ସ୍ଥାଲୀସ୍ଥମଗ୍ନୀସଂଯୋଗାଦୁଦ୍ରେକିସଲିଲେ ଯଥ । ତଥେନ୍ଦୁଵୃଦ୍ଧୌ ସଲିଲମଂଭୋଧୌ ମୁନିସତ୍ତମ ॥ ୨,୪.
ଯେପରି ହାଣ୍ଡିରେ ଅଗ୍ନି ଲାଗିଲେ ପାଣି ବଢ଼ିଯାଏ, ସେପରି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ବଢ଼ିଯାଏ, ହେ ମହାମୁନି।
ଅନ୍ଯୂନାନତିରିକ୍ତାଶ୍ଚ ଵର୍ଧନ୍ତ୍ଯାପୋ ହ୍ରସଂତି ଚ । ଉଦଯାସ୍ତମନେଷ୍ଵିନ୍ଦୋଃ ପକ୍ଷଯୋଃ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣଯୋଃ ॥ ୨,୪.
ପାଣି କେବେ କମିବା କିମ୍ବା ବଢ଼ିବା ନାହିଁ; ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତମୟ, ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷରେ ପାଣି ବଢ଼ିବା ଓ କମିବା ହୁଏ।
ଦଶୋତ୍ତରାଣି ପଞ୍ଚୈଵ ହ୍ଯଙ୍ଗୁଲାନାଂ ଶତାନି ଵୈ । ଅପାଂ ଵୃଦ୍ଧିକ୍ଷଣୋ ଦୃଷ୍ଟୌ ସାମୁଦ୍ରୀଣାଂ ମହାମୁନେ ॥ ୨,୪.
ହେ ମହାମୁନି, ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ବଢ଼ିବା ସମୟରେ ପାଞ୍ଚ ଶତ ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ବ୍ୟାପି ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଏ।
ଭୋଜନଂ ପୁଷ୍କରଦ୍ଵୀପେ ତତ୍ର ସ୍ଵଯମୁପସ୍ଥିତମ୍ । ଷଡ୍ରସଂ ଭୁଞ୍ଜତେ ଵିପ୍ର ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵାଃ ସଦୈଵ ହି ॥ ୨,୪.
ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପରେ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ସଦା ଛଅ ରସର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ସ୍ଵାଦୂଦକସ୍ଯ ପରିତୋ ଦୃସ୍ଯତେ ଲୋକସଂସ୍ଥିତିଃ । ଦ୍ଵିଗୁଣା କାଞ୍ଚନୀ ଭୂମିଃ ସର୍ଵଜନ୍ତୁଵିଵର୍ଜିତା ॥ ୨,୪.
ମିଠା ପାଣିର ସମୁଦ୍ର ପାରେ ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼, ସୁନା ଭୂମି ଲୋକସଂସ୍ଥିତି ନାମରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ।
ଲୋକାଲୋକସ୍ତତଃ ଶୈଲୋ ଜୋଜନାଯୁତଵିସ୍ତୃତଃ । ଉଚ୍ଛ୍ରାଯେଣାପି ତାଵନ୍ତି ସହସ୍ରାଣ୍ଯଚଲୋ ହି ସଃ ॥ ୨,୪.
ତାପରେ ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହାର ପ୍ରସ୍ଥ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନା ଓ ଏତିକି ଉଚ୍ଚତା ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ତତସ୍ତମଃ ସମାଵୃତ୍ଯ ତଂ ଶୌଲଂ ସର୍ଵତଃ ସ୍ଥିତମ୍ । ତମଶ୍ଚାଣ୍ଡକଟାହେନ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵେଷ୍ଟିତମ୍ ॥ ୨,୪.
ତାପରେ ସେ ଶଉଳକୁ ଅନ୍ଧକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘେରି ନେଲା, ଯାହା ସବୁଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା। ଏହି ଅନ୍ଧକାରକୁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଭୟଙ୍କର ଅଣ୍ଡାକାର ଛାଡ଼ି ଘେରି ରହିଥିଲା।
ପଞ୍ଚଶତ୍କୋଟିଵିସ୍ତାରା ସେଯମୁର୍ଵ ମହାମୁନେ । ସହୈଵାଣ୍ଡକଟାହେନ ସଦ୍ଵୀପାବ୍ଧିମହୀଧରା ॥ ୨,୪.
