ଏହା ପରେ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ମାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲା, ଦେବତାମାନେ punah ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ପରାଜୟର ଆଶଙ୍କାରେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଇ, ଜଗତର ଉତ୍ସ, ଅନାଦି-ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ହରିଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଗଲେ; ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ସେମାନେ ଦୟା ଅପେକ୍ଷା କଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବଦେବ, ଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅତି ଦୁଃଖିତ। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି ଦିନେ ଦିନେ ଅନ୍ଶରେ ଅନ୍ଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେପରି ଧ୍ରୁବଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦିନ ରାତି ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛି। ହେ ଜନାର୍ଦନ, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଭୟଭୀତ, ଆପଣ ଦୟା କରି ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଦିଅନ୍ତୁ। ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କ’ଣ—ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର, ଵରୁଣ, କିମ୍ବା ଚନ୍ଦ୍ରର ଦେବତା ହେବାକୁ ଚାହୁଁନ୍ତି କି ନାହିଁ—ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦୟା ଅପେକ୍ଷା କରୁଛୁ; ଆମ ହୃଦୟର ଶୁଳକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଦିଅନ୍ତୁ।” ଭଗବାନ କହିଲେ, “ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ କିମ୍ବା ଜଳର ଦେବତା ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ; ତାଙ୍କର ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି। ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତୁ; ମୁଁ ନିଜେ ଏହି ତପସ୍ଵୀ ଶିଶୁଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରାଇଦେବି।” ପରାଶର କହିଲେ, ଦେବତାମାନେ, ଶତକ୍ରତୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହାପରେ, ଭଗବାନ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଚାରି ଭୁଜାର ଆକାରରେ ହରି ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା; ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି। ମୁଁ ଦାନକାରୀ ଭାବେ ଆସିଛି, ଆପଣ ଏକ ଵର ଚୟନ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ମନ ମୋତେ ଅଟୁଟ, ଲୋକିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନାସକ୍ତ; ଏହିକାରଣରେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ବଡ଼ ଵର ଦେବି, ଚୟନ କରନ୍ତୁ।” ପରାଶର କହିଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧ୍ରୁବ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି, ନିଜ ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖିଲେ। ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଧନୁ, ତଳୱାର ଏବଂ ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ଦେଖି, ଧ୍ରୁବ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିକୁ ନମାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇଲା; ଧ୍ରୁବ ମନରେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି ରଚିଲେ। କିଛି କହିବି? କେମିତି ଶବ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବି? ଏହି ଭାବରେ ମନ ଅସ୍ତିର ହୋଇ, ଧ୍ରୁବ ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ। ଧ୍ରୁବ କହିଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋତେ ଏହି ଵର ଦିଅନ୍ତୁ—ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି। ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଭେଦା ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅଜ୍ଞାତ। ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, କିପରି ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି? ମୋ ମନ ଆପଣଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଲଗିଛି, ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋତେ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତୁ।” ପରାଶର କହିଲେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଜୋଡ଼ି ହାତରେ ନିଜ ଶଙ୍ଖର ତୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ। ତାପରେ, ଧ୍ରୁବ ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ, ନମସ୍କାର କରି, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଧ୍ରୁବ କହିଲେ, “ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମନ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ମୂଳତତ୍ତ୍ୱ—ଏହାମାନେ ଯାହାଙ୍କ ଆକାର, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ଶୁଦ୍ଧ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପ୍ରକୃତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ପରମପୁରୁଷ—ଏହା ତାଙ୍କ ଆକାର, ଗୁଣମୟ ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗୁଣ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରେ ନିତ୍ୟ, ପରମପୁରୁଷରେ ଅତିକ୍ରମ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଉଛି, ଶୁଦ୍ଧ ଆକାର, ବ୍ରହ୍ମାର ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାୟକ। ବ୍ରହ୍ମା ନାମକ ବିଶାଳ ଆକାର, ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଯୋଗୀମାନେ ଯାହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଅଚଳ ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ପୁରୁଷ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ହଜାର ପାଦରେ ଶୋଭିତ; ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି, ପୃଥିବୀକୁ ଦଶ ଅଂଗୁଳ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା। ହେ ପରମପୁରୁଷ, ଆପଣ ଏହି ଜଗତର ଭୂତ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ; ଆପଣଠାରୁ ବିରାଟ, ସ୍ଵରାଟ, ସମ୍ରାଟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆପଣ ପୃଥିବୀକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅତିକ୍ରମ ଏବଂ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; ଆପଣଠାରୁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ଆପଣଠାରୁ ପୁନଃ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏବଂ ତାହାର ଜୀବ ଆପଣର ଅନ୍ତରେ ବସିଛି; ଆପଣଠାରୁ ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ଘୃତ, ଦ୍ୱିପଦ ଯଜ୍ଞ ପଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆପଣଠାରୁ ଋଗ ଏବଂ ସାମ ମନ୍ତ୍ର, ଛନ୍ଦ, ଯଜୁର ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଏକା ଦାନରେ ଅଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଆପଣଠାରୁ ଗାଁ, ଶକ୍ତି, ପକ୍ଷୀ, ବନ୍ୟ ପଶୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ଆପଣଙ୍କ ମୁଖରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଭୁଜାରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ। ଆପଣଙ୍କ ଜଘାରୁ ବୈଶ୍ୟ, ଚରଣରୁ ଶୂଦ୍ର; ଚକ୍ଷୁରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ୱାସରୁ ବାୟୁ, ମନରୁ ଚନ୍ଦ୍ର। ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ୱାସରୁ ପ୍ରାଣ, ମୁଖରୁ ଅଗ୍ନି, ନାଭିରୁ ଆକାଶ, ମୁଣ୍ଡରୁ ସ୍ଵର୍ଗ। କାନରୁ ଦିଗ, ପାଦରୁ ପୃଥିବୀ; ଆପଣଠାରୁ ସମସ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଯେପରି ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ଏକ ଅଣୁ ବିଜରେ ବସିଥାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଆପଣରେ ବିଜରୂପେ ନିବୃତ୍ତ। ବଟବୃକ୍ଷ ବିଜରୁ ଅଙ୍କୁର ଆସି ବିସ୍ତାର ହୁଏ, ସେପରି ସୃଷ୍ଟିରେ ବିଶ୍ୱ ଆପଣଠାରୁ ବିସ୍ତାରିତ। କଦଳୀ ଗଛର ପ୍ରତି ଅଂଶ ପତ୍ର ଏବଂ ତରୁ ତୋଳାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, ସେପରି, ହେ ଦୃଢ଼ପ୍ରଭୁ, ବିଶ୍ୱରେ ଆପଣ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖାଯାଉ ନାହିଁ। ଆନନ୍ଦ, ସଂଯୋଗ, ଚେତନାର ଶକ୍ତି ଆପଣରେ ଏକତ୍ୱରେ ବ୍ୟାପି; ସୁଖ, ଦୁଃଖ ଏବଂ ତାହାର ମିଶ୍ରଣ ଆପଣରେ ଅସ୍ତି, ଆପଣ ଗୁଣରୁ ମୁକ୍ତ। ଆପଣ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ଏକ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ତତ୍ତ୍ୱ; ଆପଣ ସମସ୍ତ ଉପଲବ୍ଧ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ସ। ମନିଷ୍ଟ, ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପୁରୁଷ, ବିରାଟ, ସମ୍ରାଟ, ସ୍ଵରାଟ—ସମସ୍ତ ଅନ୍ତଃକରଣରେ ଦେଖାଯାଉଛି, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଅବିନାଶୀ।