ବୁଭୁଜେ ଚ ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧ ସମ୍ଭୋଗାନ୍ନୃପନନ୍ଦନଃ । ପିତର୍ଯ୍ଯୁପରତେ ରାଜ୍ଯଂ ଵିଦେହେଷୁ ଚକାର ସଃ
ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀ ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ଜୀବନର ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ । ପିତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ପରେ ସେ ବିଦେହ ଦେଶର ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କଲେ ।
ଇଯାଜ ଯଜ୍ଞାନ୍ ସୁବହୁନ୍ ଦଦୌ ଦାନାନି ଚାର୍ଥିନାମ୍ । ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦଯାମାସ ଯୁଯୁଧେ ଚ ସହାରିବିଃ
ସେ ବହୁତ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ । ସେ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମାଇଲେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ ।
ରାଜ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପାଲଯିତ୍ଵା ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ । ତତ୍ଯାଜ ସ ପ୍ରିଯାନ୍ ପ୍ରାଣାନ୍ ସଂଗ୍ରାମେ ଧର୍ମତୋ ନୃପଃ
ସେ ରାଜା ନ୍ୟାୟରେ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ କରି ଏବଂ ଭୂମିକୁ ସୁରକ୍ଷା କରି, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ରହି ଯୁଦ୍ଧ କଳେ ଏବଂ ସେଠାରେ ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ତତଶ୍ଵିତାସ୍ଥଂ ତଂ ଭୂଯୋ ଭର୍ତ୍ତାରଂ ସା ଶୁଭେକ୍ଷଣା । ଅନ୍ଵାରୁରୋହ ଵିଧିଵଦ୍ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ମୁଦା ସତୀ
ତାପରେ, ସେ ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ସତୀ ରାଣୀ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଆଗ ଶଯ୍ୟାରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପଛରେ ଚଡ଼ିଲେ ।
ତତୋଽଵାପ ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ରାଜପୁତ୍ର୍ଯା ସ ପାର୍ଥିଵଃ । ଐନ୍ଦାନତୀତ୍ଯଵୈ ଲୋକାନ୍ ଲୋକାନ୍ କାମଦୁହୋଽକ୍ଷଯାନ୍
ତାପରେ, ସେ ରାଜା ଏବଂ ରାଜକୁମାରୀ ଦୁହେଁ ଏକାସାଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକୁ ଠାରୁ ଉପରେ ଅମର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ।
ସ୍ଵର୍ଗାକ୍ଷଯତ୍ଵମତୁଲଂ ଦାମ୍ପତ୍ଯମତିଦୁର୍ଲଭମ୍ । ପ୍ରାପ୍ତ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସଂଶୁଦ୍ଧିଂ ତାଂ ଦ୍ରିଜୋତ୍ତମ
ସେ ଦୁହେଁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ପାଇଲେ, ନିଜର ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ଏବଂ ପବିତ୍ରତା ଲାଭ କରି ସେ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ।
ଏଷ ପାଷଣ୍ଡସମ୍ଭାଷାଦ୍ଦୋଷଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ମଯା ଦ୍ରିଜ । ତଥାଶ୍ଵମେଧାଵବୃଥସ୍ତ୍ରାନମାହାତ୍ମ୍ଯମେଵ ଚ
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୁଁ ତୁମକୁ ପାପୀ ନାସ୍ତିକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କର ଦୋଷ, ଏବଂ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲି ।
ତସ୍ମାତ୍ ପାଷଣ୍ଡିଭିଃ ପାପୈରାଲାପସ୍ପର୍ଶନଂ ତ୍ଯଜେତ୍ । ଵିଶେଷତଃ କ୍ରିଯାକାଲେ ଯଜ୍ଞାଦୌ ଚାପି ଦୀକ୍ଷିତଃ
ସେହିପରି, ପାପୀ ନାସ୍ତିକମାନେ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ସମ୍ପର୍କ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି କୃତ୍ୟ କାଳରେ, ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ଦୀକ୍ଷିତ ଥିବାବେଳେ ।
କ୍ରିଯାହାନିର୍ଗୃ ହେ ଯସ୍ଯ ମାସମେକଂ ପ୍ରଜାଯତେ । ତସ୍ଯାଵଲୋକନାତ୍ ସୂର୍ଯଂ ପଶ୍ଯେତ ମତିମାନ୍ ନରଃ
ଯଦି କୃତ୍ୟ ଅବହେଳାର ଦୋଷରେ କାହାରି ଏକ ମାସ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ତେବେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏମିତି ଲୋକୁ ଦେଖିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ଶୁଦ୍ଧି ନେବା ଉଚିତ ।
କିଂ ପୁନର୍ଯୈସ୍ତୁ ସତ୍ଯକ୍ତା ତ୍ରଯୀ ସର୍ଵାତ୍ମନା ଦ୍ରିଜ । ପରାନ୍ନଭୋଜିଭିଃ ପାପୈର୍ଵେଦଵାଦଵିରୋଧିବିଃ
ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତିନି ବେଦ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ପର ଘରର ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଛନ୍ତି, ପାପ କରନ୍ତି ଏବଂ ବେଦ ବିରୋଧ କଥା କହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ କହିବି?
ସହାଲାପସ୍ତୁ ସଂସର୍ଗଃ ସହାସ୍ଯା ଚାତିପାପିନୀ । ପାଷଣ୍ଡିବିର୍ଦୁରାଚାରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଏମିତି ଅତି ପାପୀ ଦୁର୍ନୀତି ନାସ୍ତିକଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ ସାଥି ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ।
ପାଷଣ୍ଡିନୋ ଵିକର୍ମସ୍ଥାନ୍ ଵୈଡାଲବ୍ରତିକାଞ୍ଛଠାନ୍ । ହୈତୁକାନ୍ ଵକଵୃତ୍ତୀଂଶ୍ଵ ଵାଙୂମାତ୍ରେଣାପି ନାର୍ଚଯେତ୍
ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା, ବିଲାଳ ବ୍ରତ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ଚତୁର, ବିତର୍କ କରୁଥିବା, ମିଥ୍ୟାଚାରୀ ନାସ୍ତିକମାନେକୁ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ ।
ଦୂରାଦପାସ୍ତଃ ସମ୍ପର୍କଃ ସହସ୍ଯାପି ଚ ପାପିଭିଃ । ପାଷଣ୍ଡିଭିର୍ଦୁରାଚାରୈସ୍ତସ୍ମାତ୍ତାଃ ପରିଵର୍ଜଯେତ୍
ଏମିତି ପାପୀ ଦୁର୍ନୀତି ନାସ୍ତିକମାନେ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଓ ସାଥି ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ।
ଏତେ ନଗ୍ନାସ୍ତଵାଖ୍ଯାତା ଦୃଷ୍ଟଯା ଶ୍ରାଦ୍ଧୋପଘାତକାଃ । ଯେଷାଂ ସମ୍ଭାଷଣାତ୍ ପୁଂସାଂ ଦିନପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି
ଏହି ନଗ୍ନ ଏବଂ ତାନ୍ତ୍ରିକ ନାସ୍ତିକମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟର ନାଶ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ ଦିନର ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ଏତେ ପାଷଣିଡନଃ ପାପା ନ ହ୍ମ ତାନାଲପେଦୂ ବୁଧଃ । ପୁଣ୍ଯଂ ନଶ୍ଯତି ସମ୍ଭାଷାଦେତେଷାଂ ତଦ୍ଦିନୋଦ୍ଭଵମ୍
ଏହି ନାସ୍ତିକମାନେ ପାପୀ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସେମାନେ ସହ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ସେମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ ଦିନର ପୁଣ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ।
ପୁଂ ସାଂ ଜଟାଧରଣମୌଣ୍ଡଯଵତାଂ ଵୃଥୈଵ । ମୋଘାଶିନାମଖିଲଶୌଚନିରାକୃତାନାମ୍ ତୋଯପ୍ରଦାନପିତୃପିଣ୍ଡବହିଷ୍କୃତାନାଂ ସମ୍ଭାଷଣାଦପି ନରା ନରକଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି
ଯେଉଁମାନେ ଜଟା ବା ମୁଣ୍ଡ ରଖନ୍ତି, ଅନାବଶ୍ୟକ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ରତା ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ଜଳ ଓ ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ବାହାରି ଯାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସହ କଥା କହିଲେ ଲୋକେ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି ।
ମୈତ୍ରେଯ ଉଵାଚ। ଭଗଵନ୍ଯନ୍ନରୈଃ କାର୍ଯ୍ଯଂ ସାଧୁକର୍ମଣ୍ଯଵସ୍ଥିତୈଃ । ତନ୍ମହ୍ଯଂ ଗୁରୁଣାଖ୍ଯାତଂ ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକାତ୍ମକମ୍
