥ ଭାବରେ ପୁନି ମୁଁଢ଼ ଧୋଇବା ଉଚିତ୍, ହାତ ମୂଳରୁ ପରିସ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ସ୍ଵସ୍ଥଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଚିତ୍ତସ୍ତୁ କୃତାସନପରିଗ୍ରହଃ । ଅଭୀଷ୍ଟଦେଵତାନାଂ ତୁ କୁର୍ଵୀତ ସ୍ମରଣଂ ନରଃ
ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଶାନ୍ତ ମନ ରଖି, ଆସନ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ଆଶା କରୁଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ।
ଅଗ୍ନିରାପ୍ଯାଯଯେଦ୍ଧାତୁଂ ପାର୍ଥିଵଂ ପଵନେରିତଃ । ଦତ୍ତାଵକାଶଂ ନଭସା ଜରଯତ୍ଯସ୍ତୁ ମେ ସୁଖମ୍
ପବନ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଅଗ୍ନି ଭୂତତ୍ତ୍ୱକୁ ପୋଷଣ କରୁ, ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନ ପାଇ ଏହା ପାଚନ କରୁ, ଏବଂ ମୋତେ ସୁଖ ଦିଅ ।
ଅନ୍ନଂ ବଲାଯ ମେ ଭୂମେରପାମଗ୍ନ୍ଯନିଲସ୍ଯ ଚ । ଭଵତ୍ଯେତତ୍ପରୀଣତଂ ମମାସ୍ତ୍ଯଵ୍ଯାହତଂ ସୁଖମ୍
ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଭୂମି, ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଓ ପବନରୁ ମୋତେ ଶକ୍ତି ଦିଅ । ଏହା ପାଚି ଯିବା ପରେ, ଅଟୁଟ ସୁଖ ମୋତେ ମିଳୁ ।
ପ୍ରାଣାପାନସମାନାନାମୁଦାନଵ୍ଯାନଯୋସ୍ତଥା । ଅନ୍ନଂ ପୁଷ୍ଟିକରଂ ଚାସ୍ତୁ ମମାପ୍ଯଵ୍ଯାହତଂ ସୁଖମ୍
ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ସମାନ, ଉଦାନ ଓ ବ୍ୟାନ ର ପୋଷଣ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ହେଉ । ମୋତେ ଅଟୁଟ ସୁଖ ମିଳୁ ।
ଅଗସ୍ତିରଗ୍ନିର୍ଵଡଵାନଲଶ୍ଚ ଭୁକ୍ତଂ ମଯାନ୍ନଂ ଜରଯତ୍ଵଶେଷମ୍ । ସୁଖଂ ଚ ମେ ତତ୍ପରିଣାମସମ୍ଭଵଂ ଯଚ୍ଛନ୍ତ୍ଵରୋଗଂ ମମ ଚାସ୍ତୁ ଦେହେ
ଅଗସ୍ତି, ଅଗ୍ନି ଓ ବଡ଼ା ଅଗ୍ନି ମୋ ଖାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ପାଚନ କରନ୍ତୁ । ଏହା ପାଚି ଯିବା ପରେ ମୋ ଶରୀରରେ ରୋଗ ନ ହେଉ, ଏବଂ ସୁଖ ଦିଅ ।
ଵିଷ୍ଣୁଃ ସମସ୍ତେନ୍ଦ୍ରିଯଦେହଦେହୀ ଵୃଥା ନ ଭୂତୋ ଭଗଵାନ୍ ଯଥୈକଃ । ସତ୍ଯେନ ତେନାତ୍ତମଶେଷମନ୍ନମାରୋଗ୍ଯତାଂ ମେ ପରିଣାମମେତୁ
ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଦେହର ଅନ୍ତର୍ଯାମୀ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କେବେ ବ୍ୟର୍ଥ ହେନାହିଁ । ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ, ମୋ ଖାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ମୋତେ ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ଠିକ୍ ପାଚନ ଦିଅ ।
ଵିଷ୍ଣୁରତ୍ତା ତଥୈଵାନ୍ନଂ ପରିଣାମଶ୍ଚ ଵୈ ତଥା । ସତ୍ଯେନ ତେନ ମଦ୍ଭୁକ୍ତଂ ଜୀର୍ଯତ୍ଯନ୍ନମିଦଂ ତଥା
ବିଷ୍ଣୁ ଖାଇବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ତାହାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭଳି; ଏହି ସତ୍ୟରେ, ମୁଁ ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଛି, ସେଉଁ ଭଳି ହଜମ ହେଉଛି।
