ପରିତ୍ଯଜେଦର୍ଥକାମୌ ଧର୍ମପୀଡାକରୌ ନୃପ । ଧର୍ମମପ୍ଯସୁଖୋଦର୍କଂ ଲୋକଵିଦ୍ଵେଷ୍ଟମେଵ ଚ
ଯଦି ଧନ ଓ ଇଚ୍ଛା ଧର୍ମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛି, ତେବେ ସେଗୁଡିକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଧର୍ମ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ କିମ୍ବା ଲୋକମାନେ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମକୁ ଛାଡିବା ଉଚିତ।
ତତଃ କଲ୍ଯଂ ସମୁତ୍ଥାଯ କୁର୍ଯାନ୍ମୈତ୍ରଂ ନରେଶ୍ଵର
ତାପରେ ସକାଳେ ଉଠି, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହ ବନ୍ଧୁତା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ନୈରୃତ୍ଯାମିଷୁଵିକ୍ଷେପମତୀତ୍ଯାଭ୍ଯଧିକଂ ଭୁଵଃ । ଦୂରାଦାଵସଥାନ୍ମୂତ୍ରଂ ପୁରୀଷଂ ଚ ଵିସର୍ଜଯେତ୍
ଘର ଠାରୁ ଦୂରେ, ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଛାଡି, ମୁତ୍ର ଓ ପାଖାନ୍ଡ ବାହାର କରିବା ଉଚିତ।
ପାଦାଵନେଜନୋଚ୍ଛିଷ୍ଟେ ପ୍ରକ୍ଷିପେନ୍ନ ଗୃହାଙ୍ଗଣେ
ପାଦ ଧୋଇବା ବା ମୁଖ ଧୋଇବା ପାଣି ଘର ଅଙ୍ଗଣାରେ ଫେଙ୍କିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମଚ୍ଛାଯାଂ ତରୁଚ୍ଛାଯାଂ ଗୋସୂର୍ଯାଗ୍ନ୍ଯନିଲାଂସ୍ତଥା । ଗୁରୁଦ୍ଵିଜାଦୀଂସ୍ତୁ ବୁଧୋ ନାଧିମେହେତ୍ କଦାଚନ
ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ନିଜ ଛାୟା, ଗଛର ଛାୟା, ଗାଈ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ପବନ, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ କେବେ ମୁତ୍ର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ କୃଷ୍ଟେ ସସ୍ଯମଧ୍ଯେ ଵା ଗୋଵ୍ରଜେ ଜନସଂସଦି । ନ ଵର୍ତ୍ମନି ନ ନଦ୍ଯାଦିତୀର୍ଥେଷୁ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ଚାଷ ହୋଇଥିବା ଜମି, ଫସଲ ମଧ୍ୟରେ, ଗାଈ ଶାଳା, ଲୋକମାନେ ଥିବା ସ୍ଥାନ, ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ନଦୀ ତଟରେ ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନାପ୍ସୁ ନୈଵାମ୍ଭସସ୍ତୀରେ ଶ୍ମଶାନେ ନ ସମାଚରେତ୍ । ଉତ୍ସର୍ଗଂ ଵୈ ପୁରୀଷସ୍ଯ ମୂତ୍ରସ୍ଯ ଚ ଵିସର୍ଜନମ୍
ପାଣିରେ, ପାଣିର କୂଳରେ କିମ୍ବା ଶ୍ମଶାନରେ ପାଖାନ୍ଡ କିମ୍ବା ମୁତ୍ର ବାହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଉଦଙ୍ମୁଖୋ ଦିଵା ମୂତ୍ରଂ ଵିପରୀତମୁଖୋ ନିଶି । କୁର୍ଵୀତାନାପଦି ପ୍ରାଜ୍ଞୋ ମୂତ୍ରୋତ୍ସର୍ଗଂ ଚ ପାର୍ଥିଵ
ଦିନରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ମୁତ୍ର କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ଅପରାହ୍ନ ସମୟ ଛାଡି।
ତୃଣୈରାସ୍ତୀର୍ଯ ଵସୁଧାଂ ଵସ୍ତ୍ରପ୍ରାଵୃତମସ୍ତକଃ । ତିଷ୍ଠେନ୍ନାତିଚିରଂ ତତ୍ର ନୈଵ କିଂଚିଦୁଦୀରଯେତ୍