ମୈତ୍ରେୟ ପଚାରିଲେ: ଭଗବନ୍, ନିତ୍ୟ ଓ ନିମିତ୍ତିକ କର୍ମରେ ଯେଉଁମାନେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ଆପଣ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି କହନ୍ତୁ, ଗୁରୁଦେବ ।
ଵର୍ଣଧର୍ମାସ୍ତଥାଖ୍ଯାତା ଧର୍ମା ଯେ ଚାଶ୍ରମେଷୁ ଚ । ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଵଂଶଂ ରାଜ୍ଞାଂ ତଦ୍ବ୍ରୂହି ମେ ଗୁରୋ
ଆପଣ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ଧର୍ମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ରାଜାମାନେଙ୍କ ବଂଶ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ—ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ, ଗୁରୁଦେବ ।
ଶ୍ରୀପରାଶର ଉଵାଚ । ମୈତ୍ରେଯ ଶ୍ରୂଯତାମଯମନେକଯଜ୍ଵଶୂରଵୀରଧୀରଭୂପାଲାଲଂକୃତୋ ବ୍ରହ୍ମାଦିର୍ମାନଵୋ ଵଂଶଃ
ଶ୍ରୀ ପରାଶର କହିଲେ, ମୈତ୍ରେୟ, ତୁମେ ଶୁଣ, ମୁଁ ଏବେ ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ, ବହୁ ்ଯଜ୍ଞ, ପ୍ରତାପ, ବୀରତା ଓ ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଶଂସିତ ରାଜାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ମନୁଙ୍କ ବଂଶର କଥା କହିବି।
ତଦସ୍ଯ ଵଂଶସ୍ଯାନୁପୂର୍ଵୀମଶ୍ଷୋଵଂଶପାପପ୍ରଣାଶନାଯ ମୈତ୍ରେଯୈତାଂ କଥାଂ ଶୃଣୁ
ଏହି ବଂଶର ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ତାହାର ଅନୁକ୍ରମରେ ଏହି କଥା ଶୁଣ, ମୈତ୍ରେୟ।
ତଦ୍ଯଥା ସକଲଜଗତାମାଦିରନାଦିଭୂତସ୍ସ ଋଗ୍ଯଜୁସ୍ସାମାଦିମଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ମର୍ତ୍ତଂ ରୂପଂ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ବ୍ରହ୍ମାଂଡଭୂତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଭଗଵାନ୍ ପ୍ରାଗ୍ବଭୂଵ
ଯେପରି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆଦି ଓ ଅନାଦି ଭିତ୍ତି, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବେଦମୟ, ସେଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଯାହାଙ୍କୁ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ କୁହାଯାଏ, ପ୍ରଥମେ ମାନବ ରୂପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାଂଗୁଷ୍ଠଜନ୍ମା ଦକ୍ଷପ୍ରଜାପତିଃ ଦକ୍ଷସ୍ଯାପ୍ଯଦିତିରଦିତେର୍ଵିଵସ୍ଵାନ୍ ଵିଵସ୍ଵତୋ ମନୁଃ
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଡାହାଣ ଆଂଠିଠାରୁ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦକ୍ଷଠାରୁ ଅଦିତି, ଅଦିତିଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ବିବସ୍ୱାନ୍ଠାରୁ ମନୁ ହେଲେ।