ଇତ୍ଯୁଚ୍ଚାର୍ଯ ସ୍ଵହସ୍ତେନ ପରିମୃଜ୍ଯ ତଥୋଦରମ୍ । ଅନାଯାସପ୍ରଦାଯୀନି କୁର୍ଯାତ୍ କର୍ମାଣ୍ଯତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ନିଜ ହାତରେ ଉଦର ଚୁଆଁ, ଏବଂ ଅଲସତା ଛାଡି, ସହଜତା ଦେଇଥିବା କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ସଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରାଦିଵିନୋଦେନ ସନ୍ମାର୍ଗାଦଵିରୋଧିନା । ଦିନଂ ନଯେତ୍ ତତସ୍ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପତିଷ୍ଠେତ୍ ସମାହିତଃ
ସତ୍କଥା ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଆଦିରେ ମନ ଲଗାଇ, ଠିକ୍ ପଥରୁ ଭ୍ରମିତ ନହେଇ, ଦିନଟି ଅତିବାହିତ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ, ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଦିନାନ୍ତସନ୍ଧ୍ଯାଂ ସୂର୍ଯେଣ ପୂର୍ଵାମୃକ୍ଷୈର୍ଯୁତାଂ ବୁଧଃ । ଉପତିଷ୍ଠେଦ୍ଯଥାନ୍ଯାଯ୍ଯଂ ସମ୍ଯଗାଚମ୍ଯ ପାର୍ଥିଵ
ଦିନ ଶେଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୂର୍ବ ତାରାଗୁଡିକ ସହିତ ଥିବାବେଳେ, ଠିକ୍ ଭଳି ମୁଁ ଧୋଇ, ଏବଂ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ସର୍ଵକାଲମୁପସ୍ଥାନଂ ସନ୍ଧ୍ଯଯୋଃ ପାର୍ଥିଵେଷ୍ଯତେ । ଅନ୍ଯତ୍ର ସୂତକାଶୌଚଵିଭ୍ରମାତୁରଭୀତିତଃ ॥୧୦୧। ସୂର୍ଯେଣାଭ୍ଯୁଦିତୋ ଯଶ୍ଚ ତ୍ଯକ୍ତଃ ସୂର୍ଯେଣ ଵା ସ୍ଵପନ୍ । ଅନ୍ଯତ୍ରାତୁରଭାଵାତ୍ତୁ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତୀ ଭଵେନ୍ନରଃ
ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବା ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ; କିନ୍ତୁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦୌଷ, ଭ୍ରମ, ରୋଗ, ଭୟ ଦିନେ ଅନ୍ୟଥା। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ କିମ୍ବା ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା ଛାଡି ଦେଇଥିଲେ, ଯଦି ରୋଗୀ ନୁହେଁ, ତେବେ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାଦନୁଦିତେ ସୂର୍ଯେ ସମୁତ୍ଥାଯ ମହୀପତେ । ଉପତିଷ୍ଠେନ୍ନରସ୍ସନ୍ଧ୍ଯାମସ୍ଵପଂଶ୍ଚ ଦିନାନ୍ତଜାମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପୂର୍ବରୁ ଉଠି, ପ୍ରଭାତ ସନ୍ଧ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଦିନ ଶେଷରେ ଘୁମୁଥିଲେ, ଜାଗି ଶେଷ ସନ୍ଧ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ଉପତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵୈ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଯେ ନ ପୂର୍ଵାଂ ନ ପଶ୍ଚିମାମ୍ । ଵ୍ରଜନ୍ତି ତେ ଦୁରାତ୍ମାନସ୍ତମିସ୍ରଂ ନରକଂ ନୃପ
ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଭାତ କିମ୍ବା ସାଂଜ ସନ୍ଧ୍ୟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଅନ୍ଧାର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ରାଜା।
ପୁନଃ ପାକମୁପାଦାଯ ସାଯମପ୍ଯଵନୀପତେ । ଵୈଶ୍ଵଦେଵନିମିତ୍ତଂ ଵୈ ପତ୍ନ୍ଯମନ୍ତ୍ରଂ ବଲିଂ ହରେତ୍