ମାଟିରେ ଘାସ ପିଛି, ମୁଣ୍ଡ କପଡ଼ା ଦେଇ ଢାକି, ସେଠାରେ ବହୁତ୍ଦିନ ରହିବା ନୁହେଁ, କିଛି କଥା କହିବା ମଧ୍ୟ ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଵଲ୍ମୀକମୂଷିକୋଦ୍ଭୂତାଂ ମୃଦଂ ନାନ୍ତର୍ଜଲାଂ ତଥା । ଶୌଚାଵଶିଷ୍ଟାଂ ଗେହାଚ୍ଚ ନାଦଦ୍ଯାଲ୍ଲେପସମ୍ଭଵାମ୍
ବାଲୁକା ମାଟି, ଉନ୍ଦୁର ଗହ୍ୱରର ମାଟି, ପାଣି ତଳର ମାଟି କିମ୍ବା ଘରର ମାଟି ଶୌଚ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଅଶୁଦ୍ଧ ହୋଇପାରେ।
ଅଣୁପ୍ରାଣ୍ଯୁପପନ୍ନାଂ ଚ ହଲୋତ୍ଖାତାଂ ଚ ପାର୍ଥିଵ । ପରିତ୍ଯଜେନ୍ମୃଦୋ ହ୍ଯେତାସ୍ସକଲାଶ୍ଶୌଚକର୍ମଣି
ଅତି ଛୋଟ ପ୍ରାଣୀ ଥିବା ମାଟି କିମ୍ବା ହାଳ ଦ୍ୱାରା ଖୋଦା ମାଟି ଶୌଚ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଏକା ଲିଂଗେ ଗୁଦେ ତିସ୍ରୋ ଦଶ ଵାମକରେ ନୃପ । ହସ୍ତଦ୍ଵଯେ ଚ ସପ୍ତ ସ୍ଯୁର୍ମୃଦଶ୍ଶୌଚୋପପାଦିକାଃ
ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ମାଟି, ଗୁଦ ପାଇଁ ତିନିଟି, ବାମ ହାତ ପାଇଁ ଦଶଟି, ଓ ଦୁଇ ହାତ ପାଇଁ ସାତଟି ମାଟି ଶୌଚ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଅଚ୍ଛେନାଗନ୍ଧଲେପେନ ଜଲେନାବୁଦ୍ବୁଦେନ ଚ । ଆଚାମେଚ୍ଚ ମୃଦଂ ଭୂଯସ୍ତଥା ଦଦ୍ଯାତ୍ ସମାହିତଃ
ପରିଷ୍କାର, ଗନ୍ଧ ନଥିବା ଓ ଲେପ ନଥିବା ମାଟି, ବୁଦ୍ବୁଦ ନଥିବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଶୌଚ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମନ ଲଗାଇ ମାଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।
ନିଷ୍ପାଦିତାଙ୍ଘ୍ରିଶୌଚସ୍ତୁ ପାଦାଵଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ଵୈ ପୁନଃ । ତ୍ରିଃ ପିବେତ୍ସଲିଲଂ ତେନ ତଥା ଦ୍ଵିଃ ପରିମାର୍ଜଯେତ୍
ପାଦ ଶୌଚ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପୁଣିଥରେ ପାଦ ଧୋଇ, ତିନିଥର ପାଣି ପିଇବା ଓ ଦୁଇଥର ପୋଛିବା ଉଚିତ।
ଶୀର୍ଷଣ୍ଯାନି ତତଃ ଖାନି ମୂର୍ଦ୍ଧାନଂ ଚ ସମାଲଭେତ୍ । ବାହୂ ନାଭିଂ ଚ ତୋଯେନ ହୃଦଯଂ ଚାପି ସଂସ୍ପୃଶେତ୍
ତାପରେ ମୁଣ୍ଡର ଗୁହା, ମୁଣ୍ଡ ଚୂଡ଼ା, ହାତ, ନାଭି ଓ ହୃଦୟକୁ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁବା ଉଚିତ।
ଆଚାଂତସ୍ତୁ ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ ପୁମାନ୍ କେଶପ୍ରସାଧନମ୍ । ଆଦର୍ଶାଞ୍ଜନମାଙ୍ଗଲ୍ଯଂ ଦୂର୍ଵାଦ୍ଯାଲମ୍ଭନାନି ଚ
ମୁଁହ ଧୋଇ ସାରି, ପୁରୁଷ ଚୁଲ ଠିକ୍ କରିବା, ଆଇନା ଦେଖିବା, କାଜଳ ଲଗେଇବା, ଶୁଭ କାମ କରିବା ଓ ଦୁର୍ବା ଓ ଏହାପରି ଜିନିଷ ଧରିବା ଉଚିତ।
ତତସ୍ସ୍ଵଵର୍ଣଧର୍ମେଣ ଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଚ ଧନାର୍ଜନମ୍ । କୁର୍ଵୀତ ଶ୍ରଦ୍ଧାସଂପନ୍ନୋ ଯଜେଚ୍ଚ ପୃଥିଵୀପତେ