ମନୋରିକ୍ଷ୍ଵାକୁନୃଗଧୃଷ୍ଟଶର୍ଯାତିନରିଷ୍ଯଂତପ୍ରାଂଶୁନାଭଗଦିଷ୍ଟକରୂଷପୃଷଧ୍ରାଖ୍ଯା ଦଶ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ମନୁଙ୍କ ଦଶଜଣ ପୁଅ ହେଲେ: ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ନୃଗ, ଧୃଷ୍ଟ, ଶର୍ୟାତି, ନରିଷ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରାଁଶୁ, ନାଭଗ, ଦିଷ୍ଟ, କରୂଷ ଓ ପୃଷଧ୍ର।
ଇଷ୍ଠିଂ ଚ ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋର୍ମନୁଃ ପୁତ୍ରକାମଶ୍ଚକାର
ପୁଅ ଆଶା କରି, ମନୁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ତତ୍ର ତାଵଦହ୍ନୁତେ ହୋତୁରପଚାରାଦିଲା ନାମ କନ୍ଯା ବଭୂଵ
ସେଠାରେ, ଯଜ୍ଞରେ ହୋତାଙ୍କ ତ୍ରୁଟି ଦ୍ୱାରା ଇଲା ନାମରେ ଏକ କନ୍ୟା ଜନ୍ମିଲା।
ସୈଵ ଚ ମିତ୍ରାଵରୁଣଯୋଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନୋ ନାମ ମନୋଃ ପୁତ୍ରୋ ମୈତ୍ରେଯ ଆସୀତ୍
ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ କୃପାରେ, ସେଇ ଇଲା ପୁନି ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମକ ମନୁଙ୍କ ପୁଅ ହେଲା, ମୈତ୍ରେୟ।
ପୁନଶ୍ଚେଶ୍ଵରକୋପାତ୍ସ୍ତ୍ରୀ ସତୀ ସା ତୁ ସୋମସୂନୋର୍ବୁଧସ୍ଯାଶ୍ରମସମୀପେ ବଭ୍ରାମ
ପୁଣି ଭଗବାନଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଜଣେ ଜଣା ହେଲେ ଏବଂ ସୋମଙ୍କ ପୁଅ ବୁଧଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ।
ସାନୁରାଗାଚ୍ଚ ତସ୍ଯାଂ ବୁଧଃ ପୁରୂରଵସମାତ୍ମଜମୁତ୍ପାଦଯାମାସ
ସେଠି ବୁଧଙ୍କ ଭଲପାଇବାରୁ, ସେ ଇଲାଙ୍କ ସହିତ ପୁରୁରବା ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ଜାତେପି ତସ୍ମିନ୍ନମିତତେଜୋଭିଃ ପରମର୍ଷିଭିରିଷ୍ଟିମଯ ଋଙ୍ମଯୋ ଯଜୁର୍ମଯସ୍ସାମମଯୋଥର୍ଵଣମଯସ୍ସର୍ଵଵେଦମଯୋ ମନୋମଯୋ ଜ୍ଞାନମଯୋ ନ କିଂଚିନ୍ମଯୋନ୍ନମଯୋ ଭଗଵାନ୍ ଯଜ୍ଞପୁରୁଷସ୍ଵରୂପୀ ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ପୁଂସ୍ତ୍ଵମଭିଲଷଦ୍ଭିର୍ଯଥାଵଦିଷ୍ଟସ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦିଲା ପୁନରପି ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽଭଵତ୍
ପୁରୁରବା ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ ଋଷିମାନେ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁରୁଷତ୍ୱ ଆଶା କରି, ଋକ୍, ଯଜୁସ୍, ସାମ, ଅଥର୍ବ ଓ ସମସ୍ତ ବେଦ ଦ୍ୱାରା, ମନ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅନ୍ନର ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ, ଯଜ୍ଞପୁରୁଷଙ୍କ ଆବାହନ କରି ଯଜ୍ଞ କଲେ; ତାଙ୍କ କୃପାରେ ଇଲା ପୁନି ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ।
ତସ୍ଯାପ୍ଯୁତ୍କଲଗଯଵିନତାସ୍ତ୍ରଯଃ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଃ
ତାଙ୍କର ଉତ୍କଳ, ଗୟା ଓ ବିନତା ନାମକ ତିନିଜଣ ପୁଅ ହେଲେ।