ଏହିପରି ଦିନେ, ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତ, ବହିର୍ଷଦ, ଅନଗ୍ନି ଓ ସାଗ୍ନି ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର ଦେବତାମାନେ, ସ୍ୱଧାଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ମୈନା ଓ ବୈଧାରିଣୀ ନାମକ ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଝିଅ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯୋଗଶିଳ୍ପରେ ନିପୁଣ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ଏଭଳି ଡକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଝିଅମାନଙ୍କର ବଂଶବୃଦ୍ଧି ଏଠାରେ ବିସ୍ତାରରେ କହାଯାଇଛି। ଯେ କେହି ଏହି ବଂଶକଥାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ସ୍ମରଣ କରିଥାଏ, ସେ କେବେ ନିଷ୍ପୁତ୍ର ରହେନି। ଏହିପରେ ପରାଶର ଋଷି କହିଲେ: "ମୈତ୍ରେୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଓ ଉତ୍ତାନପାଦ ବିଷୟରେ କହିଛି। ଏହି ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ସୁରୁଚିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ତମ ନାମକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀ ସୁନୀତି, ଯିଏ ରାଜାଙ୍କର ଏତେ ପ୍ରିୟ ନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଧ୍ରୁବ। ଏକଦିନ ଧ୍ରୁବ ଦେଖିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭାଇର ପୁଅ ଉତ୍ତମ ରାଜାଙ୍କ ହୋଡ଼ାରେ ବସିଛନ୍ତି। ଧ୍ରୁବଙ୍କର ମନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଶା ହେଲା ଯେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପିତାଙ୍କ ହୋଡ଼ାରେ ବସିବେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଭଲପାଇବା ଓ ଆଶାରେ ଯେଉଁଠି ଗଲେ, ସେଉଁଠି ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ ସୁରୁଚି, ତାଙ୍କ ସ୍ୱପୁତ୍ର ଉତ୍ତମଙ୍କୁ ହୋଡ଼ାରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଓ ସହପତ୍ନୀଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବସିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଏଭଳି କହିଲେ: "ବାଳକ, କାହିଁକି ଏପରି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛ? ଏପରି ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା କରିବା ବ୍ୟର୍ଥ। ଯେଉଁଠି ମୋ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏପରି ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତି ଅସମ୍ଭବ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ଗର୍ଭରୁ ନୁହଁ। ଏହି ରାଜସିଂହାସନ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ମୋ ପୁଅ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ତୁମେ ବ୍ୟର୍ଥ ଚେଷ୍ଟା କାହିଁକି କରୁଛ? ତୁମର ଇଚ୍ଛା ବଡ଼, କିନ୍ତୁ ଏହା ବ୍ୟର୍ଥ। ତୁମେ ତୁମ ମାଆ ସୁନୀତିଙ୍କ ପୁଅ।" ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରେରିତ ଏହି କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ଧ୍ରୁବ ରୋଷେ ଭରିଯାଇ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତାଙ୍କ ମାଆ ସୁନୀତିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଧ୍ରୁବଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଓ ତଳ ଓଠ ଅଳ୍ପ କମ୍ପିତ ଦେଖି, ସୁନୀତି ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଲାପରେ ବସାଇ, ସ୍ନେହରେ ପଚାରିଲେ: "ବାପା, କାହିଁକି ଏପରି କ୍ରୋଧିତ? କିଏ ତୁମକୁ ଅପମାନ କଲେ? କିଏ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେବ, ଯଦି ସେ ତୁମେ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟାୟ କରିଥିଲେ?" ଧ୍ରୁବ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ସୁରୁଚି କିପରି ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗର୍ବରେ ଅପମାନ କଥା କହିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ଖୋଲି କହିଲେ। ଏହି ଶୁଣି ସୁନୀତି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଜଳଭରା ହେଲା, ଏବଂ କହିଲେ: "ପୁଅ, ସୁରୁଚି ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଅଭାଗା। ନିଶ୍ଚୟ, ଧର୍ମନୀତିବାନ୍ ମାନେ ସହପତ୍ନୀ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଯାହା ଘଟିଛି, ତାହା ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ଯାହା କରିନାହିଁ, ତାହା ଦେବା ନ କେହି ନେବା କରିପାରିବ। ଏହି କଥାରେ ମନ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ରାଜସିଂହାସନ, ଛତ୍ର, ଦାନ ଓ ହାତୀ ଏହି ସବୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଯାହାର ପୁଣ୍ୟ ଅଧିକ। ପୂର୍ବଜନ୍ମର କର୍ମଫଳରେ ସୁରୁଚି ରାଜାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ, ମୋ ପରି ଅପୁଣ୍ୟବତୀ ଅନ୍ୟ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଉତ୍ତମ ପୁଣ୍ୟବାନ୍, ମୋ ପୁଅ ଧ୍ରୁବ ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟ ନେଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ତଥାପି, ପୁଅ, ଏହି ଭାବରେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ମନୁଷ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁପରି ଅଛି, ତାହାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସୁରୁଚିଙ୍କ କଥାରେ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ, ତେବେ ପୁଣ୍ୟସଞ୍ଚୟ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ମୃଦୁ, ମିତ୍ରଭାବୀ, ଓ ପ୍ରାଣୀମାତ୍ରର ମଙ୍ଗଳକାମନା କର। ଯେପରି ଜଳ ତଳକୁ ବହିଯାଏ, ଏପରି ସୁଯୋଗ ଯୋଗ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଥାଏ।" ଧ୍ରୁବ କହିଲେ: "ମାଆ, ଆପଣ ମୋତେ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ କଥା କହିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମୋ ମନରେ ଧରୁନାହିଁ। ସୁରୁଚିଙ୍କ କଠୋର ଶବ୍ଦରେ ମୋ ହୃଦୟ ଘାଉ ହୋଇଛି। ତେଣୁ ମୁଁ ଏପରି ପ୍ରୟାସ କରିବି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରିବି, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା ପ୍ରାପ୍ତି କରିବି, ଯାହା କଦାପି କ୍ଷୟ ହେବ ନାହିଁ। ସୁରୁଚି ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ନୁହଁ, କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଦେଖନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କ ବୃଦ୍ଧ ଦେହରୁ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେଇ ମଧ୍ୟ କେମିତି ଶକ୍ତି ଦେଖାଇପାରିବି। ମୋ ଭାଇ ଉତ୍ତମ, ଯିଏ ସେଉଁଠି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ରାଜ୍ୟସିଂହାସନ ପାଉନ୍ତୁ, ତାହା ଭଲ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଦବୀ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ମୁଁ ସେଉଁଠି ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଯେଉଁଠି ମୋ ପିତା ତାଙ୍କ କର୍ମରେ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥିଲେ।" ଏଭଳି କହି, ଧ୍ରୁବ ଘର ଛାଡ଼ି ନଗର ଛାଡ଼ି ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ସେ ସପ୍ତପୁରୁଷ ଋଷିମାନେ ତୃଣ ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ବସିଥିବା, ବାକ ଚୀର ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖିଲେ। ଧ୍ରୁବ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ: "ମୁଁ ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ ଧ୍ରୁବ, ସୁନୀତିଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଦୁଃଖ ଦେଖି ଆସିଛି।" ଋଷିମାନେ କହିଲେ: "ବାଳକ, ଉତ୍ତାନପାଦଙ୍କ ପୁଅ, ତୁମେ ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରେ ଅଛ, ଏପରି ଦୁଃଖ କିପରି ଆସିଲା? ତୁମର କିଛି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ; ତୁମ ପିତା ରାଜା ଅଛନ୍ତି; ଆମେ ଦେଖୁନାହୁଁ ଯେ ତୁମ ଇଚ୍ଛାରୁ ବିଯୁକ୍ତ ହେଇଛ। ତୁମ ଦେହରେ ଅସୁସ୍ଥତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଯଦି କିଛି କାରଣ ଅଛି, ସେଥିରେ ଆମକୁ କହ।" ଏହିପରେ ପରାଶର ଋଷି କହିଲେ, ଧ୍ରୁବ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ସୁରୁଚି କିପରି କଥା କହିଥିଲେ, ସେ ସବୁ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଖୋଲି କହିଲେ। ଏହି ଶୁଣି ଋଷିମାନେ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।