ସାଂଜରେ ପୁନି ଭୋଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଭୂମିର ମାଳିକ ତୁମେ, ପତ୍ନୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ବଳି ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତ୍ରାପି ଶ୍ଵପଚାଦିଭ୍ଯସ୍ତଥୈଵାନ୍ନଵିସର୍ଜନମ୍
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ୱପଚ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅତିଥିଂ ଚାଗତଂ ତତ୍ର ସ୍ଵଶକ୍ତଯା ପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ । ପାଦଶୌଚାସନପ୍ରହ୍ଵସ୍ଵାଗତୋକ୍ତ୍ଯା ଚ ପୂଜନମ୍ । ତତଶ୍ଚାନ୍ନପ୍ରଦାନେନ ଶଯନେନ ଚ ପାର୍ଥିଵ
ଯଦି ଏହି ସମୟରେ ଅତିଥି ଆସନ୍ତି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପାଦ ଧୋଇ, ଆସନ ଦେଇ, ଆଦର ଶବ୍ଦ କହି, ତାପରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶୟନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜା।
ଦିଵାତିଥୌ ତୁ ଵିମୁଖେ ଗତେ ଯତ୍ପାତକଂ ନୃପ । ତଦେଵାଷ୍ଟଗୁଣଂ ପୁଂସସ୍ସୂର୍ଯୋଢେ ଵିମୁଖେ ଗତେ
ଦିନ ଅତିଥି ଆସି ଅପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଯାଇଥିଲେ ଯେଉଁ ପାପ ହୁଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ଅପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଯାଇଥିଲେ ସେହି ପାପ ଅଠ ଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ, ରାଜା।
ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯୋଢମତିଥିଂ ନରଃ । ପୂଜଯେତ୍ ପୂଜିତେ ତସ୍ମିନ୍ ପୂଜିତାସ୍ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ତେଣୁ, ରାଜାଙ୍କ ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବାବେଳେ ଅତିଥିକୁ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ; ତାକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅନ୍ନଶାକାମ୍ବୁଦାନେନ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ପୂଜଯେତ୍ ପୁମାନ୍ । ଶଯନପ୍ରସ୍ତରମହୀପ୍ରଦାନୈରଥଵାପି ତମ୍
ଜଣେ ପୁରୁଷ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଖାଦ୍ୟ, ଶାକ, ଜଳ ଦେଇ, କିମ୍ବା ଶୟନ, ପାତା, ଭୂମି ଦେଇ ଅତିଥିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
କୃତପାଦାଦିଶୌଚସ୍ତୁ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସାଯଂ ତତୋ ଗୃହୀ । ଗଚ୍ଛେଚ୍ଛଯ୍ଯାମସ୍ଫୁଟିତାମପି ଦାରୁମଯୀଂ ନୃପ
ପାଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ସାଂଜରେ ଭୋଜନ କରି, ଗୃହସ୍ଥ ଜଣେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ, ଦାରୁର ଶୟା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା।
ନାଵିଶାଲାଂ ନ ଵୈ ଭୁଗ୍ନାଂ ନାସମାଂ ମଲିନାଂ ନ ଚ । ନ ଚ ଜନ୍ତୁମଯୀଂ ଶଯ୍ଯାମଧିତିଷ୍ଠେଦନାସ୍ତୃତାମ୍
ଅତି ବଡ଼, ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବା, ଅସମ, ମେଲା, ପ୍ରାଣୀ ଦେହର, କିମ୍ବା ଅବିଛା ଶୟା ଉପରେ ଶୟନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ଦିଶି ଶିରଶ୍ଶସ୍ତଂ ଯାମ୍ଯାଯାମଥ ଵା ନୃପ । ସଦୈଵ ସ୍ଵପତଃ ପୁଂସୋ ଵିପରୀତଂ ତୁ ରୋଗଦମ୍
ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଶାରେ ମୁଣ୍ଡ ରଖି ଶୟନ କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ରାଜା; ଏହା ଛାଡି ଅନ୍ୟ ଦିଶାରେ ଶୟନ କଲେ ରୋଗ ହୁଏ।
ଋତାଵୁପଗମଶ୍ଶସ୍ତସ୍ସ୍ଵପତ୍ନ୍ଯାମଵନୀପତେ । ପୁନ୍ନାମର୍କ୍ଷେ ଶୁଭେ କାଲେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯୁଗ୍ମାସୁ ରାତ୍ରିଷୁ
ଏହି ଭୂମିର ମାଳିକ, ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଋତୁ କାଳରେ ଉପସ୍ଥିତ କରିବା ଉଚିତ; ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ପୁରୁଷ ତାରା ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଦ୍ୱୟ ରାତିରେ।
ନାଦ୍ଯୂନାଂ ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ଗଚ୍ଛେନ୍ନାତୁରାଂ ନ ରଜସ୍ଵଲାମ୍ । ନାନିଷ୍ଟାଂ ନ ପ୍ରକୁପିତାଂ ନ ତ୍ରସ୍ତାଂ ନ ଚ ଗର୍ଭିଣୀମ୍
ଅତି ଯୁବତୀ, ରୋଗୀ, ରଜସ୍ବଳା, ଅଶୁଭ, କ୍ରୋଧିତ, ଭୟଭିତ, ଗର୍ଭବତୀ ନାରୀଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ନାଦକ୍ଷିଣାଂ ନାନ୍ଯକାମାଂ ନାକାମାଂ ନାନ୍ଯଯୋଷିତମ୍ । କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମାଂ ନାତିଭୁକ୍ତାଂ ଵା ସ୍ଵଯଂ ଚୈଭିର୍ଗୁଣୈର୍ଯୁତଃ
ଏକ ଜଣେ ପୁରୁଷ, ନିଜ ଜନାନୀ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛିତା, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ଚାହିଁଥିବା, ଅନ୍ୟ ଯୋଷିତା, ଅସ୍ୱୀକୃତା, ଭୋକରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା, ଅତି ଖାଇ ଥିବା, କିମ୍ବା ଏହି ଦୋଷ ନିଜରେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ନାତସ୍ସ୍ରଗ୍ଗନ୍ଧଧୃକ୍ ପ୍ରୀତୋ ନାଧ୍ମାତଃ କ୍ଷୁଧିତୋଽପି ଵା । ସକାମସ୍ସାନୁରାଗଶ୍ଚ ଵ୍ଯଵାଯଂ ପୁରୁଷୋ ଵ୍ରଜେତ୍
ସ୍ନାନ କରି, ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ମନରେ ଖୁସି ରହି, ଫୁଲା ନୁହେଁ, ଭୋକା ନୁହେଁ, ଇଚ୍ଛା ଓ ଆସକ୍ତି ସହିତ—ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ପୁରୁଷ ଯୋଗ ନିମିତ୍ତେ ଯିବା ଉଚିତ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀ ଚୈଵ ତଥାମା ଚାଥ ପୂର୍ଣିମା । ପର୍ଵାଣ୍ଯେତାନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ରଵିସଙ୍କ୍ରାନ୍ତିରେଵ ଚ
ଚତୁର୍ଦଶୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା—ଏହି ଦିନଗୁଡିକ ପବିତ୍ର, ରାଜା; ସେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଶି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଦିନ ମଧ୍ୟ।
ତୈଲସ୍ତ୍ରୀମାଂସସମ୍ଭୋଗୀ ସର୍ଵେଷ୍ଵେତେଷୁ ଵୈ ପୁମାନ୍ । ଵିଣ୍ମୂତ୍ରଭୋଜନଂ ନାମ ପ୍ରଯାତି ନରକଂ ମୃତଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଦିନରେ ତେଲ, ମାଂସ ଓ ଯୋଗରେ ଲିପ୍ତ ହେବା ପୁରୁଷ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ 'ବିଣ୍ମୂତ୍ରଭୋଜନ' ନରକକୁ ଯାଏ।