ତପରେ ନିଜ ଜାତି ଓ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଜୀବିକା ଓ ଧନ ଲାଗି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିଦିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କରିବା ଉଚିତ୍, ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା।
ସୋମସଂସ୍ଥା ହଵିସ୍ସଂସ୍ଥାଃ ପାକସଂସ୍ଥାସ୍ତୁ ସଂସ୍ଥିତାଃ । ଧନେ ଯତୋ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଯତେତାତୋ ଧନାର୍ଜନେ
ସୋମ ଯଜ୍ଞ, ଘୃତ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ ଓ ପାକ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥିତି ହୋଇଛି; ଯେହেতୁ ଧନ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପାୟ, ତେଣୁ ଧନ ଅर्जନ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ନଦୀନଦତଟାକେଷୁ ଦେଵଖାତଜଲେଷୁ ଚ । ନିତ୍ଯକ୍ରିଯାର୍ଥଂ ସ୍ନାଯୀତ ଗିରିପ୍ରସ୍ରଵଣେଷୁ ଚ
ନଦୀ, ଝିଅ, ପୋକରି, ଦେବତାଙ୍କ ଖୋଦା ଜଳ ଓ ପାହାଡ଼ର ଝରଣାରେ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
କୂପେଷୂଦ୍ଧୃତତୋଯେନ ସ୍ନାନଂ କୁର୍ଵୀତ ଵା ଭୁଵି । ଗୃହେଷୂଦ୍ଧୃତତୋଯେନ ହ୍ଯଥଵା ଭୁଵ୍ଯସମ୍ଭଵେ
ଯଦି ପ୍ରାକୃତିକ ଜଳ ନାହିଁ, ତେବେ କୂଆରୁ ଉଠାଇଥିବା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ୍; ଏହା ନାହିଁ ହେଲେ ଘରରୁ ଉଠାଇଥିବା ଜଳରେ, କିମ୍ବା ଜଳ ନାହିଁ ଥିଲେ ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ।
ଶୁଚିଵସ୍ତ୍ରଧରଃ ସ୍ନାତୋ ଦେଵର୍ଷିପିତୃତର୍ପଣମ୍ । ତେଷାମେଵ ହି ତୀର୍ଥେନ କୁର୍ଵୀତ ସୁସମାହିତଃ
ସ୍ନାନ କରି ଶୁଚି ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି, ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଜଳରେ ଶାନ୍ତି ଭାବରେ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ତ୍ରିରପଃ ପ୍ରୀଣନାର୍ଥାଯ ଦେଵାନାମପଵର୍ଜଯେତ୍ । ଋଷୀଣାଂ ଚ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ସକୃଚ୍ଚାପି ପ୍ରଜାପତେଃ
ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ତିନିଥର ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଋଷିମାନଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକଥର ଦେଲେ ଯଥେଷ୍ଟ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ପିତୄଣାଂ ପ୍ରୀଣନାର୍ଥାଯ ତଦପଃ ପୃଥିଵୀପତେ । ପିତାମହେଭ୍ଯଶ୍ଚ ତଥା ପ୍ରୀଣଯେତ୍ପ୍ରପିତାମହାନ୍
ପିତୃମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏହିପରି ଦାଦା ଓ ପ୍ରଦାଦାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୀତି ଲାଗି ଦେବା ଉଚିତ୍, ହେ ପୃଥିବୀର ରାଜା।
ମାତାମହାଯ ତତ୍ପିତ୍ରେ ତତ୍ପିତ୍ରେ ଚ ସମାହିତଃ । ଦଦ୍ଯାତ୍ପୈତ୍ରେଣ ତୀର୍ଥେନ କାମ୍ଯଂ ଚାନ୍ଯଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମେ
ମାମାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ପିତାକୁ ଓ ତାଙ୍କ ପିତାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ତୀର୍ଥ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍; ଏବଂ ଆଉ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଦେବା ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ।
ମାତ୍ରେ ପ୍ରମାତ୍ରେ ତନ୍ମାତ୍ରେ ଗୁରୁପତ୍ନ୍ଯୈ ତଥା ନୃପ । ଗୁରୂଣାଂ ମାତୁଲାନାଂ ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧମିତ୍ରାଯ ଭୂଭୁଜେ
ମା, ସ୍ତେପମା, ଦାଦୀ, ଗୁରୁପତ୍ନୀ, ଗୁରୁମାନେ, ମାମାମାନେ ଓ ସ୍ନେହିତ ମିତ୍ରମାନେ, ହେ ରାଜା, ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଇଦଂ ଚାପି ଜପେଦମ୍ବୁ ଦଦ୍ଯାଦାତ୍ମେଚ୍ଛଯା ନୃପ । ଉପକାରାଯ ଭୂତାନାଂ କୃତଦେଵାଦିତର୍ପଣମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପି ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍, ହେ ରାଜା, ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉପକାର ପାଇଁ ତର୍ପଣ କରିବା ପରେ।
ଦେଵାସୁରାସ୍ତଥା ଯକ୍ଷା ନାଗଗନ୍ଧର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ । ପିଶାଚା ଗୁହ୍ଯକାସ୍ସିଦ୍ଧାଃ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଃ ପଶଵଃ ଖଗାଃ
ଦେବତା, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ, ଗୁହ୍ୟକ, ସିଦ୍ଧ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ—
ଜଲେଚରା ଭୂନିଲଯା ଵାଯ୍ଵାହାରାଶ୍ଚ ଜନ୍ତଵଃ । ତୃପ୍ତିମେତେନ ଯାନ୍ତ୍ଯାଶୁ ମଦ୍ଦତ୍ତେନାମ୍ବୁନାଽଖିଲାଃ
ଜଳରେ ବସୁଥିବା, ଭୂମିରେ ରହୁଥିବା, ବାୟୁରେ ଜୀବନ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ମୋର ଦିଆ ଏହି ଜଳରେ ଶୀଘ୍ର ତୃପ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତି।
ନରକେଷୁ ସମସ୍ତେଷୁ ଯାତନାସୁ ଚ ସଂସ୍ଥିତାଃ । ତେଷାମାପ୍ଯାଯନାଯୈତଦ୍ଦୀଯତେ ସଲିଲଂ ମଯା
ସମସ୍ତ ନରକ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅଛିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଏହି ଜଳ ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ଆପ୍ୟାୟନ ପାଇଁ।
ଯେ ବାନ୍ଧଵା ବାନ୍ଧଵା ଯେ ଯେଽନ୍ଯଜନ୍ମନି ବାନ୍ଧଵାଃ । ତେ ତୃପ୍ତିମଖିଲା ଯାନ୍ତୁ ଯେ ଚାସ୍ମତ୍ତୋଯକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ଏଠାରେ ଅଛିଥିବା ବା ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ବାନ୍ଧବମାନେ, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ମୋଠୁ ଜଳ ଚାହାନ୍ତି, ସମସ୍ତେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତି ପାଇଥାନ୍ତୁ।