ହେ ମହାମୁନି, ଏହି ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଏହା ସହ ଅଣ୍ଡାକାର ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଦ୍ୱୀପ, ସାଗର ଓ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ମିଶି, ପାଞ୍ଚଶତ କୋଟି ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଅଛି।
ସେଯଂ ଧାତ୍ରୀ ଵିଧାତ୍ରୀ ଚ ସର୍ଵଭୂତଗୁଣାଧିକା । ଆଧାରଭୂ୬ ଆ ସର୍ଵେଷାଂ ମୈତ୍ରେଯ ଜଗତାମିତି ॥ ୨,୪.
ଏହି ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ଆଧାର ଓ ପୋଷକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଗୁଣରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି; ଏହିଠାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭରସା କରିଥାଏ, ମୈତ୍ରେୟ।
ପରାଶର ଉଵାଚ ତତଶ୍ଚ ନରକା ଵିପ୍ର ଭୁଵୋଧଃ ସଲିଲସ୍ଯ ଚ । ପାପିନୋ ଯେଷୁ ପାତ୍ଯନ୍ତେ ତାଞ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵମହାମୁନେ ॥ ୨,୬.
ପରାଶର କହିଲେ: ଏବେ, ମହାମୁନି, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳର ତଳେ ଯେଉଁ ନରକଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ଯେଉଁଠି ପାପୀମାନେ ପକାଯାନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ।
ରୌରଵଃ ସୂକରୋ ରୋଧସ୍ତାଲୋ ଵିଶସନସ୍ତଥା । ମହାଜ୍ଵାଲସ୍ତପ୍ତକୁମ୍ଭୋ ଲଵଣେଥ ଵିଲୋହିତଃ ॥ ୨,୬.
ରୌରବ, ସୂକର, ରୋଧ, ତାଳ, ବିଶସନ, ମହାଜ୍ୱାଳା, ତପ୍ତକୁମ୍ଭ, ଲବଣ ଏବଂ ବିଲୋହିତ—
ରୁଧିରାମ୍ଭୋ ଵୈତରଣିଃ କ୍ରିମିଶଃ କ୍ରିମିଭୋଜନଃ । ଅସିପତ୍ରଵନଂ କୃଷ୍ଣୋ ଲାଲାଭକ୍ଷଶ୍ଚ ଦାରୁଣଃ ॥ ୨,୬.
ରୁଧିରାମ୍ଭ, ବୈତରଣୀ, କ୍ରିମିଶ, କ୍ରିମିଭକ୍ଷ, ଅସିପତ୍ରବନ, କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଲାଳାଭକ୍ଷ—
ତଥା ପୂଯଵହଃ ପାପୋ ଵହ୍ନିଜ୍ଵାଲୋ ହ୍ଯଧଃ ଶିରାଃ । ସଂଦଂଶଃ କାଲସୂତ୍ରଶ୍ଚ ତମଶ୍ଚାଵୀଚିରେଵ ଚ ॥ ୨,୬.
ତଥା ପୂୟବହ, ପାପ, ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା, ଅଧଃଶିରା, ସଂଦଂଶ, କାଳସୂତ୍ର, ତମସ ଏବଂ ଅବୀଚି—
ଶ୍ଵଭୋଜନୋଥାପ୍ରତିଷ୍ଠଶ୍ଚାପ୍ରଚିଶ୍ଚ ତଥା ପରଃ । ଇତ୍ଯେଵମାଦଯଶ୍ଚାନ୍ଯେ ନରକା ଭୃଶଦାରୁଣାଃ ॥ ୨,୬.
ଶ୍ୱଭୋଜନ, ଅଥାପ୍ରତିଷ୍ଠା, ଆପ୍ରଚି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ନରକ ଅଛି।
ଯମସ୍ଯ ଵିଷଯେ ଘୋରାଃ ଶସ୍ତ୍ରାଗ୍ନିଭଯଦାଯିନଃ । ପତନ୍ତି ଯେଷୁ ପୁରୁଷାଃ ପାପକର୍ମରତାସ୍ତୁ ଯେ ॥ ୨,୬.
ଯମଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିର ଭୟ ଦିଏ, ଯେଉଁଠି ପାପ କାମରେ ଲିନ ଲୋକମାନେ ପଡ଼ନ୍ତି।
କୂଟସାକ୍ଷୀ ତଥାସମ୍ଯକ୍ପକ୍ଷପାତେନ ଯୋ ଵଦେତ୍ । ଯଶ୍ଚାନ୍ଯଦନୃତଂ ଵକ୍ତି ସ ନରୋ ଯାତି ରୌରଵମ୍ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ଭୁଲ ସାକ୍ଷୀ ଦିଏ, କିମ୍ବା ପକ୍ଷପାତ କରି କଥା କହେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, ସେ ଲୋକ ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଭ୍ରୂଣହା ପୁରହନ୍ତା ଚ ଗୌଘ୍ନଶ୍ଚ ମୁନିସତ୍ତମ । ଯାନ୍ତି ତେ ନରକଂ ରୋଧଂ ଯଶ୍ଚୋଚ୍ଛ୍ଵାସନିରୋଧକଃ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁକୁ ହତ୍ୟା କରେ, ସହର ଧ୍ୱଂସ କରେ, ଗାଈ ଦଳକୁ ମାରେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର ଶ୍ୱାସ ଅଟକାଏ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ରୋଧ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ସୁରାପୋ ବ୍ରହ୍ମହା ହର୍ତା ସୁଵର୍ଣସ୍ଯ ଚ ସୂକରେ । ପ୍ରଯାନ୍ତି ନରକେ ଯଶ୍ଚ ତୈଃ ସଂସର୍ଗମୁପୈତି ଵୈ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ମଦ୍ୟପାନ କରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କରେ, ସୁନା ଚୋରା କରେ, କିମ୍ବା ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଂଗ କରେ, ସେମାନେ ସୂକର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ରାଜନ୍ଯଵୈଶ୍ଯହନ୍ତା ଚ ତଥୈଵ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ । ତପ୍ତକୁଣ୍ଡେସ୍ଵସୃଗାମୀ ହନ୍ତି ରାଜଭଟାଂଶ୍ଚ ଯଃ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ କ୍ଷତ୍ରିୟ କିମ୍ବା ବୈଶ୍ୟକୁ ମାରେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଶଯ୍ୟାର ଅପମାନ କରେ, ତପ୍ତ ଭାଣ୍ଡରେ ରକ୍ତ ପକାଏ, କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ରକ୍ଷକମାନେ ମାରେ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ସାଧ୍ଵୀଵିକ୍ରଯକୃଦ୍ବନ୍ଧପାଲଃ କେସରିଵିକ୍ରଯୀ । ତପ୍ତଲୋହେ ପତନ୍ତ୍ଯେତେ ଯଶ୍ଚ ଚ ଭକ୍ତଂ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ସତୀ ଜନନୀକୁ ବିକ୍ରୟ କରେ, କାରାପାଳ, ସିଂହମାନ୍ଦା ବିକ୍ରେତା, କିମ୍ବା ଭକ୍ତକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ—ଏହି ସମସ୍ତେ ତପ୍ତ ଲୋହରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ସ୍ନୁଷାଂ ସୁତାଂ ଚାପି ଗତ୍ଵା ମହାଜ୍ଵାଲେ ନିପାତ୍ଯତେ । ଅଵମନ୍ତା ଗୁରୂଣାଂ ଯୋ ଯଶ୍ଚାକ୍ରୋଷ୍ଟା ନରାଧମଃ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ନିଜ ଝିଅ କିମ୍ବା ବୁହାର ସହ ଅନୁଚିତ କାମ କରେ, ସେ ମହାଜ୍ୱାଳାରେ ଛାଡ଼ାଯାଏ; ଯିଏ ଗୁରୁମାନେକୁ ଅପମାନ କରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେକୁ ଗାଳି ଦିଏ, ସେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରୁ ଅତି ନିଚ।
ଵେଦଦୂଷଯିତାଯଶ୍ଚ ଵେଦଵିକ୍ରଯକଶ୍ଚ ଯଃ । ଅଗମ୍ଯଗାମୀ ଯଶ୍ଚ ସ୍ଯାତ୍ତେ ଯାନ୍ତି ଲଵଣଂ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ବେଦକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରେ, କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ ନାରୀଙ୍କ ସହ ଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେମାନେ ଲବଣ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଚୋରୋ ଵିଲୋହେ ପତତି ମର୍ଯାଦାଦୂଷକସ୍ତଥା ॥ ୨,୬.
