ଏହି ଉତ୍କଳ ଦେଶର ପୁରାତନ କଥାରେ, ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା । ଏକ ସମୟରେ ନଦୀ, ନାଳା ଓ ସାଗର ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଇଗଲା । ଏହି ଅସ୍ଥିରତାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହେଇପଡିଲେ । ଏହି ଦୁଃଖ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଯମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକ ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ, ଏବଂ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ତପସ୍ୟାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ । କୁଷ୍ମାଣ୍ଡା ଦେବତାମାନେ ନିଜ ଅନେକ ରୂପ ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏହି ନିର୍ମୋହ ତପସ୍ୟାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ମା Sunīti, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଆସି, ଭାବୁକ ଓ ମାୟାମୟ ଭାବରେ କହିଲେ, "ମୋ ପୁଆ, ତୁମେ ଏହି ଦୁଃସ୍ଥ ଶରୀର ଅନ୍ତ କରିବା ଉଦ୍ୟମରୁ ଫିରି ଆସ । ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରୟାସ ଓ ଅନେକ ଆଶାରେ ଲଭିଥିଲା । ମୁଁ ଏକା ଓ ଅନାଥ ହୋଇଯିବି, ତୁମେ ମୋ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ଏହି ସମୟରେ ମୁଁ କିପରି ଚାଲିବି? ଏକେବଳ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଶିଶୁ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏପରି କଠୋର ତପସ୍ୟା କିପରି କରିବାକୁ ପାରିବ? ଏହି କଠୋର ଓ ଫଳହୀନ ଉଦ୍ୟମରୁ ତୁମର ମନ ଫିରିଯାଉ । ଖେଳା ଲାଗି ଏକ ସମୟ ଅଛି, ପରେ ଶିକ୍ଷା, ତାପରେ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବା ପରେ ତପସ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ । ଏ ଶିଶୁ ଜୀବନ ଖେଳା ପାଇଁ, ତୁମେ ଏପରି ନିଜ ଶରୀର ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ୟମରେ କିପରି ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ? ମୋ ମମତା ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ; ତୁମେ ତୁମର ଆୟୁସ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମରେ କର୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କର। ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମେ ତପସ୍ୟା ଛାଡିଦେଲେ, ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମର ସାମ୍ନାରେ ଜୀବନ ଛାଡିବିନି ।" Sunīti ଏପରି କହି ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ରାତିରେ ହିଁ ଚଳିଥିବା ଦେମନମାନେ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ଦେଖାଇ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଆସିଗଲେ । ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଉଚ୍ଚ୍ୱାସ ଦେଇ, ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ଏହି ଦେମନମାନେ ଲାଇଁ, ଉଟ, କୁମିର ଓ ସିଂହ ମୁହଁ ଧରି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କରିଲେ । "ମାରିଦିଅ, ମାରିଦିଅ! କାଟିଦିଅ, କାଟିଦିଅ! ଖାଇଦିଅ, ଖାଇଦିଅ!" ଏପରି ଚିତ୍କାର ହେଲା । ଶିଶୁ ଧ୍ରୁବ ଯୋଗରେ ଲିନ ଥିବାରୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ୟାନ୍ତି ତାଙ୍କ ଚେତନାରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିଲା ନାହିଁ । ତାଙ୍କ ମନ ସଦା ଗୋବିନ୍ଦରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲା, ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଏକମାତ୍ର ବିଷ୍ଣୁ ଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ମାୟା ଅନ୍ତ ହେଲାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ପୁନଃ ଭୟଭୀତ ହେଇ, ହାରି ହେବା ଆଶଙ୍କାରେ ଏକଠା ହେଲେ । ସେମାନେ ହରିଙ୍କୁ, ଜଗତର ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନାହିଁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦୁଃଖ ଜଣାଇଲେ । "ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବ, ଜଗତର ନାଥ, ମହାପୁରୁଷ, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଆମେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ । ଚନ୍ଦ୍ର ଦିନେ ଦିନେ ତାର ଶୋଧ ଭରିଯାଏ, ଏପରି ଧ୍ରୁବ ତପସ୍ୟାରେ ଦିନ ଓ ରାତି ଶକ୍ତିରେ ବୃଦ୍ଧି ହେଉଛନ୍ତି । ଓ ଜନାର୍ଦନ, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଆମେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଛୁ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରେଇଦିଅ ।" "ସେ କି ଇନ୍ଦ୍ର ର ଦେବତ୍ୱ ଚାହେ, କି ସୂର୍ଯ୍ୟ ର ଦେବତ୍ୱ, କି ଧନ, ଜଳ, ଚନ୍ଦ୍ର ର ଲୋକ ଚାହେ, ଆମେ ଜାଣିନାହିଁ । ଓ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପ୍ରତି କୃପା କର, ଆମ ହୃଦୟର ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରେଇଦିଅ ।" ଭଗବାନ କହିଲେ, "ସେ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ ର ଦେବତ୍ୱ ଚାହିନାହିଁ । ସେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରିଛି, ମୁଁ ସେଉଁ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି । ଦେବତାମାନେ, ତୁମେ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଯାଅ, ଦୁଃଖ ମୁକ୍ତ ହେଉ; ମୁଁ ନିଜେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ ଫେରେଇଦେବି ।" ପରାଶର ମୁନି କହିଲେ, "ଭଗବାନଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ନମି, ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ ।" ଭଗବାନ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । ହରି, ଚାରି ଭୁଜା ରୂପରେ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ ମୋତେ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛ, ମୁଁ ଦାନକର୍ତ୍ତା ଭାବେ ଆସିଛି, ତୁମେ ଏକ ଦାନ ଚାହ ।" "ତୁମର ମନ ମୋତେ ଏକାଗ୍ର ଓ ଲୋକୀକ ଇଚ୍ଛାରୁ ବିରକ୍ତ, ଏହି ପ୍ରସନ୍ନତାରୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦାନ ଦେବାକୁ ଚାହେ ।" ପରାଶର କହିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥଙ୍କୁ ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଧ୍ରୁବ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ନିଜ ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ । ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ଧନୁ, ତଳୱାର ଓ ମୁକୁଟରେ ଶୋଭିତ ଦେଖି, ଧ୍ରୁବ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ନମାଇଲେ । ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା; ଧ୍ରୁବ ମନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କରିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କଲେ । "ମୁଁ କିପରି ପ୍ରଶଂସା କରିବି? କିପରି ଶବ୍ଦରେ ହରିଙ୍କୁ ଶ୍ଳୋକ କହିବି?" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କ ନିଜେ ମହାପ୍ରଭୁ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ । ଧ୍ରୁବ କହିଲେ, "ଓ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ମୋ ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏହି ଦାନ ଚାହେ: ମୋତେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାର ଶକ୍ତି ଦିଅ ।" "ଓ ପ୍ରଭୁ, ବେଦରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅଜଣା; ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବି? ମୋ ମନ ଆପଣଙ୍କ ଚରଣରେ ଭକ୍ତି ରଖିଛି; ଏହି ପାଇଁ ମୋତେ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ ।" ପରାଶର କହିଲେ, ଗୋବିନ୍ଦ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବଙ୍କ ଜୋଡା ହାତକୁ ନିଜ ଶଂଖର ତୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ । ତାପରେ ଧ୍ରୁବ ଆନନ୍ଦ ମୁଖରେ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ, ଜଗତର ଧାରକ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ।