ଏକ ସମୟର କଥା, ଧ୍ରୁବ ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ ଅବନଶୀ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ—ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆଧାର ଭାବରେ ରହିଛି। ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ପାଇବା। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ମୋତେ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲା। ସେଠି ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଥିଲା, ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ମୋତେ ଉପାସନା କରୁଥିଲା, ଜନ୍ମଦାତା ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ସେବା କରୁଥିଲା, ଏବଂ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନିଷ୍ଠାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲା।" "କାଳ କ୍ରମେ ଏକ ଯୁବ ରାଜକୁମାର ତୁମର ମିତ୍ର ହେଲା—ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭାମୟ, ଯୁବକ, ଏବଂ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା। ସେ ଯେପରି ଅତିଶୟ ଧନ-ଐଶ୍ଵର୍ୟ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲା, ତାହା ଦେଖି ତୁମେ ଚାହିଲା—‘ମୁଁ ଏକ ରାଜକୁମାର ହେବି।’ ତୁମର ଏହି ଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ଗୃହରେ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଲା। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ତୁମର ଏହି ସ୍ଥାନ ଅନ୍ୟମାନେ ସହଜରେ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଏହି ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିବା ତୁମେ, ଯେଉଁ ଜଣେ ମୋତେ ଭକ୍ତି କରିଥିବେ, ସେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଇଥିବେ। ଏହି ପ୍ରକାର ମନ ମୋପରି ଅଟୁଟ ରହିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।" "ମୋର କୃପାରେ ତୁମେ ତିନି ଲୋକରୁ ଉପରେ ଏକ ସ୍ଥାନ ପାଇବା, ଏହା ହେଉଛି ସମସ୍ତ ତାରା ଓ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ—ଧ୍ରୁବ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ରହିବା। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ସୋମପୁତ୍ର, ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ରପୁତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ରୁବ ଉପସ୍ଥିତ ରହିବା।" "ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆକାଶରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପେକ୍ଷା ଉପରେ ତୁମର ସ୍ଥାନ ମୋତେ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି। କିଛି ଦେବତା କ୍ୱାର୍ଯୁଗର ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିବେ, କିଛି ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; କିନ୍ତୁ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିବା ତୁମର ସ୍ଥାନ ଏକାଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟୁଟ ରହିବ।" "ତୁମର ମା Sunīti, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ତୁମ ପାଖରେ ଅତି ନିକଟ, ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ତାରା ଭାବେ ଏହି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବେ।" "ଯେଉଁ ମାନେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପ୍ରତିଦିନ ଶକାଳ ଓ ସଂଧ୍ୟାରେ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିବେ, ସେମାନେ ବିଶାଳ ପୁଣ୍ୟ ପାଇଥିବେ।" ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ: ଏପରି ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦନଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଧ୍ରୁବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନରେ ଉନ୍ନତି କରି, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମଧ୍ୟସ୍ଥାନରେ ବସିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ମା ଓ ବାପାଙ୍କୁ ସେବା, ଦ୍ଵାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ମହିମା ଓ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଏହି ଗର୍ବ, ଐଶ୍ଵର୍ୟ ଓ ମହତ୍ବ ଦେଖି, ଦେବ ଓ ଦାନବ ମାନଙ୍କର ଅଧ୍ୟାପକ ଉଶନାସ ଏକ ଶ୍ଲୋକ କହିଲେ: “ଆହ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି! ଆହ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ଫଳ! ଏହି କାରଣରୁ ସପ୍ତ ଋଷି ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି।” ଧ୍ରୁବଙ୍କର ମା Sunīti, ଶିଳ୍ପ ଓ ଶାନ୍ତ ଚରିତ୍ର, ତାଙ୍କର ମହିମା ବିବର୍ଣ୍ନ କରିପାରିବା କିଏ? ତିନି ଲୋକର ଆଶ୍ରୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଶ୍ଚଳ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁ ଦେହରେ ଧ୍ରୁବ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଧ୍ରୁବଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଉତ୍କ୍ରମଣ କଥା କହିଥିବେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବେ। ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ହରାଇନଥିବେ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଲଭିଥିବେ। ପରାଶର ମୁନି ଏହିପରି କହିଲେ: ଧ୍ରୁବରୁ Śiṣṭi ଓ Bhavya ଜନ୍ମ ନେଲେ; Bhavya ରୁ Śambhu ଜନ୍ମ ନେଲେ। Śiṣṭiଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା Succhāyā ମାଧ୍ୟମରେ ପାଞ୍ଚ ପବିତ୍ର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ—Ripu, Ripunjaya, Vipra, Vṛkala, ଓ Vṛkatejasa। Ripu ରୁ Bṛhatī ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କରୁ Cākṣuṣa ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। Cākṣuṣa ମାଧ୍ୟମରେ Manu ଜନ୍ମ ନେଲେ, Puṣkariṇī ଓ Vāruṇī—Prajāpati Vīraṇaଙ୍କର ଦୁଇ କନ୍ୟା। Manuଙ୍କୁ Naḍvalā ଓ Vairāja Prajāpatiଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୱି ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଦଶ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ—Kuru, Puru, Śata, Dyumna, Tapasvī, Satyavān, Śuci, Agniṣṭoma, Otirātra, Sudyumna; ଦଶମ Abhimanyu, Naḍvalା ରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। Kuruଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଅଗ୍ନିଙ୍କର କନ୍ୟା, ଛଅ ପ୍ରଶସ୍ତ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ: Anga, Sumanasa, Khyati, Kratu, Angiras, Sibi। Anga ରୁ Sunitha ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ପୁତ୍ର Vena ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପ୍ରଜା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଋଷିମାନେ Venaଙ୍କର ଡାହାଣି ହାତ ମଥନ କଲେ। ଏହି ମଥନରୁ ଏକ ରାଜା Vainya ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ, ଯିଁଁ Prithu ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଜାର ଉପକାର ପାଇଁ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁଧିଲେ। ମୈତ୍ରେୟ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ କାହିଁକି Venaଙ୍କର ଡାହାଣି ହାତ ମଥନ କଲେ, ଯାହାରୁ Prithu ଜନ୍ମ ହେଲା?” ପରାଶର ଉତ୍ତର କଲେ: Sunitha, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର କନ୍ୟା, Angaଙ୍କୁ ବିବାହିତ ହେଲେ; ତାଙ୍କରୁ Vena ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର ନତି ହେବାରୁ Vena ଜନ୍ମରୁ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍୵ଭାବ ନେଇଥିଲେ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ Venaଙ୍କୁ ରାଜା ଭାବରେ ଅଭିଷେକ କଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଦେଶରେ ଶାସନ କରିବା ଘୋଷଣା କଲେ। Vena କହିଲେ: “କେହି ବେଦି କ୍ରିୟା, ଦାନ, ବଳି କରିବେନି; ମୁଁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଏ ବଳିର ଉପଭୋକ୍ତା? ଆଜି ମୁଁ ଏକା ଯଜ୍ଞର ନାୟକ ଓ ସ୍ୱାମୀ।” ଏହାପରେ ଋଷିମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ: “ରାଜା, ଆମ କଥା ଶୁଣ; ରାଜାତ୍ୱ ଦେହର ଉପକାର ଓ ପ୍ରଜାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।" "ଦୀର୍ଘ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ହରିଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ନାୟକ ଓ ଦେବମାନଙ୍କର ଦେବତା, ଉପାସନା କରିବା। ତାହାର ଏକ ଅଂଶ ତୁମେ ପାଇବା। ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ ବିଷ୍ଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେ, ଓ ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।” ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବିଷ୍ଣୁ ପୁରାଣର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଧ୍ରୁବ ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନଙ୍କ ଗୁଣଗାଥା, ତାଙ୍କର ଉନ୍ନତି, ତପସ୍ୟା, ମା Sunītiଙ୍କର ମହିମା ଓ ରାଜା Vena ଓ Prithuଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିବର୍ଣ୍ନ କରାଯାଇଛି।