ଚୋର ଏବଂ ସୀମା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ଲୋକ ଗଳିଥିବା ଲୋହରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
ଦେଵଦ୍ଵିଜପିତୃଦ୍ଵେଷ୍ଟା ରତ୍ନଦୂଷଯିତା ଚ ଯଃ । ସ ଯାତି କ୍ରିମିଭକ୍ଷେ ଵୈ କ୍ରିମୀଶେ ଚ ଦୁରିଷ୍ଟକୃତ୍ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପିତୃମାନେକୁ ଘୃଣା କରେ, କିମ୍ବା ମଣିର ଦୁଷ୍ଟି କରେ, ସେ କ୍ରିମିଭକ୍ଷ କିମ୍ବା କ୍ରିମିଶ ନରକକୁ ଯାଏ, ହେ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମୀ।
ପିତୃଦେଵାତିଥୀଂସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପର୍ଯଶ୍ନାତି ନରାଧମଃ । ଲାଲାଭକ୍ଷେ ସ ଯାତ୍ଯୁଗ୍ରେ ଶରକର୍ତା ଚ ଵେଧକେ ॥ ୨,୬.
ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଲାଲା ଖାଉଛି ବୋଲି ଗଣାଯାଏ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ତାକୁ କାଠି ଓ ତୀରରେ ଛିଦ୍ର କରାଯାଏ।
କରୋତି କର୍ଣିନୋ ଯଶ୍ଚ ଯଶ୍ଚ ଖଙ୍ଗାଦିକୃନ୍ନରଃ । ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯେତେ ଵିଶସନେ ନରକେ ଭୃଶଦରୁଣେ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ଅନ୍ୟର କାନ କାଟେ, କିମ୍ବା ତଳୱାର ଓ ଏପରି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାରେ, ସେମାନେ ସବୁ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣାର ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଅସତ୍ପ୍ରତିଗୃହୀତା ତୁ ନରକେ ଯାତ୍ଯଧୋମୁଖେ । ଅଯାଜ୍ଯଯାଜକଶ୍ଚୈଵ ତଥା ନକ୍ଷତ୍ରସୂଚକଃ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ଅନୁଚିତ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନକୁ କରି ନରକକୁ ଯାଏ; ଏହିପରି ଯଜ୍ଞ କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ, କିମ୍ବା ତାରା ଦେଖାଇ ଶୁଭାଶୁଭ କହେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ନରକକୁ ଯାନ୍ତି।
ଵେଗୀ ପୂଯଵହେ ଚୈକୋ ଯାତି ମଷ୍ଟାନ୍ନଭୁଙ୍ଗରଃ ॥ ୨,୬.
ଯିଏ ପୁପୁଣି ମିଶିତ ମାଷ ଖାଏ, କିମ୍ବା ଏକା ଏବଂ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବରେ ଖାଏ, ସେ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଲାକ୍ଷାମାସରସାନାଂ ଚ ତିଲାନାଂ ଲଵଣସ୍ଯ ଚ । ଵିକ୍ରେତା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯାତି ତମେଵ ନରକଂ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୨,୬.
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ଲାଖ, ମାଂସ, ରସ, ତିଳ ଓ ଲୁଣ ବିକ୍ରି କରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏହି ନରକକୁ ଯାଏ।
ମାର୍ଜାରକୁକ୍କୁଟଚ୍ଛାଗ ଶ୍ଵଵରାହଵିହଙ୍ଗମାନ୍ । ପୋଷଯନ୍ନରକଂ ଯାତି ତମେଵ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ ॥ ୨,୬.
ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ, ଯିଏ ବିଲେଇ, କୁକୁଡ଼ି, ଛାଗ, କୁକୁର, ଶୁଆଁ, କିମ୍ବା ପକ୍ଷୀ ପାଳି ଜୀବିକା ଚାଲାଏ, ସେ ଏହି ନରକକୁ ଯାଏ।